بحران آب در تهران؛ از قطعی ۱۴ ساعته تا وعده جبران تا مهرماه

کاهش فشار یا قطع کامل آب؟ گزارش‌های مردمی چه می‌گویند؟

گزارش‌های مردمی از نقاط مختلف تهران حاکی از آن است که برخی شهروندان بیش از ۱۴ ساعت قطعی آب را تجربه کرده‌اند. مناطقی نظیر سهروردی جنوبی، اندرزگو، ستارخان، صادقیه، گیشا، اشرفی اصفهانی، شهرآرا و پونک به طور مکرر با افت فشار یا قطع کامل آب مواجه شده‌اند. این قطعی‌ها زندگی روزمره را مختل کرده و شهروندان را در انجام کارهای ابتدایی مانند شست‌وشو و پخت‌وپز با مشکل روبه‌رو ساخته است.

یکی از ساکنان منطقه ۴ تهران می‌گوید: «آب از روزهای گذشته تاکنون روزانه به مدت ۱۲ ساعت قطع بوده و تنها طبقات همکف یا زیر همکف به آب دسترسی دارند؛ آن هم در شرایطی که پمپ آب داشته باشیم. بعد از تماس با ۱۲۲ هم به ما اعلام می‌کنند قطعی آب نداریم بلکه کاهش فشار آب است و شما هزینه کنید پمپ مخزن‌دار خریداری کنید. این اتفاق عملاً قطعی آب است نه کاهش فشار و ضمناً اگر همه بخواهند پمپ نصب کنند، صرفه‌جویی در مصرف آب اتفاق نمی‌افتد و فقط نابرابری در توزیع آب رخ می‌دهد.»

شهروندان جنوب تهران، به ویژه در منطقه شهرری، از قطعی همزمان آب و برق خبر داده‌اند که وضعیت را برایشان دشوارتر کرده است. همچنین، یکی از ساکنان منطقه جیحون پس از گزارش مشکل به آبفا، با توصیه کارشناسان مبنی بر خرید پمپ آب با مخزن مواجه شده است.

تکذیب‌های مکرر و توصیه‌های پرهزینه

در ماه‌های اخیر، برخی منابع از کاهش ذخایر آبی سدهای تهران به پایین‌ترین سطح در ۵۷ سال اخیر خبر داده‌اند. گرمای شدید تابستان امسال نیز فشار زیادی بر شبکه آب‌رسانی وارد کرده است. با این حال، آبفا تهران بارها قطع آب را تکذیب و بر کاهش فشار آب تاکید کرده و به شهروندان توصیه کرده است که به سمت خرید پمپ آب مخزن‌دار بروند.

اواخر ماه تیر، مدیرعامل شرکت آب منطقه‌ای تهران اعلام کرد که تنها ۱۴ درصد از حجم مخازن سدهای تهران پر است. بهزاد پارسا افزود: «از ابتدای سال آبی تاکنون ۱۵۳ میلی‌متر بارندگی ثبت شده که نسبت به میانگین بلندمدت کاهش ۴۴ درصدی و نسبت به سال گذشته نیز ۳۳ درصد کاهش بارندگی را نشان می‌دهد.»

هزینه‌های سرسام‌آور خرید پمپ و مخزن

توصیه آبفا تهران و وزارت نیرو به خرید پمپ و مخزن در حالی است که بسیاری از شهروندان توان مالی برای این کار را ندارند. هزینه‌های تقریبی به شرح زیر است:

• پمپ آب برای خانه ۴ طبقه: ۳ میلیون تا بیش از ۲۰ میلیون تومان (بسته به برند و توان)
• مخزن آب ۱۰۰۰ لیتری: ۸ تا ۱۱ میلیون تومان
• مخزن آب ۵۰۰۰ لیتری: ۲۵ تا ۳۶ میلیون تومان

این ارقام برای مجتمع‌های مسکونی با واحدهای بیشتر، به مراتب بالاتر خواهد بود.

پیامدهای زیست‌محیطی و وعده جبران تا مهرماه

کارشناسان حوزه آب هشدار می‌دهند که خرید گسترده پمپ و مخزن توسط شهروندان، نه تنها موضوع صرفه‌جویی در مصرف آب را بی‌معنی می‌کند، بلکه فشار مضاعفی بر سفره‌های آب زیرزمینی وارد می‌سازد. استفاده بیش از حد پمپ آب می‌تواند منجر به فشار منفی در شبکه و آلودگی آب شرب شود. همچنین، فشارهای بیش از حد به لوله‌ها و اتصالات آسیب رسانده و باعث ترک‌خوردگی و نشتی می‌شود.

هاشم امینی، مدیرعامل آبفای کشور، در خصوص راهکارهای وزارت نیرو برای حل تنش آبی تهران گفت: «طرح انتقال آب از زیاران یکی از اقدام‌های مهم وزارت نیرو است که اجرای آن از سال ۱۴۰۱ شروع شده و از انتهای ۱۴۰۳ پیشرفت خوبی پیدا کرده است.» وی افزود که در فاز نخست، آب این سد هفته گذشته به شهر هشتگرد رسید و تا اواخر شهریور به کرج و تا اواسط مهرماه به طور کامل به تهران می‌رسد و بخشی از تنش آبی را جبران خواهد کرد.

روابط عمومی آبفا تهران نیز اعلام کرد که وزارت نیرو برنامه‌ای برای خرید پمپ برای شهروندان ندارد و چنین بودجه‌ای در اختیار نیست.

تفاوت قطعی و کم‌فشاری آب از دیدگاه مسئولان

عیسی بزرگ‌زاده، سخنگوی صنعت آب، در پاسخ به سوالات، قطعی را با کم‌فشاری آب متفاوت دانست و اظهار داشت که آب به طور کامل برای ۱۲ ساعت قطع نیست. وی این موضوع را به اتمام آب مخزن و عدم رعایت الگوی مصرف نسبت داد و تاکید کرد که سامانه ۱۲۲ همیشه پاسخگو است.

بزرگ‌زاده افزود: «به نظرم شهروندان در مورد قطع آب بزرگنمایی می‌کنند، زیرا آبفا اعلام کرده است که بارها مامور به منازل فرستاده و متوجه شده است پمپ به دلیل قطع برق کار نمی‌کرده و پس از آن جریان آب مجدداً به راه افتاده است.»

وی تاکید کرد که خرید پمپ و مخزن آب، مانند دیگر اقلام نظیر کولر، جزو مقررات ملی ساختمان است و ساکنان واحدهای مسکونی، به ویژه در ساختمان‌های بلندمرتبه، باید در میزان مصرف آب در ساعات پیک دقت لازم را داشته باشند. بزرگ‌زاده همچنین بیان کرد که فشار آب از مبدا کم شده و فقط طبقات یک تا دو را پوشش می‌دهد، به همین دلیل شهروندان باید پمپ آب بخرند. وی با اشاره به کاهش ۱۴.۵ درصدی مصرف آب نسبت به سال گذشته، خرید پمپ با مخزن را توصیه کرد، هرچند مشکلات مردم برای خرید آن را نیز منکر نشد.