گام‌های دولت چهاردهم برای خروج صنعت گردشگری از رکود

صنعت گردشگری ایران در دولت چهاردهم با چالش‌های متعددی از جمله فقدان حمایت کافی، تداخل وظایف نهادها، طولانی بودن فرآیندهای اداری و بحران‌های طبیعی و سیاسی مواجه بوده است. با این حال، متولیان این حوزه با اتخاذ رویکردهای نوین و برنامه‌ریزی‌های جامع، گام‌های مؤثری برای خروج از رکود و تقویت جایگاه گردشگری در اقتصاد ملی برداشته‌اند که در ادامه به تفصیل به آنها می‌پردازیم.

تقویت دیپلماسی گردشگری در عرصه‌های بین‌المللی

یکی از مهم‌ترین راهبردهای دولت برای توسعه گردشگری، تقویت دیپلماسی در این حوزه بوده است. حضور فعال ایران در اجلاس‌های بین‌المللی و نمایشگاه‌های جهانی، نقش بسزایی در معرفی ظرفیت‌های گردشگری کشور و مقابله با پدیده ایران‌هراسی داشته است.

حضور در اجلاس‌های مهم: شرکت در چهارمین اجلاس وزرای گردشگری سازمان همکاری‌های اقتصادی دی‌هشت (D-۸) در قاهره، اجلاس وزرای گردشگری بریکس در برازیلیا، هفدهمین اجلاس مشترک همکاری‌های اقتصادی ایران و تاجیکستان (با امضای سند همکاری و لغو روادید دوطرفه هوایی) و ششمین اجلاس وزرای گردشگری کشورهای عضو اکو.
مشارکت در نمایشگاه‌های بین‌المللی: حضور مؤثر در نمایشگاه‌های سلیمانیه عراق، فیتور اسپانیا، EMIT ترکیه، قطر، PTM کراچی پاکستان، ITB برلین و ATM دبی برای معرفی ظرفیت‌های گردشگری ایران.
معرفی ظرفیت‌ها در بازارهای هدف: معرفی پتانسیل‌های گردشگری ایران در بازارهای هدف جنوب شرق آسیا (ویتنام، مالزی، اندونزی)، هندوستان و اقلیم کردستان عراق.
ثبت جهانی روستای اصفهک: ثبت جهانی روستای اصفهک از توابع شهرستان طبس در خراسان جنوبی به عنوان یکی از روستاهای هدف گردشگری سازمان جهانی گردشگری ملل متحد در سال ۲۰۲۴.
تولید و توزیع محتوای تبلیغاتی: تولید و توزیع کتابچه‌های ۹گانه «ایران باشکوه» به ۱۷ زبان، توزیع بیش از ۳۰ هزار اقلام فیزیکی و بیش از ۵۰ هزار گیگابایت محتوای دیجیتال گردشگری به سفارتخانه‌ها و فعالان بخش خصوصی.

ارتقای نقش گردشگری در اقتصاد کشور

دولت چهاردهم با هدف ارتقای جایگاه گردشگری در اقتصاد ملی، سیاست‌هایی را برای افزایش سهم این صنعت در تولید ناخالص داخلی و اشتغال‌زایی دنبال کرده است. این سیاست‌ها شامل افزایش سهم گردشگری از تولید ناخالص داخلی به ۵ درصد و از اشتغال به ۶.۶ درصد، و همچنین تمرکز بر اقتصاد گردشگری دریا محور به عنوان یکی از سیاست‌های ابلاغی رهبر معظم انقلاب است.

میزبانی از رویدادهای بین‌المللی و بازاریابی گردشگری

ایران با میزبانی رویدادهای بین‌المللی و استفاده از ابزارهای نوین بازاریابی، به دنبال جذب بیشتر گردشگران خارجی است.

