امپراتوری پنهان تویوتا: از لکسوس تا دایهاتسو و متحدان کلیدی

تویوتا؛ فراتر از یک نام تجاری

برند اصلی تویوتا همچنان بزرگ‌ترین بخش فروش این شرکت را تشکیل می‌دهد. پیش‌بینی می‌شود در نیمه اول سال ۲۰۲۵، کرولا و راوفور به ترتیب پرفروش‌ترین خودروهای جهان باشند. راوفور در سال ۲۰۲۵ نیز پرفروش‌ترین خودروی غیروانت در آمریکا لقب گرفت و با معرفی نسل کاملاً جدید و تماماً هیبریدی راوفور ۲۰۲۶، انتظار می‌رود این روند صعودی ادامه یابد.

تویوتا با عرضه مدل‌های اسپرت سری GR، تعهد خود را به تولید خودروهای هیجان‌انگیز نشان داده است. در حالی که بسیاری از رقبا پروژه‌های خودروهای اسپرت را کنار می‌گذارند، تویوتا همچنان مدل‌هایی جذاب از هاچ‌بک‌های رالی‌محور تا خودروهای قدرتمند با موتور شش سیلندر خطی توربوشارژ را عرضه می‌کند.

با این حال، این غول ژاپنی با چالش‌هایی نیز روبروست. تویوتا در پذیرش خودروهای تمام برقی با احتیاط عمل کرده است، تصمیمی که با توجه به کاهش اخیر فروش خودروهای برقی، هوشمندانه به نظر می‌رسد. همچنین، ظهور خودروهای مبتنی بر نرم‌افزار (Software-defined vehicles) می‌تواند مانعی برای این شرکت باشد، اما زیرمجموعه جدید «Woven by Toyota» با پلتفرم نرم‌افزاری Arene در حال کاهش این فاصله است.

لکسوس؛ تجمل و قابلیت اطمینان بی‌رقیب

لکسوس در سال ۱۹۸۹ به عنوان برند لوکس تویوتا تأسیس شد. مدل LS 400، یک سدان لوکس با موتور V8، شاهکاری مهندسی بود که رقبای آلمانی را در بسیاری از زمینه‌ها شکست داد. این خودرو نه تنها کم‌صداتر و خوش‌ساخت‌تر بود، بلکه به طور قابل توجهی قابل اعتمادتر نیز عمل کرد.

ترکیب تجمل و قابلیت اطمینان، نقطه قوت لکسوس در برابر رقبای آلمانی بوده است. در مطالعه قابلیت اطمینان خودروی جی.دی. پاور در سال ۲۰۲۵، لکسوس رتبه اول را کسب کرد، در حالی که مرسدس بنز و آئودی بسیار پایین‌تر از میانگین قرار گرفتند. این اعتبار باعث شد تا مدل‌های RX و NX دو جایگاه برتر پرفروش‌ترین خودروهای لوکس آمریکا را در سال ۲۰۲۵ به خود اختصاص دهند.

آینده لکسوس تماماً برقی است. این برند قصد دارد تا سال ۲۰۳۰ در آمریکا و تا ۲۰۳۵ در سطح جهانی، به یک برند تمام الکتریکی تبدیل شود. در حال حاضر مدل RZ تنها خودروی برقی لکسوس در آمریکا است، اما نسل جدید لکسوس ES ۲۰۲۶ نیز با دو پیشرانه تمام برقی عرضه خواهد شد.

دایهاتسو؛ تراژدی متخصص خودروهای کوچک

تویوتا در سال ۲۰۱۶ دایهاتسو را به یکی از شرکت‌های تابعه کاملاً تحت مالکیت خود تبدیل کرد تا استراتژی خود را در بخش خودروهای کوچک، که تخصص اصلی دایهاتسو است، یکپارچه کند. این همکاری به تویوتا اجازه داد تا به تولید خودروهای کوچک و کم‌مصرف، عمدتاً برای بازار آسیا ادامه دهد.

