سوختن دو پردازنده Ryzen 9 9950X شرکت AMD در آزمایش‌ها

مادربردها همیشه مقصر نیستند: نگاهی به حوادث اخیر

در گذشته، گزارش‌هایی مبنی بر خرابی پردازنده‌های Ryzen 9000 در ترکیب با مادربردهای ASRock منتشر شده بود که نگرانی‌هایی را ایجاد کرده بود. اما این بار، دو حادثه مشابه سوختن پردازنده Ryzen 9 9950X در مادربردهای ایسوس رخ داده است که نشان می‌دهد مشکل ممکن است فراتر از یک برند خاص مادربرد باشد. این اتفاقات، دیدگاه رایج مبنی بر اینکه مادربردها تنها عامل خرابی پردازنده‌ها هستند را به چالش می‌کشد.

جزئیات سوختن پردازنده‌های Ryzen 9000 AMD

تیم پروژه GMP اعلام کرده است که پردازنده‌های مرکزی را با استفاده از ابزارهای خود آزمایش کرده‌اند. با وجود رعایت تمام تدابیر لازم برای جلوگیری از آسیب‌دیدگی، پردازنده‌ها به طور کامل سوخته و دچار خرابی غیرقابل جبران شده‌اند. اولین آزمایش در فوریه سال جاری و دومین آزمایش چند روز پیش انجام شد که هر دو نتایج یکسانی داشتند: قسمت پین پردازنده سوخته و یک لکه زرد بزرگ و قابل توجه بر جای گذاشته است.

در هر دو مورد، از مادربردهای مبتنی بر چیپست B650 شرکت ایسوس استفاده شده بود:

• آزمایش اول: مدل ASUS Prime B650M-K با BIOS 3057
• آزمایش دوم: مدل ASUS Prime B650M-A WiFi با BIOS 3278

این مادربردها اگرچه مدل‌های مقرون‌به‌صرفه محسوب می‌شوند، اما برای مدیریت پردازنده‌های رده بالا، به شرط عدم اورکلاک شدید، کافی هستند. خنک‌کننده پردازنده در هر دو مورد ثابت و از مدل Noctua NH-U9S استفاده شده بود. این خنک‌کننده تک فن قدرتمند است، اما ممکن است برای پردازنده‌هایی مانند Ryzen 9 9950X که در بار کامل 170 وات توان مصرف می‌کنند، بهترین گزینه نباشد. با این حال، با توجه به اقدامات خنک‌کنندگی اضافی، این موضوع نباید منجر به چنین خرابی‌هایی می‌شد.

دمای محیط در آزمایش اول زیر 20 درجه سانتیگراد و در آزمایش دوم کمی بیش از 20 درجه سانتیگراد بود. پردازنده‌ها اورکلاک نشده بودند و از فن‌های اضافی و تهویه مناسب بهره می‌بردند، بنابراین تولید گرمای بیش از حد انتظار نمی‌رفت. این آسیب‌دیدگی‌ها بسیار عجیب و غیرمنتظره به نظر می‌رسند، به خصوص که مدل قبلی، Ryzen 9 7950X، حتی در شرایط سخت‌تر و دمای بالاتر، هرگز با چنین مشکلی مواجه نشده بود.

دلایل احتمالی بروز این اتفاقات

تیم GMP گمانه‌زنی‌هایی درباره دلایل احتمالی این حوادث مطرح کرده است:

• مصرف توان بیش از حد: احتمال دارد پردازنده Ryzen 9950X هنگام اجرای GMP، بیش از حد مجاز توان مصرف کرده باشد.
• نصب نامتقارن خنک‌کننده: یکی دیگر از دلایل احتمالی، نصب نامتقارن (offset mounting) خنک‌کننده است که توسط شرکت Noctua برای خنک کردن بخش‌های داغ‌تر پردازنده پیشنهاد شده بود. این روش ممکن است باعث ایجاد فضای خالی بین پردازنده و هیت‌سینک شده و به سوختن آن منجر شده باشد. با این حال، در آزمایش اول، هیت‌سینک به صورت مرکزی و متقارن نصب شده بود و پردازنده باز هم دچار خرابی شد که این فرضیه را تا حدی تضعیف می‌کند.

این حوادث نیاز به بررسی‌های دقیق‌تر توسط AMD و سازندگان مادربرد را برجسته می‌کند تا از تکرار چنین مشکلاتی در آینده جلوگیری شود.