اجلاس جهانی گردشگری شهری: امضای توافق‌نامه با سازمان گردشگری ملل متحد برای برگزاری این اجلاس در تهران.
تمدید عضویت در شورای اجرایی گردشگری ملل متحد: تمدید عضویت ایران به عنوان نماینده جنوب آسیا.
میزبانی نشست کمیسیون منطقه‌ای جنوب آسیا: اخذ میزبانی این نشست در اصفهان برای سال ۱۴۰۵.
صدور کارت ریالی توریست کارت: ابلاغ دستورالعمل صدور این کارت برای تسهیل مبادلات مالی گردشگران خارجی.
رویداد جهانی تورگردانان خارجی: برگزاری این رویداد در تهران با حضور بیش از ۱۰۰ تورگردان خارجی از ۳۳ کشور همزمان با ایران اکسپو ۱۴۰۴.
نشست‌های B2B: برگزاری نشست‌های تجاری بین تورگردانان ایرانی و خارجی و فعالان اقتصادی کیش با ۱۴۷ شرکت خارجی.

توسعه گردشگری با رویدادهای بین‌المللی و اینفلوئنسر مارکتینگ

استفاده از رویدادهای تخصصی و ظرفیت اینفلوئنسرها، از دیگر برنامه‌های توسعه گردشگری است.

رویداد بین‌المللی گردشگری سلامت اکو: برگزاری سومین رویداد در همدان با مشارکت حداکثری بخش خصوصی.
حضور در اجلاس‌های تخصصی: مشارکت در نشست‌های وزرا و کارشناسان ارشد سازمان‌های بین‌المللی مانند سازمان همکاری اسلامی، اکو، شانگهای و مجمع گفت‌وگوی همکاری آسیا.
اینفلوئنسر مارکتینگ: تولید و توزیع هدفمند محتوای گردشگری ایران از طریق حضور ۱۵ اینفلوئنسر گردشگری خارجی با بیش از ۴۷ میلیون دنبال‌کننده در نمایشگاه بین‌المللی گردشگری.

تسهیل فرآیندها و حمایت از بخش خصوصی

دولت برای رفع موانع و حمایت از سرمایه‌گذاری در بخش گردشگری، اقدامات قانونی و اجرایی مهمی انجام داده است.

تصویب آیین‌نامه‌های اجرایی: تصویب آیین‌نامه واردات کشتی‌های گردشگری و شناورهای تفریحی (۲۸ اسفند ۱۴۰۳) و آیین‌نامه ساماندهی صدور مجوز طرح‌های گردشگری ترکیبی (۲۲ اردیبهشت سال جاری).
تدوین دستورالعمل‌ها: تدوین آیین‌نامه تشکیل و فعالیت تشکل‌های حرفه‌ای گردشگری و پیش‌نویس دستورالعمل اجرایی صدور مجوز فعالیت تسهیلگران.
موافقت اولیه برای طرح‌ها: اخذ موافقت اولیه برای ۱۶۰ طرح تاسیسات گردشگری به منظور جذب سرمایه‌گذار.
تکمیل و افتتاح پروژه‌ها: تکمیل و افتتاح ۴۸۰ پروژه تاسیسات گردشگری با سرمایه‌گذاری بیش از ۲۶ همت، که منجر به اشتغال‌زایی مستقیم برای ۶ هزار نفر و افزایش ۱.۴ میلیون متر مربع سرانه تاسیسات گردشگری می‌شود.
بانک جامع اطلاعاتی: تهیه بانک اطلاعاتی برای ۲۷۴۷ پروژه در دست احداث با سرمایه‌گذاری حدود ۸۳۸ همت و فرصت اشتغال برای بیش از ۱۰۷ هزار نفر.
تعرفه‌های حمایتی: پیگیری برای تداوم اعمال تعرفه گاز مصرفی تاسیسات گردشگری بر اساس تعرفه بخش خدمات در لایحه بودجه ۱۴۰۴ و تصویب تعرفه حمایتی برق در پایین‌ترین رده‌های صنعتی.
مرجع صدور مجوز آموزشی: تعیین وزارت میراث‌فرهنگی، گردشگری و صنایع‌دستی به عنوان مرجع صدور مجوز خدمات آموزشی گردشگری و اتصال به درگاه ملی مجوزها.
معافیت و تخفیفات شهرداری: اعمال معافیت و تخفیفات شهرداری‌ها برای عوارض صدور پروانه ساختمانی تاسیسات گردشگری در شهرهایی مانند تهران، اصفهان، تبریز و همدان.

