اوج‌گیری بی‌سابقه تورم در مرداد ۱۴۰۴؛ فشار مضاعف بر کم‌درآمدها

اوج‌گیری شاخص‌های تورمی در مردادماه

بررسی دقیق گزارش مرکز آمار ایران حاکی از آن است که نرخ تورم سالانه با رسیدن به سطح ۳۶.۳ درصدی، بالاترین میزان در ۱۵ ماه اخیر را تجربه کرده است. همچنین، نرخ تورم نقطه به نقطه با ثبت رقم ۴۲.۴ درصدی، بالاترین سطح از تیرماه ۱۴۰۲ به این سو را نشان می‌دهد. نرخ تورم ماهانه مردادماه نیز به ۲.۹ درصد رسید که نشان‌دهنده رشد قیمت‌ها در یک ماه است.

تفاوت نرخ تورم بر اساس دهک‌های هزینه‌ای

یکی از بخش‌های مهم گزارش مرکز آمار ایران، به بررسی نرخ تورم به تفکیک دهک‌های هزینه‌ای اختصاص دارد. این تفاوت ناشی از آن است که سبد مصرفی افراد با سطوح درآمدی مختلف، با یکدیگر متفاوت است و هر کالا و خدماتی افزایش قیمت متفاوتی را تجربه می‌کند. در نتیجه، افرادی که مصرف بیشتری از کالاهای با افزایش قیمت بالاتر دارند، تورم را شدیدتر احساس می‌کنند.

بررسی‌ها به وضوح نشان می‌دهند که تمامی شاخص‌های تورمی مردادماه، در دهک اول که شامل کم‌درآمدترین افراد جامعه است، به اوج خود رسیده‌اند. در مقابل، ثروتمندان (دهک دهم) کمترین رشد قیمت‌ها را تجربه کرده‌اند که این امر نابرابری در توزیع فشار تورمی را برجسته می‌سازد.

اختلاف یک درصدی در تورم سالانه دهک‌ها

تورم سالانه، که به عنوان مهم‌ترین شاخص تورمی شناخته می‌شود، درصد تغییر میانگین شاخص قیمت در ۱۲ ماه منتهی به ماه جاری را نسبت به دوره مشابه قبل از آن اندازه‌گیری می‌کند.

• بیشترین تورم سالانه: دهک هزینه‌ای اول با رقم ۳۶.۸ درصد.
• کمترین تورم سالانه: دهک هزینه‌ای دهم با رقم ۳۵.۸ درصد.

باقی دهک‌های هزینه‌ای نیز تورمی بین ۳۶.۳ درصد تا ۳۶.۶ درصد را شاهد بودند. به این ترتیب، دامنه تغییرات نرخ تورم سالانه در مردادماه به یک واحد درصد رسید. این در حالی است که اختلاف بیشترین و کمترین نرخ تورم دهک‌ها در تیرماه، ۰.۶ واحد درصد بود که نشان‌دهنده افزایش شکاف تورمی بین دهک‌ها است.

تورم نقطه به نقطه: فشار بیشتر بر دهک‌های پایین

نرخ تورم نقطه به نقطه، افزایش قیمت یک سبد یکسان از کالا و خدمات را در پایان هر ماه نسبت به ماه مشابه سال قبل اندازه‌گیری می‌کند.

• بیشترین تورم نقطه به نقطه: دهک‌های اول و دوم با رقم ۴۴.۴ درصد.
• کمترین تورم نقطه به نقطه: دهک دهم با رقم ۴۱.۲ درصد.

این آمار به این معناست که سبد مصرفی فقیرترین دهک‌ها در مردادماه ۱۴۰۴ نسبت به مردادماه سال گذشته، ۴۴.۴ درصد افزایش قیمت داشته است، در حالی که ثروتمندان افزایش قیمتی ۴۱.۲ درصدی را در سبد مصرفی خود تجربه کرده‌اند.

رشد ۳.۴۱ درصدی قیمت سبد مصرفی فقرا در مردادماه

بررسی وضعیت نرخ تورم ماهانه نیز تأیید می‌کند که کم‌درآمدها، بیشترین بار افزایش قیمت‌ها را در پنجمین ماه سال به دوش کشیده‌اند. نرخ تورم ماهانه مرداد در دهک اول ۳.۴۱ درصد بود، در حالی که دهک دهم، تورم ماهانه تنها ۲.۵۴ درصدی را تجربه کردند. این ارقام نشان‌دهنده تأثیر نامتوازن تورم بر اقشار مختلف جامعه است.