خبر کامل
سیاست انقباضی بانک مرکزی: رکوردشکنی تقاضای بانک‌ها و کاهش تزریق پول
سیاست انقباضی بانک مرکزی؛ رکوردشکنی تقاضای بانک‌ها و کاهش تزریق پول
بانک مرکزی با انتشار گزارش جدید عملیات اجرایی سیاست پولی، عملکرد شبکه بانکی در بازار باز و بازار بین بانکی را طی هفت روز منتهی به سوم شهریورماه 1404 مورد بررسی قرار داد. این گزارش نشان می‌دهد که واگرایی بین سفارش‌های ارسالی بانک‌ها و سفارش‌های پذیرفته شده توسط بانک مرکزی برای دومین هفته متوالی ادامه یافته است. با وجود رکوردشکنی تقاضای بانک‌ها برای ریپو، بانک مرکزی تزریق پول خود در بازار باز را کاهش داد که منجر به کمترین نسبت پذیرش سفارش‌ها از مهرماه سال گذشته شد.
سازوکار تامین مالی بانک‌ها از طریق بازار باز
بانک‌ها و موسسات اعتباری غیربانکی برای جبران کسری منابع کوتاه‌مدت خود، از راهکارهای متفاوتی استفاده می‌کنند که یکی از مهم‌ترین آنها، انجام عملیات توافق بازخرید یا ریپو در بازار باز است. در این عملیات، بانک‌ها با فروش اوراق بهادار خود به بانک مرکزی، وجوه نقد مورد نیاز را دریافت می‌کنند. سپس در سررسید از پیش تعیین شده، اوراق فروخته‌شده را با نرخ سود مشخصی از بانک مرکزی بازخرید کرده و بدهی خود را تسویه می‌کنند. نرخ و مدت زمان این معامله به ترتیب «نرخ توافق بازخرید» و «مدت توافق بازخرید» نامیده می‌شوند.
رکوردشکنی بی‌سابقه سفارش‌های ریپو در بازار باز
در نوزدهمین حراج بازار باز سال 1404 و نخستین حراج شهریورماه، 19 بانک و موسسه اعتباری غیربانکی با حداقل نرخ توافق بازخرید 23 درصدی و مدت توافق بازخرید 6 روزه، سفارش‌های خود را به بانک مرکزی ارسال کردند. مجموع مبلغ سفارش‌های ارسالی بانک‌ها در این هفته به 451 هزار و 940 میلیارد تومان رسید که نه تنها رشدی حدود 42 هزار میلیارد تومانی نسبت به هفته گذشته داشت، بلکه رکورد بیشترین ثبت سفارش در تاریخ عملیات بازار باز بانک مرکزی را نیز جابه‌جا کرد.
این رکوردشکنی متوالی در سفارش‌های ارسالی بانک‌ها، نشان‌دهنده نیاز مبرم شبکه بانکی به استقراض از بانک مرکزی برای تامین هزینه‌های کوتاه‌مدت است. با این حال، بانک مرکزی در هفته مورد بررسی نیز به سیاست‌های انقباضی خود پایبند بود و با کاهش تزریق پول، به این نیاز پاسخ منفی داد.
کاهش بی‌سابقه تزریق پول در بازار باز در سال 1404
در حراج قبلی بازار باز، بانک مرکزی از 410 هزار میلیارد تومان سفارش ارسالی بانک‌ها، 280 هزار میلیارد تومان را پذیرفته بود. اما در این هفته، با وجود افزایش 42 هزار میلیارد تومانی سفارش‌ها، تنها 260 هزار میلیارد تومان از آنها را پذیرفت. این مبلغ، کمترین میزان تزریق پول بانک مرکزی در بازار باز از ابتدای سال 1404 محسوب می‌شود.
در نتیجه، نسبت سفارش‌های پذیرفته شده به سفارش‌های ارسالی در حراج بازار باز روز سوم شهریورماه، معادل 57.5 درصد ثبت شد که کمترین رقم از میانه مهرماه سال 1403 به این سو به حساب می‌آید. همچنین، بانک‌ها در این هفته بیش از 281 هزار میلیارد تومان از بدهی خود به بانک مرکزی در بازار باز را تسویه کردند که منجر به خالص عملکرد منفی 21 هزار میلیارد تومانی بانک مرکزی در بازار باز شد.
افزایش اعتبارگیری قاعده‌مند در بازار شبانه
بانک مرکزی در گزارش‌های هفتگی خود، عملکرد بانک‌ها در زمینه اعتبارگیری قاعده‌مند در بازار بین بانکی (بازار شبانه) را نیز بررسی می‌کند. این بازار، یکی دیگر از روش‌های تامین مالی کوتاه‌مدت بانک‌هاست که طی آن، بانک‌ها برای تسویه حساب‌های روزانه خود از یکدیگر استقراض می‌کنند. بانک مرکزی نیز در این بازار با نرخ سقف دالان نرخ سود (24 درصد) به بانک‌ها اعتبار می‌دهد.
آمارهای این هفته نشان می‌دهد که طی چهار روز کاری منتهی به سوم شهریورماه، بانک‌ها مجموعاً 31 هزار و 180 میلیارد تومان از بانک مرکزی اعتبار دریافت کردند. این رقم در مقایسه با حدود 13 هزار میلیارد تومان هفته گذشته، افزایشی 18 هزار میلیارد تومانی را نشان می‌دهد. به نظر می‌رسد که بخشی از کاهش تزریق منابع در بازار باز، با تشدید اعتباردهی بانک مرکزی در بازار بین بانکی جبران شده است.
درباره هوش‌مصنوعی دست‌اول:
تمامی اخبار دست‌اول توسط دستیار هوش مصنوعی «هوشنگ» پردازش، صحت‌سنجی، خلاصه و بازنویسی شده است. هوشنگ هر روز با داده‌های جدید آموزش داده می‌شود و با نظارت دقیق انسانی و سردبیری دست‌اول در حال بهتر شدن است.
شما می‌توانید از چت‌بات و سایر ابزارهای هوشنگ به صورت رایگان استفاده کنید.
زمان انتشار:
۰۵:۳۰ - ۱۴۰۴/۰۶/۰۶