توسعه گردشگری داخلی و روستایی

برنامه‌هایی برای توسعه گردشگری داخلی و پایدار، به ویژه در مناطق روستایی، در دستور کار قرار گرفته است.

نشست‌های حل مسئله: برگزاری نشست‌های تخصصی با موضوع نقش گردشگری خلاق در توسعه تجارت.
رویداد ملی بوم‌گردی‌های ایران ۱۴۰۴: با هدف هم‌افزایی ملی برای توسعه پایدار، معرفی ظرفیت‌ها و رفع چالش‌های بوم‌گردی‌ها.
گردشگری خوراک: برگزاری نشست مشترک گردشگری خوراک و صنایع غذایی خلاق ایران و ترکیه برای راه‌اندازی دبیرخانه گردشگری غذای دو کشور.

آموزش و توانمندسازی منابع انسانی

برای حفظ و توسعه صنعت گردشگری، آموزش و ارتقای مهارت‌های نیروی انسانی از اهمیت بالایی برخوردار است.

آموزش‌های مهارت‌محور: اجرای آموزش‌های گردشگری در هنرستان‌ها با همکاری وزارت آموزش و پرورش به صورت پایلوت.
بازنگری سرفصل‌های آموزشی: آسیب‌شناسی و بازنگری عناوین و سرفصل‌های آموزشی موجود در حوزه گردشگری.
مدارس فصلی گردشگری: برگزاری دوره‌های متوالی برای فرهنگ‌سازی و به‌روزرسانی دانش فعالان تخصصی.
نمایشگاه بین‌المللی گردشگری تهران: برگزاری هجدهمین دوره با حضور رئیس‌جمهور، وزرا و مقامات ارشد، مشارکت ۲۵۰۰ نفر در کارگاه‌های آموزشی و ارائه ۱۶۰۰ فرصت و ۷۰۰ بسته سرمایه‌گذاری.

تقویت گردشگری سلامت به عنوان مزیت رقابتی

گردشگری سلامت به عنوان یک مزیت رقابتی برای ایران، مورد توجه ویژه قرار گرفته است.

تحلیل چالش‌ها و سیاست‌گذاری: تحلیل مهم‌ترین چالش‌ها و جمع‌بندی سیاست‌های کلان برای توسعه گردشگری سلامت.
شورای راهبردی گردشگری سلامت: ساختارمند نمودن و پویاسازی جلسات شورا پس از دو سال توقف.
سامانه جامع گردشگری سلامت: راه‌اندازی و اجرایی نمودن سامانه با همکاری وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشکی، خارجه و واجا به صورت پایلوت در خراسان رضوی.
نشست‌های منطقه‌ای: برپایی اولین نشست گردشگری سلامت با رویکرد دیپلماسی اقتصادی و حضور سفرای ایران در کویت و عمان.

ثبت بیش از ۳۶ میلیون تردد و اقامت مسافران در نوروز ۱۴۰۴

ستاد مرکزی هماهنگی خدمات سفر نوروز امسال با همکاری ۲۷ دستگاه اجرایی دولت، برای تقویت گردشگری داخلی و پایش لحظه‌ای سفرها ایجاد شد. برای اولین بار، آمارگیری بر مبنای فضای ابری تلفن همراه انجام شد و ۳۶ میلیون و ۵۱۹ هزار و ۶۷۱ تردد و اقامت مسافران بین استان‌های کشور در ایام نوروز ۱۴۰۴ به ثبت رسید که نشان‌دهنده رونق چشمگیر گردشگری داخلی است.