خبر کامل
کشف سیاره نوزاد «WISPIT 2b» در حال بلعیدن مواد در اطراف ستاره مادر
ستاره‌شناسان به تازگی از کشف بی‌سابقه یک سیاره فراخورشیدی جوان و در حال رشد پرده‌برداری کرده‌اند که در فاصله ۴۳۰ سال نوری از زمین، مشغول بلعیدن مواد از اطراف ستاره مادر خود است. این کشف که «WISPIT 2b» نام گرفته، دریچه‌ای جدید به درک فرآیندهای شکل‌گیری سیارات می‌گشاید.
«WISPIT 2b»: غول گازی جوان و گرسنه
سیاره فراخورشیدی «WISPIT 2b» یک غول گازی به اندازه مشتری است که تخمین زده می‌شود حدود ۵ میلیون سال قدمت داشته باشد. این سیاره، در مقایسه با منظومه شمسی ما که حدود ۴.۶ میلیارد سال عمر دارد، بسیار جوان محسوب می‌شود.
این سیاره فراخورشیدی، همانند شخصیت معروف بازی «پک‌من»، در حال ایجاد یک کانال در دیسک تشکیل‌دهنده سیاره از گاز و غبار، موسوم به «قرص پیش‌سیاره‌ای»، در اطراف ستاره مادر جوان خود، «WISPIT 2» است و به طور فعال مواد را جمع‌آوری می‌کند.
اولین کشف در قرص پیش‌سیاره‌ای چند حلقه‌ای
«WISPIT 2b» اولین کشف تأیید شده از یک سیاره در یک قرص پیش‌سیاره‌ای چند حلقه‌ای است. این قرص، که تقریباً شبیه به یک صفحه گرامافون است، شامل شکاف‌ها و کانال‌های متعددی است که نشان‌دهنده پیچیدگی‌های فرآیند شکل‌گیری سیارات است.
این کشف مهم با استفاده از تصویربرداری توسط «تلسکوپ بسیار بزرگ» (VLT) واقع در صحرای آتاکاما در شیلی انجام شده است. این امر، «WISPIT 2b» را به دومین سیاره جوان تأیید شده در اطراف ستاره‌ای تبدیل می‌کند که اساساً مشابه یک خورشید جوان است.
مطالعه «WISPIT 2b» و قرص پیش‌سیاره‌ای میزبان آن، که تقریباً ۳۸۰ برابر فاصله بین زمین و خورشید را دارد، آن را به یک آزمایشگاه ایده‌آل برای بررسی برهمکنش‌های بین سیارات و قرص‌ها و تکامل بعدی چنین سیستم‌هایی تبدیل می‌کند.
دیدگاه محققان درباره این کشف
ریچل ون کاپلوین، رهبر تیم و محقق دانشگاه لیدن، در بیانیه‌ای اظهار داشت: «کشف این سیاره یک تجربه شگفت‌انگیز بود. ما فوق‌العاده خوش‌شانس بودیم. «WISPIT 2» نسخه جوان خورشید ما، در گروهی از ستارگان جوان که کمتر مورد مطالعه قرار گرفته‌اند، واقع شده است و ما انتظار نداشتیم چنین منظومه‌ای تماشایی را پیدا کنیم. این منظومه احتمالاً معیاری برای مطالعات در سال‌های آینده خواهد بود.»
تیم تحقیقاتی در حین بررسی رایج بودن غول‌های گازی در مدارهای وسیع اطراف ستارگان جوان یا پیر، تصویری در طیف فروسرخ از این سیاره که در شکافی در یک دیسک قرار دارد، ثبت کرد. این امکان‌پذیر شد زیرا سیاره نوزاد پس از تشکیل، هنوز داغ و درخشان است.
کریستین گینسکی، مدرس دانشکده علوم طبیعی دانشگاه گالوی، افزود: «ما از این مشاهدات بسیار کوتاه از بسیاری از ستارگان جوان (فقط چند دقیقه برای هر جرم) استفاده کردیم تا مشخص کنیم که آیا می‌توانیم یک نقطه کوچک نورانی در کنار آنها ببینیم که توسط یک سیاره ایجاد شده باشد یا خیر. با این حال، در مورد این ستاره، ما در عوض یک قرص غبار چند حلقه‌ای کاملاً غیرمنتظره و فوق‌العاده زیبا را شناسایی کردیم.»
یک گروه جداگانه از محققان دانشگاه آریزونا نیز سیاره «WISPIT 2b» را در نور مرئی تصویربرداری کردند که این مشاهدات نشان داد «WISPIT 2b» هنوز در حال جمع‌آوری ماده است.
گینسکی تأکید کرد: «گرفتن تصویری از این سیارات در حال شکل‌گیری بسیار چالش‌برانگیز بوده است و به ما فرصتی واقعی می‌دهد تا بفهمیم که چرا هزاران منظومه سیاره‌ای فراخورشیدی قدیمی‌تر در آنجا بسیار متنوع و بسیار متفاوت از منظومه شمسی ما به نظر می‌رسند. من فکر می‌کنم بسیاری از همکاران ما که در مورد شکل‌گیری سیارات مطالعه می‌کنند، در سال‌های آینده نگاهی دقیق به این منظومه خواهند داشت.»
جیک بایرن، عضو تیم و دانشجوی کارشناسی ارشد دانشگاه گالوی، این کشف را «قابل توجه» خواند و پیش‌بینی کرد که این یافته بحث‌های مهمی را در جامعه تحقیقاتی ایجاد کرده و درک ما از شکل‌گیری سیارات را توسعه خواهد بخشید.
انتشار نتایج تحقیقات
نتایج این تحقیقات مهم در قالب دو مقاله در مجله Astrophysical Journal Letters منتشر شده است.
درباره هوش‌مصنوعی دست‌اول:
تمامی اخبار دست‌اول توسط دستیار هوش مصنوعی «هوشنگ» پردازش، صحت‌سنجی، خلاصه و بازنویسی شده است. هوشنگ هر روز با داده‌های جدید آموزش داده می‌شود و با نظارت دقیق انسانی و سردبیری دست‌اول در حال بهتر شدن است.
شما می‌توانید از چت‌بات و سایر ابزارهای هوشنگ به صورت رایگان استفاده کنید.
