پروژه ملی «جی‌نف»: استانداردسازی نشانی‌ها و خدمات مکان‌محور در ایران

معاون وزیر ارتباطات و مدیرعامل شرکت ملی پست، در بازدید از خبرگزاری دانشجویان ایران (ایسنا)، به تشریح آخرین دستاوردهای این شرکت در طرح‌ها و پروژه‌های حوزه پست پرداخت. این بازدید که به مناسبت هفته دولت انجام شد، فرصتی برای معرفی پروژه ملی «جی‌نف» و اهمیت آن در توسعه زیرساخت‌های ارتباطی کشور بود.

ماهیت و اهمیت پروژه «جی‌نف»

محمد احمدی، مدیرعامل شرکت ملی پست، پروژه «جی‌نف» را به عنوان یک زیرساخت حیاتی برای توسعه شبکه ارتباطات فیزیکی و مکانی‌سازی خدمات در کشور معرفی کرد. وی تاکید کرد که پست جمهوری اسلامی ایران یکی از پیشرفته‌ترین نظام‌ها در جهان برای ارائه خدمات مکان‌محور بر اساس کدپستی است.

«پست به عنوان یک سازمان و نهاد خدمت‌رسان در جامعه، با وظایف اجرایی و عملیاتی مشخص، توانسته است نقش تاثیرگذار زیرساختی در توسعه شبکه ارتباطات فیزیکی ایجاد کند.»

پروژه «جی‌نف» از سه بخش اصلی تشکیل شده است:

• کدپستی ۱۰ رقمی: اختصاص یک کدپستی ۱۰ رقمی به هر مکان نیازمند خدمات، اعم از شهری، روستایی یا نقاط خاص مانند پمپ بنزین‌ها و چاه‌های آب، که هویت مکانی هر نقطه را مشخص می‌کند.
• نشانی استاندارد: تعریف یک نشانی استاندارد و مشترک برای دسترسی و ارائه خدمات در هر مکان. شرکت ملی پست با روش‌شناسی خاص خود به نشانه‌های سه سیلابی دست یافته است. در کمتر از ۱۰ درصد نقاط به دلیل پیچیدگی‌ها، از چهار سیلاب استفاده می‌شود.
• ژئوکدینگ: تعیین طول و عرض جغرافیایی مکان‌ها برای مدیریت خدمات مبتنی بر مکان روی نقشه.

چالش‌ها و پیشرفت‌ها

احمدی به چالش‌های پیش روی این پروژه اشاره کرد. مهم‌ترین چالش مربوط به بخش نشانی استاندارد است. در حال حاضر، کشور با مشکلات زیر مواجه است:

• نزدیک به ۹۰۰ هزار معبر بدون نام (خیابان‌ها و کوچه‌های بدون اسم یا پلاک).
• حدود ۱۳.۵ میلیون ساختمان بدون پلاک ثبت شده.

با وجود این چالش‌ها، پیشرفت پروژه قابل توجه بوده است:

• پیشرفت در نقاط شهری: حدود ۸۵ درصد.
• پیشرفت در نقاط روستایی: حدود ۴۰ درصد، با توجه ویژه دولت چهاردهم به این مناطق.

برای حل مشکل معابر و ساختمان‌های بدون پلاک، طرح شماره‌گذاری مجازی مطرح شده است. بر اساس این طرح، معابر و ساختمان‌ها به صورت مجازی شماره‌گذاری می‌شوند و در صورت نامگذاری رسمی، اطلاعات به‌روزرسانی خواهد شد.

همکاری‌های بین‌بخشی و اهداف آینده

مدیرعامل شرکت ملی پست تاکید کرد که کمیته‌های استانی و کارگروه ملی با ریاست استانداران و همکاری شهرداری‌ها و دهیاری‌ها، جلسات مستمری برای پلاک‌کوبی و نامگذاری برگزار می‌کنند. این فرآیند با توجه به وجود حدود ۱۴۰۰ شهر و ۹۴ هزار روستا و آبادی در کشور، بسیار گسترده است.

در زمینه ژئوکدینگ، مشکل اصلی عدم به‌روزرسانی نقشه‌ها است. در نقاط شهری، ۱۰۰ درصد نقشه وجود دارد اما بیش از ۵۰ درصد آنها به‌روز نیستند. هدف این است که تا پایان سال، ۳۹ هزار و ۸۰۰ روستای بالای ۲۰ خانوار به کدپستی و نشانی استاندارد مجهز شوند.

کاربست پروژه «جی‌نف» و مزایای آن

احمدی تصریح کرد که هدف اصلی پروژه «جی‌نف» توسعه یک زبان مشترک برای تمامی خدمات مکان‌محور در کشور است. این امر به دستگاه‌های خدمات‌رسان مانند آب، برق، گاز، تلفن و اینترنت امکان می‌دهد تا از یک پایگاه مشترک کدپستی و نشانی بهره‌مند شوند و از تولید نقشه‌های جداگانه بی‌نیاز گردند.

این یکپارچگی مزایای متعددی دارد، از جمله:

• تطابق نقشه‌های سازمان ثبت اسناد و ثبت احوال.
• اتصال شهرداری‌های کل کشور به یکدیگر.
• دقت بیشتر در تعیین مبنای پرداخت مالیات توسط اداره امور مالیاتی.

شرکت ملی پست در این راستا، «اطلس پیشرفت پروژه جی‌نف» را طراحی کرده که شامل بخش‌های تکمیل پایگاه داده و کاربست آن می‌شود و استان‌ها به صورت ماهانه در این زمینه ارزیابی می‌شوند. معاون وزیر ارتباطات تاکید کرد که شرکت ملی پست تنها سرویس‌دهنده است و بانک‌های اطلاعاتی هر دستگاه نزد خودشان باقی می‌ماند. هیچ دستگاهی حق ندارد به صورت مستقل از مردم نشانی و کدپستی بگیرد و همه باید از پایگاه داده استاندارد بهره‌مند شوند.