ایوو؛ شهری کوچک در چین که «روح شانگهای» را با کاری، بستنی و دیپلماسی زنده می‌کند

سازمان همکاری شانگهای؛ از امنیت تا تبادلات فرهنگی

سازمان همکاری شانگهای در سال ۲۰۰۱ با هدف ارتقای امنیت و اعتماد منطقه‌ای توسط چین، روسیه و چند کشور آسیای مرکزی تأسیس شد. امروزه، این بلوک منطقه‌ای با ۱۰ کشور عضو (شامل هند، پاکستان و ایران)، ۱۴ شریک گفت‌وگو و دو کشور ناظر، دامنه فعالیت‌های خود را فراتر از امنیت به حوزه‌های تجارت، دیپلماسی و تبادلات فرهنگی گسترش داده است. این سازمان اکنون به عنوان سکویی مهم برای همکاری اوراسیایی و صدایی برجسته برای همبستگی جنوب جهانی عمل می‌کند.

ایوو؛ سوپرمارکت جهان و پل فرهنگی

شهر ایوو، که به دلیل بازارهای عمده‌فروشی عظیم و صادرات کالاهای کوچک به «سوپرمارکت جهان» شهرت دارد، اکنون به محلی برای همکاری‌های بین‌المللی آرام‌تر نیز تبدیل شده است. این شهر میزبان ۵۲ رستوران متعلق به خارجی‌ها است که نماینده نزدیک به ۲۰ کشور و منطقه هستند. این رستوران‌ها که در ابتدا برای خدمت به تاجران خارجی تأسیس شدند، اکنون به پل‌های فرهنگی میان کارآفرینان بین‌المللی، مشتریان چینی و خودشان بدل شده‌اند.

ادویه‌ها، دوستی و دیپلماسی روزمره

لیانگ وانگ، یک تأمین‌کننده محلی ادویه، بیش از ۱۵ سال است که با بسیاری از این رستوران‌ها همکاری می‌کند. انبار او بیش از ۴ هزار نوع چاشنی را در خود جای داده که از کشورهایی چون هند، ترکیه، مصر و روسیه وارد می‌شوند. او می‌گوید: «فقط کاری هندی بیش از ۴۰ نوع ادویه دارد. ما کم‌کم یاد گرفتیم. حتی کمی از زبانشان را هم یاد گرفتیم تا بهتر بفهمیم چه می‌خواهند.»

آمیت رامانی، رستوران‌دار هندی و یکی از مشتریان وانگ، به رابطه فراتر از تجارت اشاره می‌کند: «در چین واقعاً از ما حمایت می‌کنند. ما مواد غذایی و مایحتاج خود را از فروشندگان محلی می‌خریم. آن‌ها چهره‌های ما را می‌شناسند. بلافاصله پول طلب نمی‌کنند. گاهی اول جنس را می‌دهند و مطمئن‌اند بعداً پرداخت می‌کنیم. این یک رابطه واقعی است.» این اعتماد متقابل، معامله تجاری را به شکلی عمیق‌تر از همکاری میان‌فرهنگی بر پایه احترام و سخاوت تبدیل کرده است.

غذا خوردن با دست و ذهنی باز

کسب‌وکار رستوران رامانی اکنون رونق زیادی دارد. او به یاد می‌آورد که در سال ۲۰۰۴، تنها به تاجران هندی سرویس می‌دادند، اما با معرفی نحوه صحیح خوردن غذاهای هندی، مشتریان چینی نیز به آن علاقه‌مند شدند. رامانی به تجربه کامل غذا خوردن اشاره می‌کند، مانند پانی پوری که باید سریع و با دست خورده شود. او می‌گوید: «مهمانان چینی ابتدا خجالتی بودند. به استفاده از چاپستیک و قاشق عادت داشتند. اما ما به آن‌ها می‌گفتیم: دست‌هایتان را بشویید، مثل ما امتحان کنید. و آن‌ها هم این کار را کردند. حالا لذت می‌برند.» به مرور، مشتریان چینی ۷۰ درصد مشتریان او را تشکیل داده‌اند که نشان‌دهنده شکستن مرزهای فرهنگی با خنده و مهمان‌نوازی است.

تلاقی سیاست با مردم؛ حمایت‌های محلی

اوزجان سزر، مالک یک رستوران ترکی، نیز شاهد افزایش تنوع مشتریان خود است. سرآشپزهای ترک با همکاران چینی کار می‌کنند و گارسون‌های مصری به مهمانان خوشامد می‌گویند. منو نیز با ترکیب طعم‌های سنتی و سلیقه‌های محلی، مانند استفاده از شکر قهوه‌ای در بستنی یا تغییر سطح تندی غذا، تغییر کرده است.

سزر که ۲۵ سال است در چین زندگی می‌کند، از سیاست‌های محلی بهره‌مند شده است: «اوایل استخدام کارکنان خارجی سخت بود. اما شهر کار را آسان‌تر کرد، از ویزا گرفته تا مجوزها. این حمایت واقعاً کمک کرد.» ایوو چندین ابتکار برای حمایت از کارآفرینان خارجی راه‌اندازی کرده است، از جمله کمک به استارت‌آپ‌ها و «کارت شانگیو» یا «کارت دوست بازرگان» که دسترسی به خدمات محلی را برای خارجی‌ها فراهم می‌کند. تا اوایل سال ۲۰۲۵، بیش از ۳۱۶ هزار کارت صادر شده است.

سزر اکنون ۱۶ رستوران در پنج شهر چین اداره می‌کند و قصد دارد تا سال ۲۰۳۰ به ۵۰ شعبه برسد. او چین را نه صرفاً خانه دوم، بلکه خانه جدید خود می‌نامد.

همکاری، لقمه‌به‌لقمه

سازمان همکاری شانگهای اغلب با واژه‌های استراتژیک مانند امنیت، کریدورهای تجاری و زیرساخت توصیف می‌شود. اما در ایوو، اصول اصلی آن نه در گزارش‌های سیاستی، بلکه در بازار ادویه، آشپزخانه‌های مشترک و اعتماد میان مردمانی از فرهنگ‌های متفاوت تجلی می‌یابد. در دورانی که تیترهای خبری جهان بیشتر بر شکاف و رقابت متمرکز است، این کنش‌های کوچک همکاری – یک فروشنده که زبان دیگری را می‌آموزد، یک آشپز که مزه‌ها را برای ذائقه محلی تغییر می‌دهد، یک دست دادن میان فرهنگ‌ها – معنایی دیگر دارد.

این تجربیات به ما یادآوری می‌کنند که دیپلماسی همیشه در سالن‌های نشست یا ضیافت‌های رسمی شکل نمی‌گیرد. گاهی با یک بشقاب غذا و گفت‌وگویی ساده آغاز می‌شود؛ انسانی، فروتنانه و آکنده از امید.