چاقی و تأثیرات مخرب آن بر باروری: هشدار پژوهشگاه رویان درباره شیوع فزاینده

افزایش نگران‌کننده شیوع چاقی

وثوق با اشاره به روند فزاینده چاقی در جوامع صنعتی، اظهار داشت که میانگین شیوع چاقی در حال حاضر حدود ۲۵ درصد است و پیش‌بینی می‌شود این رقم تا سال ۲۰۳۰ به ۳۰ درصد برسد. این روند صعودی، نگرانی‌های جدی برای سلامت جامعه ایجاد کرده است.

وی افزود: «چاقی عوارض متنوع و متفاوتی دارد؛ از بیماری‌های جسمی مانند آرتروز کمر و مفاصل گرفته تا کاهش فعالیت اجتماعی فرد. این عوارض در کنار خود چاقی، شدت آن را افزایش می‌دهند و مشکلات جدی برای سلامت جامعه ایجاد می‌کنند.»

تأثیر چاقی بر باروری

کاهش باروری در زنان

چاقی می‌تواند به طور مستقیم بر قدرت باروری زنان تأثیر بگذارد. وثوق توضیح داد:

• عملکرد تخمدان‌ها: تخمدان‌ها تحت تأثیر چاقی عملکرد مناسبی نخواهند داشت.
• کیفیت تخمک: تخمک‌های به‌دست‌آمده کیفیت لازم را ندارند.
• پذیرش جنین: رحم نیز تحت تأثیر چاقی قرار گرفته و پذیرش جنین کاهش می‌یابد.

علاوه بر این، در خانم‌های چاق، احتمال بروز دیابت بارداری، افزایش فشار خون و مسمومیت‌های شدید دوران بارداری بیشتر است که گاهی منجر به زایمان زودرس یا تولد نوزادان کم‌وزن می‌شود.

تأثیر چاقی بر باروری در مردان

چاقی در مردان نیز عوارض جدی دارد و سبب کاهش هورمون‌های جنسی و در نتیجه کاهش قدرت باروری می‌شود. همچنین، چاقی می‌تواند متابولیسم بدن را تحت تأثیر قرار دهد و مشکلاتی مانند تپش قلب، فشار خون و استعداد ابتلا به دیابت را تشدید کند که همگی به طور مستقیم یا غیرمستقیم بر توانایی باروری اثر می‌گذارند.

وثوق تأکید کرد که چاقی نه تنها سلامت جسمی و اجتماعی افراد را تهدید می‌کند، بلکه باروری طبیعی را نیز به تأخیر می‌اندازد. زوج‌هایی که در شرایط طبیعی ظرف یک سال موفق به فرزندآوری می‌شوند، در صورت چاقی این مدت ممکن است تا ۱۸ ماه طول بکشد.

رویکرد تخصصی در درمان چاقی

اهمیت تیم درمانی چندرشته‌ای

وثوق درباره راه‌های درمان چاقی گفت: «روش‌های مختلفی برای کنترل و درمان چاقی وجود دارد؛ از اصلاح سبک زندگی و تغذیه گرفته تا استفاده از روش‌های کمکی و جراحی‌های مناسب. اما نکته مهم این است که درمان چاقی باید تحت نظر تیم تخصصی انجام شود.»

یک برنامه موفق درمانی نیازمند همکاری متخصصان زیر است:

• متخصص ناباروری
• متخصص تغذیه
• فیزیولوژیست ورزشی
• روان‌پزشک
• متخصص دارو
• جراح چاقی

اگر هر کدام از این متخصصان به صورت مستقل عمل کنند، درمان نتیجه مطلوب نخواهد داشت.

هشدار درباره درمان‌های غیرتخصصی

معاون خدمات تخصصی پژوهشگاه رویان درباره خطرات درمان‌های غیرتخصصی چاقی هشدار داد: «افرادی بدون صلاحیت علمی وارد درمان چاقی می‌شوند و توصیه‌ها یا مکمل‌هایی ارائه می‌کنند که می‌تواند عوارض جدی ایجاد کند.»

عوارض درمان‌های غیرتخصصی شامل موارد زیر است:

• مسمومیت کبدی و کلیوی
• افزایش فشار خون
• کمبود تغذیه‌ای
• مشکلات جدی ناشی از انتخاب نادرست روش‌های جراحی

وثوق تأکید کرد که اگر درمان چاقی به صورت تیمی و مدیریت‌شده انجام شود، عوارض جراحی، دارویی و تغذیه‌ای به حداقل می‌رسد.

شیوع جهانی و راهکارهای مهار چاقی

در جهان بیش از ۲۳ درصد جمعیت عمومی به چاقی مبتلا هستند. وثوق ابراز نگرانی کرد که ایران نیز از این الگو پیروی می‌کند و ممکن است شدت این مشکل در کشور حتی بیشتر باشد. وی افزود: «این معضل باید با فرهنگ‌سازی، آموزش و برنامه‌ریزی ساختاری و حاکمیتی مهار شود؛ چرا که چاقی نه تنها سلامت جامعه را تهدید می‌کند، بلکه فشار اقتصادی و هزینه‌های سلامت را افزایش می‌دهد.»

همایش «چاقی، روش‌های درمان چاقی و باروری»

پژوهشگاه رویان در تاریخ ششم شهریورماه میزبان همایش «چاقی، روش‌های درمان چاقی و باروری» بود. در این همایش، متخصصین ناباروری زنان و مردان، متخصصین تغذیه، فیزیولوژی، ماماها و دیگر کارشناسان حضور فعال داشتند.

این همایش، پیش‌رویداد یک روزه کنگره بیست و ششم پزشکی تولیدمثل بود که در ۱۲، ۱۳ و ۱۴ شهریور برگزار خواهد شد. همزمان، کنگره طب بازساختی و همچنین کنگره مامایی و پرستاری در ناباروری نیز برگزار می‌شود. این برنامه‌ها فرصت بحث و تبادل نظر در موضوعات مرتبط با باروری، حفظ باروری و دستاوردهای جهانی در طب بازساختی، سل‌درمانی و ژن‌درمانی را فراهم می‌آورد.

متخصصانی از اروپا، استرالیا و کشورهای آسیایی به صورت مجازی در کنگره حضور خواهند داشت و سخنرانی‌های روز دنیا را ارائه می‌کنند تا شرکت‌کنندگان بیشترین بهره‌مندی علمی را داشته باشند و تجربیات جدید در حوزه باروری و درمان‌های مرتبط با چاقی را دریافت کنند.