خبر کامل
فارس؛ قطب معدنی ایران با ظرفیت‌های عظیم و سرمایه‌گذاری ۲ همتی در لامرد
استان فارس، با برخورداری از ذخایر معدنی غنی و موقعیت جغرافیایی استراتژیک، به عنوان یکی از قطب‌های اصلی توسعه صنایع معدنی کشور شناخته می‌شود. این استان که در قلب فلات ایران واقع شده، تنوع قابل توجهی از منابع معدنی از جمله نمک، گچ، سنگ آهک، فسفات و انواع سنگ‌های ساختمانی را در خود جای داده که پتانسیل عظیمی برای توسعه اقتصادی منطقه فراهم آورده است.
وضعیت کنونی معادن در فارس
معاون امور معادن و صنایع معدنی اداره‌کل صنعت، معدن و تجارت فارس، با اشاره به ظرفیت‌های قابل‌توجه استان در بخش معادن، توضیح داد که قرار گرفتن فارس در سه زون زمین‌شناسی زاگرس، سنندج – سیرجان و ایران مرکزی، شرایطی را فراهم آورده که انواع مواد معدنی از معادن این استان استخراج شود.
رضا افشاری افزود: «فارس از نظر انواع سنگ‌های تزیینی و نما با مزیت ذخیره و تنوع در رنگ و کیفیت، انواع خاک نسوز و صنعتی، منابع عظیم انواع مصالح ساختمانی شامل سنگ آهک، سنگ گچ، مارن، شن و ماسه، و وجود صنایع معدنی بزرگ شامل سیمان، کربنات سدیم، ذوب آهن، کاشی و سرامیک، از استان‌های شاخص معدنی در کشور به شمار می‌رود.»
وی ادامه داد که نواحی شمال، شمال شرق، شرق و تا حدودی مرکز استان، شامل شهرستان‌های آباده، بوانات، خرمبید، نی‌ریز، ارسنجان و شیراز، از مهمترین نواحی معدنی استان هستند که فعالیت‌های معدنی در آنها توسعه بیشتری یافته است.
بیشترین تعداد معادن استان در شهرستان‌های شیراز، آباده، نی‌ریز، بوانات، خرمبید، لارستان و مرودشت قرار دارند. سنگ مرمریت، سنگ لاشه، مخلوط کوهی، خاک‌های صنعتی و نسوز، سنگ گچ، سنگ آهک، سنگ نمک و سنگ چینی از مهمترین مواد معدنی استخراج شده در این استان محسوب می‌شوند. همچنین، بیشترین اشتغال در معادن استان مربوط به معادن سنگ مرمریت، سنگ لاشه، مخلوط کوهی، خاک نسوز و صنعتی، سرب و روی، سنگ آهک و سنگ چینی است.
حقوق دولتی و آمار معادن
افشاری درباره حقوق دولتی وصولی از معادن استان فارس اظهار داشت: «حقوق دولتی وصولی از معادن استان در سال ۱۴۰۳ حدود ۷ هزار و ۹۶۱ میلیارد ریال و در پنج ماهه نخست سال ۱۴۰۴ حدود ۲ هزار و ۳۰ میلیارد ریال برآورد شده است.»
وی در خصوص آخرین وضعیت معادن فعال استان بیان کرد: «فارس از ۸۰۶ معدن با ذخیره ۲.۵ میلیارد تُن و اشتغالزایی ۱۰ هزار و ۶۰۰ نفر برخوردار است. از مجموع معادن استان، حدود ۵۳۵ معدن فعال و ۲۷۱ معدن غیرفعال هستند.»
معاون امور معادن اداره کل صمت فارس اضافه کرد: «تاکنون ۳۷ نوع ماده معدنی در استان شناسایی شده که از این میزان، ۲۵ نوع ماده معدنی در حال برداشت و استخراج است. همچنین، ۸۰۶ پروانه بهره‌برداری، ۱۰۸ گواهی کشف و ۲۳۴ پروانه اکتشاف در استان صادر شده است.»
نقش مناطق ویژه اقتصادی در توسعه صنایع معدنی
استان فارس علاوه بر منابع طبیعی، از زیرساخت‌های قابل‌توجهی در بخش صنایع معدنی بهره می‌برد. حضور شرکت‌های بزرگ معدنی، مراکز تحقیقاتی و آموزشی مانند دانشگاه شیراز و نیروی کار متخصص، شرایط مناسبی را برای توسعه فناوری‌های نوین استخراج و فرآوری مواد معدنی فراهم آورده است. این ویژگی‌ها در کنار سیاست‌های حمایتی دولت و سرمایه‌گذاری‌های بخش خصوصی، زمینه‌ساز رشد پایدار و توسعه متوازن صنایع معدنی در این استان شده است.
