کشت فراسرزمینی در ایران؛ چرا هیچ محصولی وارد کشور نمی‌شود؟

با وجود سرمایه‌گذاری‌های قابل توجه در حوزه کشت فراسرزمینی توسط ایرانیان در کشورهای دیگر، آمارها نشان می‌دهد که تاکنون حتی یک کیلوگرم محصول از این طریق وارد کشور نشده است. این وضعیت، سوالات جدی را درباره اثربخشی و برنامه‌ریزی این طرح‌ها مطرح می‌کند.

وضعیت فعلی کشت فراسرزمینی و عدم ورود محصولات

ارسلان قاسمی، عضو کمیسیون کشاورزی اتاق تعاون، با استناد به آمار گمرک، اعلام کرده است که تا به امروز هیچ محصولی تحت عنوان کشت فراسرزمینی وارد ایران نشده است. این در حالی است که ایرانیان با استفاده از منابع صندوق توسعه ملی، منابع داخلی بانک‌ها و سرمایه‌های شخصی خود، در کشورهای دیگر سرمایه‌گذاری کرده‌اند.

«بنابر آمار گمرک تاکنون یک کیلو محصول تحت عنوان کشت فراسرزمینی وارد کشور نشده است.»

این سرمایه‌گذاری‌ها عمدتاً با هدف فروش محصولات در بازارهای جهانی و منطقه‌ای صورت می‌گیرد و نه لزوماً برای تامین نیازهای داخلی کشور.

تلاش‌های وزارت جهاد و نتایج ناموفق

وزارت جهاد کشاورزی نیز در راستای اجرای طرح‌های کشت فراسرزمینی، شرکت «جهاد استقلال» را به کشورهایی نظیر تانزانیا، کنیا و غنا اعزام کرده بود. اما بر اساس آخرین گزارش‌ها، این پروژه‌ها رها شده‌اند و کشت فراسرزمینی تا به امروز به صورت عملیاتی در این مناطق به نتیجه نرسیده است.

ریشه‌های ناکامی: عدم برنامه‌ریزی و نگاه استراتژیک

قاسمی مهم‌ترین دلیل عدم موفقیت کشت فراسرزمینی در ایران را «عدم برنامه‌ریزی و نگاه ویژه به این کار» می‌داند. او با مقایسه رویکرد ایران با سایر کشورها، به نمونه قطر اشاره می‌کند:

• رویکرد قطر: این کشور برای تامین نیازهای بازار داخلی خود، در تاجیکستان کشت فراسرزمینی انجام می‌دهد.
• رویکرد ایران: سرمایه‌گذاری‌ها در خارج از کشور با هدف بازارهای دیگر صورت می‌گیرد و نه با تمرکز بر تامین نیازهای داخلی ایران.

این تفاوت در رویکرد نشان می‌دهد که فقدان یک استراتژی مشخص و هدفمند برای کشت فراسرزمینی، مانع از بهره‌برداری ایران از پتانسیل‌های این طرح شده است.