اما در سال ۲۰۲۳، رسوایی تقلب در تست‌های تصادف خودروهای مبتنی بر پلتفرم دایهاتسو منتشر شد. این اتفاق باعث شد تویوتا توسعه بسیاری از خودروهای کامپکت دایهاتسو را متوقف کرده و تیم‌های مدیریتی آن را به زیرمجموعه خود منتقل کند. به نظر می‌رسد آینده دایهاتسو به پلتفرم‌های تویوتا گره خورده است.

این یک پایان تلخ برای برندی است که از سال ۱۹۰۷ فعالیت داشته و حتی اولین موتورسیکلت خود را شش سال قبل از اولین خودروی تویوتا تولید کرده بود و خودروهای جذابی مانند رودستر Copen GR Sport را برای تویوتا توسعه داد.

هینو موتورز؛ بازوی قدرتمند تویوتا در دنیای کامیون‌ها

هینو موتورز یکی دیگر از زیرمجموعه‌های بزرگ گروه تویوتا و یکی از بزرگ‌ترین تولیدکنندگان کامیون‌های تجاری در ژاپن است. تویوتا در سال ۲۰۰۱ مالکیت ۵۰.۱ درصدی هینو را به دست آورد. هرچند هینو مستقیماً زیرمجموعه شرکت خودروسازی تویوتا (TMC) نیست، اما بخشی از گروه تویوتا محسوب می‌شود.

کامیون‌های هینو در آمریکای شمالی نیز به فروش می‌رسند و در دو کارخانه در آمریکا و یک کارخانه در کانادا تولید می‌شوند. این شرکت در بازار آمریکا کامیون‌های متوسط سری L و سری XL را با موتورهای دیزل کامینز عرضه می‌کند. جالب اینجاست که هینو در گذشته خودروهای سواری نیز تولید می‌کرده است، اما آخرین تلاشش در این زمینه به دهه ۱۹۶۰ بازمی‌گردد.

متحدان کلیدی تویوتا؛ فراتر از مالکیت

امپراتوری تویوتا تنها به شرکت‌های تحت مالکیتش محدود نمی‌شود؛ این شرکت سهام قابل توجهی در سایر خودروسازان ژاپنی نیز دارد که به همکاری‌های استراتژیک منجر شده است.

اتحاد استراتژیک با سوبارو و مزدا

• سوبارو: تویوتا مالک ۲۰ درصد از سهام سوبارو است که به آن حق رأی در این شرکت را می‌دهد. نتیجه این همکاری، تولید خودروهای اسپرت مشترک مانند تویوتا GR 86 و سوبارو BRZ و همچنین برخی خودروهای برقی اخیر بوده است.
• مزدا: تویوتا همچنین مالک ۵.۱ درصد از سهام مزدا است که منجر به تأسیس کارخانه مشترک در آمریکا شد.

این سه شرکت اکنون در حال همکاری روی نسل بعدی موتورهای درون‌سوز هستند که برای سوخت‌های جایگزین و سیستم‌های هیبریدی طراحی شده‌اند. در این اتحاد، سوبارو روی موتورهای باکسر هیبریدی و مزدا روی موتورهای روتاری (چرخشی) کار خواهد کرد. این همکاری به نوعی در حال نجات موتور روتاری است!

غول‌های قطعه‌سازی: آیسین و دنسو

• آیسین (Aisin): یکی از بزرگ‌ترین تأمین‌کنندگان قطعات خودرو در جهان و متعلق به گروه تویوتا است. آیسین در تولید گیربکس‌های اتوماتیک و CVT تخصص دارد و محصولاتش به دلیل قابلیت اطمینان بالا شهرت دارند.
• دنسو (Denso): دیگر غول قطعه‌سازی متعلق به گروه تویوتا است که قطعات الکترونیکی باکیفیت مانند دینام، شمع، سنسور و کویل تولید می‌کند. قطعات دنسو در بسیاری موارد از محصولات بوش، رقیب آلمانی، بادوام‌تر هستند.

وسعت امپراتوری تویوتا نشان می‌دهد که موفقیت این غول ژاپنی تنها به خودروهایی که با نام خودش می‌فروشد، وابسته نیست، بلکه شبکه گسترده‌ای از زیرمجموعه‌ها و اتحادهای استراتژیک، ستون فقرات این موفقیت را تشکیل می‌دهند.