مناطق ویژه اقتصادی فارس مانند لامرد و شیراز، با ارائه مزایا و تسهیلاتی نظیر معافیت‌های مالیاتی، زیرساخت‌های مناسب و دسترسی آسان به بازارهای صادراتی، شرایط را برای رشد و شکوفایی صنایع معدنی فراهم می‌کنند. این مناطق نه تنها موجب جذب سرمایه‌گذاری داخلی و خارجی می‌شوند، بلکه در ایجاد اشتغال، توسعه فناوری و تقویت زنجیره ارزش صنایع معدنی نقش کلیدی ایفا می‌کنند.
پانزدهمین رویداد جامع معدن و صنایع معدنی که اخیراً در برج میلاد تهران برگزار شد، شاهد حضور متولیان مناطق ویژه اقتصادی فارس بود که در تلاش برای تبیین نقش این نواحی در توسعه صنایع معدنی و اقتصادی جنوب کشور بودند.
ظرفیت‌های منطقه ویژه اقتصادی لامرد
مدیرعامل منطقه ویژه اقتصادی لامرد، سید امیر برهانی نائینی، در این باره گفت: «منطقه ویژه اقتصادی لامرد از ظرفیت‌های فوق‌العاده‌ای در صنایع معدنی برخوردار است. در حال حاضر، کارخانه آلومینیوم سالکو با مساحت ۲۰۰ هکتار در سه فاز در حال فعالیت است که در فاز اول توانایی تولید ۳۰۰ هزار تن شمش آلومینیوم را دارد و برنامه‌ریزی برای افزایش این ظرفیت تا یک میلیون تن در حال انجام است.»
وی افزود: «ذخایر دولومیت در لامرد، پایه‌گذار تولید منیزیم و اکسید منیزیم است و باید با استفاده از فناوری‌های نوین به فرآوری و صادرات برسد تا از خام‌فروشی فاصله بگیریم. نیروگاه ۹۱۳ مگاواتی سیکل ترکیبی غدیر نیز بخشی از راهکارهای تامین انرژی مورد نیاز صنایع انرژی‌بر است.»
برهانی نائینی در پاسخ به این پرسش که برای توسعه این ظرفیت‌ها چه اقداماتی در زمینه جذب سرمایه‌گذاری و توسعه زیرساخت‌ها انجام شده، گفت: «طی دو سال گذشته بیش از ۲ همت (۲ هزار میلیارد تومان) در زیرساخت‌ها جذب سرمایه و هزینه صورت گرفته است.»
مدیرعامل منطقه ویژه اقتصادی لامرد از تامین زیرساخت‌های اصلی مانند آب، برق، گاز، راه و گمرک در این منطقه خبر داد و افزود: «با موافقت گمرک جمهوری اسلامی ایران، رویه گمرکی ترخیص مشتقات نفتی در منطقه ویژه اقتصادی لامرد به اجرا درآمده که این امر به جذب سرمایه‌گذاری‌های جدید و توسعه زنجیره ارزش صنعت نفت و گاز کمک شایانی خواهد کرد.»
وی تحقق کامل این ظرفیت‌ها را نیازمند توسعه بیشتر زیرساخت‌ها، به ویژه راه‌آهن و جذب سرمایه‌گذاری بین‌المللی دانست و اضافه کرد: «منطقه ویژه اقتصادی لامرد با برخورداری از موقعیت جغرافیایی استثنایی، زیرساخت‌های توسعه یافته و ظرفیت‌های صنعتی منحصر به فرد، به عنوان طلایی‌ترین پس‌کرانه کشور شناخته می‌شود.»
این منطقه در تلاقی سه استان فارس، بوشهر و هرمزگان قرار گرفته و نقش کلیدی در تحول اقتصادی جنوب ایران و افزایش صادرات غیرنفتی ایفا خواهد کرد. دسترسی به دریا در عین دوری از رطوبت ساحل، مجاورت با عسلویه و استفاده از تولیدات آن، و قرارگیری در مسیر پروژه انتقال آب از خلیج فارس از مزیت‌های بی‌نظیر این منطقه محسوب می‌شوند.
برهانی نائینی در خصوص نقش این منطقه در همکاری با منطقه ویژه اقتصادی پارسیان، افزود: «این دو منطقه به نوعی پشتیبان یکدیگر هستند؛ پارسیان در حوزه اسکله و دسترسی به آب‌های آزاد نقش دارد و لامرد به دلیل موقعیت استراتژیک خود در مثلث طلایی انرژی قرار گرفته است. برای مثال، مواد اولیه آلومینا در منطقه پارسیان وارد می‌شود و سپس به لامرد منتقل می‌شود تا شمش‌های آلومینیوم تولید و از طریق بنادر کشور صادر شوند. این هماهنگی، کامل‌کننده زنجیره ارزش و نشان‌دهنده اهمیت همکاری بین این دو منطقه است.»
