رقابت نفس‌گیر فیلم‌های ایرانی برای اسکار ۲۰۲۵: کدام اثر نماینده ایران خواهد شد؟

با نزدیک شدن به زمان معرفی نماینده ایران در بخش بهترین فیلم بین‌المللی اسکار ۲۰۲۵، گمانه‌زنی‌ها و بحث‌ها در فضای مجازی و محافل سینمایی به اوج خود رسیده است. در حالی که افکار عمومی و نظرات کارشناسان بر روی چند فیلم خاص متمرکز شده، کمیته انتخاب نهایی مسئولیت سنگینی برای برگزیدن اثری شایسته بر عهده دارد.

گزینه‌های مطرح در فضای مجازی: «پیرپسر» و «زن و بچه»

در میان فیلم‌هایی که بیشترین بحث را در شبکه‌های اجتماعی به خود اختصاص داده‌اند، دو اثر «پیرپسر» ساخته اکتای براهنی و «زن و بچه» به کارگردانی سعید روستایی پیشتاز هستند. طرفداران هر یک از این فیلم‌ها با ارائه دلایل و استدلال‌های خود، سعی در برجسته کردن شایستگی‌های اثر مورد نظرشان دارند. با این حال، برخی منتقدان نیز معتقدند که این دو فیلم، با وجود سروصدای زیاد، شاید صلاحیت لازم برای حضور در رقابت‌های اسکار را نداشته باشند و انتخاب نهایی در میان گزینه‌های موجود، به نوعی انتخاب «بد و بدتر» خواهد بود.

ورود گزینه‌های جدید و جدی: «غریزه» و «ناتور دشت»

در کنار فیلم‌های پرحاشیه، دو اثر دیگر نیز به عنوان گزینه‌های جدی مطرح شده‌اند که با وجود عدم اکران عمومی، نشانه‌هایی از شانس بالای آن‌ها برای انتخاب به چشم می‌خورد:

• «غریزه» ساخته سیاوش اسعدی: این فیلم که چهار سال پیش ساخته شده و به زودی اکران خواهد شد، داستان پسری به نام کامی را روایت می‌کند که عاشق سینماست و دلبسته دختری به نام آتیه می‌شود. «غریزه» در چندین جشنواره خارجی حضور یافته و جوایزی کسب کرده است. همکاری با ترکیه و حضور پخش‌کننده بین‌المللی MUBI، نقطه قوت بزرگی برای این فیلم محسوب می‌شود. کارشناسان سینما آن را یکی از شانس‌های اصلی گیشه و از مهم‌ترین فیلم‌های سینمای اجتماعی می‌دانند.
• «ناتور دشت» ساخته محمدرضا خردمندان: این فیلم که از چهارشنبه آینده اکران می‌شود، بر اساس ماجرای گم شدن دختری به نام یسنا در استان گلستان در اردیبهشت ۱۴۰۳ ساخته شده است. «ناتور دشت» با نگاهی روان‌شناسانه به دنیای درونی شخصیت‌ها می‌پردازد و با دقت به جزئیات، شخصیت‌های خردسال و بزرگسال قصه را به تصویر می‌کشد.

با توجه به سیاست‌های فرهنگی کشور، به نظر می‌رسد شانس این دو فیلم برای حضور در اسکار بیشتر از «پیرپسر» و «زن و بچه» باشد، هرچند که احتمال معرفی گزینه‌ای کاملاً متفاوت نیز وجود دارد.

نظرات متضاد کارشناسان و تهیه‌کنندگان

الهه نوبخت، پخش‌کننده بین‌المللی فیلم، معتقد است که فیلم‌های مطرح شده تاکنون، از جمله «زن و بچه» و «پیرپسر»، شانس چندانی برای موفقیت در اسکار ندارند. او با اشاره به تجربه نمایش «زن و بچه» در جشنواره کن، بیان کرده که مخاطبان غیرایرانی کمتر توانسته‌اند با این فیلم ارتباط برقرار کنند و «پیرپسر» نیز به دلیل فضای خاص داستان، شانس بالایی نخواهد داشت.

در مقابل، حنیف سروری، تهیه‌کننده «پیرپسر»، کسب جایزه در جشنواره‌های بین‌المللی درجه A را امتیازی مهم برای معرفی به اسکار می‌داند. او معتقد است که موفقیت‌های بین‌المللی و استاندارد بالای ساخت و بازی‌های درخشان، شانس افتخارآفرینی این فیلم را برای ایران افزایش می‌دهد.

حضور احتمالی فیلمسازان ایرانی به نمایندگی از کشورهای دیگر

در خبری مرتبط و قابل توجه برای سینمای ایران، کمیته انتخاب نماینده فرانسه برای اسکار، دو گزینه اصلی را معرفی کرده است: «یک تصادف ساده» به کارگردانی جعفر پناهی و «موج نو» ساخته ریچارد لینکلیتر. با توجه به کسب نخل طلای کن توسط فیلم پناهی، احتمال معرفی آن به عنوان نماینده فرانسه بسیار بالاست.

همچنین، کانادا نیز فیلم «چیزهایی که می‌کُشی» ساخته علیرضا خاتمی را به این رویداد معرفی کرده است. این اتفاق می‌تواند به معنای حضور احتمالی آثار سه فیلمساز ایرانی در رقابت‌های اسکار امسال باشد که نشان‌دهنده جایگاه بین‌المللی سینماگران ایرانی است.