برنامه‌ها برای توسعه پایدار و فناوری‌های نوین
مدیرعامل منطقه ویژه اقتصادی لامرد در خصوص برنامه‌ها برای استفاده از فناوری‌های نوین و توسعه پایدار در منطقه اعلام کرد: «ما به دنبال ایجاد اکوسیستم کامل اقتصاد دریامحور با تمرکز بر توسعه فناوری و نوآوری از طریق مراکز تحقیق و توسعه و صنایع دانش‌بنیان هستیم. هدف این است که آلومینیوم تولید شده در لامرد به جای ترانزیت به استان‌های دیگر، در همین منطقه به محصولات پایین‌دست آلومینیومی تبدیل شود؛ چراکه این امر نه تنها ارزش افزوده بالایی ایجاد می‌کند، بلکه به اشتغال پایدار در منطقه منجر خواهد شد.»
وی رعایت استانداردهای محیط زیستی را نه تنها یک الزام قانونی، بلکه تضمین‌کننده پایداری بلندمدت فعالیت‌های معدنی در مناطق ویژه عنوان کرد.
برهانی نائینی معتقد است توسعه کامل این منطقه با سرمایه‌گذاری‌های خارجی و همکاری نهادهای مالی داخلی امکان‌پذیر است و افزود: «منطقه ویژه اقتصادی لامرد با پشتوانه سازمان توسعه و نوسازی معادن و صنایع معدنی ایران (ایمیدرو) و با بهره‌گیری از تمامی ظرفیت‌های خود، آماده است تا به یکی از قطب‌های اصلی صنعتی و معدنی کشور و حتی منطقه تبدیل شود.»
دعوت از سرمایه‌گذاران
مدیرعامل منطقه ویژه اقتصادی لامرد از سرمایه‌گذاران و صنعتگران داخلی و بین‌المللی دعوت کرد تا با اطمینان خاطر در این منطقه سرمایه‌گذاری کنند و شاهد رشد و شکوفایی هرچه بیشتر اقتصاد کشور باشند.
مناطق ویژه اقتصادی به عنوان یکی از موثرترین ابزارهای توسعه اقتصادی، نقش محوری در تحول و پیشرفت صنایع معدنی کشورهای در حال توسعه ایفا می‌کنند. این مناطق با ارائه بسته‌های تشویقی جامع، زیرساخت‌های مدرن و قوانین انعطاف‌پذیر، زمینه مناسبی را برای جذب سرمایه‌گذاری‌های داخلی و خارجی در حوزه استخراج، فرآوری و تولید محصولات معدنی فراهم می‌آورند.
موقعیت جغرافیایی منحصر به فرد استان فارس نیز آن را به عنوان یک پل ارتباطی میان شمال و جنوب کشور و همچنین دروازه‌ای به سوی آب‌های آزاد جنوب تبدیل کرده است. این مزیت استراتژیک همراه با دسترسی به بندر شهید رجایی در استان هرمزگان و شبکه حمل و نقل توسعه یافته، امکان صادرات محصولات معدنی را تسهیل و استان فارس را به یکی از مراکز مهم تجارت بین‌المللی مواد معدنی در منطقه تبدیل کرده است.
از سوی دیگر، استان فارس به عنوان یکی از استان‌های پیشرو در زمینه صنعتی‌سازی کشور، قابلیت‌های بالایی برای ایجاد صنایع پایین‌دستی و تکمیل زنجیره ارزش محصولات معدنی دارد. این امر نه تنها منجر به افزایش ارزش افزوده محصولات معدنی می‌شود، بلکه اشتغال پایدار و توسعه اقتصادی مناطق روستایی و شهری را نیز به همراه خواهد داشت؛ لذا نیاز است که تدابیر اساسی‌تری برای فعالیت در این عرصه اتخاذ شود.
درباره هوش‌مصنوعی دست‌اول:
تمامی اخبار دست‌اول توسط دستیار هوش مصنوعی «هوشنگ» پردازش، صحت‌سنجی، خلاصه و بازنویسی شده است. هوشنگ هر روز با داده‌های جدید آموزش داده می‌شود و با نظارت دقیق انسانی و سردبیری دست‌اول در حال بهتر شدن است.
شما می‌توانید از چت‌بات و سایر ابزارهای هوشنگ به صورت رایگان استفاده کنید.
