ILM: نیم قرن جادوگری بصری از «جنگ ستارگان» تا هوش مصنوعی

کمپانی «اینداستریال لایت اند مجیک» (ILM)، نامی مترادف با انقلاب در جلوه‌های ویژه سینمایی، امسال پنجاهمین سالگرد تأسیس خود را جشن می‌گیرد. این شرکت با خلق تصاویری فراموش‌نشدنی از جمله تی-۱۰۰۰ در «ترمیناتور ۲»، دیوی جونز در «دزدان دریایی کارائیب: صندوق مرد مرده» و دایناسورهای تی‌رکس در «پارک ژوراسیک»، استانداردهای جدیدی را در صنعت سینما تعریف کرده است.

اما این شگفتی‌های بصری بدون نبوغ جورج لوکاس و چشم‌انداز او برای «جنگ ستارگان» هرگز به وجود نمی‌آمدند. در واقع، اگر لوکاس به دنبال تحقق دنیای فضایی خود نبود، ILM امروز وجود خارجی نداشت و «جنگ ستارگان» نیز اثری کاملاً متفاوت می‌بود.

تولد از دل ضرورت: «جنگ ستارگان» و آغاز یک راه

پس از موفقیت فیلم کم‌هزینه «گرافیتی آمریکایی» در سال ۱۹۷۳، جورج لوکاس برای پروژه جاه‌طلبانه بعدی خود، «جنگ ستارگان»، دریافت که هیچ شرکت جلوه‌های ویژه‌ای قادر به اجرای ایده‌های بلندپروازانه‌اش نیست. این نیاز مبرم، منجر به تولد ILM شد. جان نول، سرپرست جلوه‌های ویژه این شرکت، می‌گوید: «آی‌ال‌ام از سر ضرورت به دنیا آمد.»

لوکاس ابتدا به سراغ داگلاس ترامبال، مسئول جلوه‌های ویژه «۲۰۰۱: یک ادیسه فضایی»، رفت. اما ترامبال که مشغول کارگردانی بود، جان دایکسترا را پیشنهاد کرد. دایکسترا تیمی متشکل از هنرمندان، مهندسان صنعتی، الکترونیکی و حتی موسیقیدانان را گرد هم آورد. مأموریت این گروه جسورانه و بی‌سابقه بود: خلق جهانی تازه روی پرده سینما. نتیجه این تلاش، اثری بود که تاریخ سینما را برای همیشه تغییر داد.

اوج‌گیری در سه‌گانه اصلی و فراتر از آن

با فیلم‌های «امپراتوری ضربه متقابل می‌زند» و سپس «بازگشت جدای»، ILM بار دیگر مرزهای تکنولوژی را جابه‌جا کرد. این نوآوری‌ها شامل موارد زیر بود:

• موجودات استاپ‌موشن پیچیده
• پیشرفت‌های تازه در کنترل حرکت دوربین

لوکاس تصمیم گرفت این گروه را حفظ کند و آن‌ها را به مرکزی برای ارائه خدمات جلوه‌های ویژه به دیگر فیلمسازان تبدیل نماید.

ورود به عصر دیجیتال و دگرگونی صنعت

سال ۱۹۸۵ نقطه عطفی برای ILM بود؛ این شرکت با خلق «شوالیه شیشه‌ای» در فیلم «شرلوک هولمز جوان»، نخستین کاراکتر کاملاً CGI تاریخ سینمای لایو اکشن را به نمایش گذاشت. جان نول، که یک سال بعد به ILM پیوست، اظهار می‌دارد: «اینجا همان جایی بود که مرزهای تکنولوژی شکسته می‌شد.»

اوج این مسیر، خلق دایناسورهای باورنکردنی در «پارک ژوراسیک» بود. در ابتدا قرار بود این دایناسورها با تکنیک استاپ‌موشن ساخته شوند، اما با اصرار تیم جلوه‌های دیجیتال، کامپیوتر جایگزین شد و صنعت جلوه‌های ویژه برای همیشه دگرگون گشت.

گرت ادواردز، کارگردان «دنیای ژوراسیک: تولد دوباره»، ILM را «مقدس» می‌نامد و می‌گوید: «وقتی دایناسورها روی پرده ظاهر شدند، فیلم لحظه‌به‌لحظه بهتر می‌شد.» او بزرگ‌ترین چالش خود را یک سکانس ۳۰ دقیقه‌ای در آب می‌داند که ILM با خلق «واقعی‌ترین آب تاریخ سینما» آن را به اوج رساند.

عصر تولید مجازی و فراتر از سینما

یکی از بزرگ‌ترین دستاوردهای اخیر ILM، فناوری استیج‌کرافت یا همان دیوار LED است که با سریال «ماندالوریان» معرفی شد. این فناوری بازیگران را در محیطی احاطه‌شده با تصاویر زنده قرار می‌دهد و نورپردازی و بازتاب‌ها را در لحظه و بر اساس فریم بازتولید می‌کند. نول می‌گوید: «این ابزار وقتی درست استفاده شود، کاملاً متقاعدکننده است.»

امروزه، ILM تنها به جلوه‌های سینمایی محدود نیست. این شرکت نسخه دیجیتال گروه موسیقی ABBA را برای کنسرت «ABBA Voyage» ساخت و در پروژه‌های نمایشی مانند «کره» نیز حضور داشته است. جنت لوین، معاون ارشد و مدیرعامل ILM، می‌گوید: «دیگر نمی‌خواهیم فقط به‌عنوان یک استودیوی جلوه‌های بصری تعریف شویم؛ ما شریک خلاق قصه‌گوها در هر مدیومی هستیم.»

این شرکت اکنون بیش از ۳۵۰۰ هنرمند جلوه‌های ویژه در سراسر جهان دارد و همزمان روی پروژه‌های متعددی کار می‌کند. تازه‌ترین آن‌ها فیلم «فرانکشتاین» به کارگردانی گی‌یرمو دل‌تورو است که قرار است در جشنواره ونیز نمایش داده شود.

چشم‌انداز آینده: هوش مصنوعی و تغییر مداوم

جان نول درباره آینده و نقش هوش مصنوعی می‌گوید: «تهدید به منسوخ شدن همیشه وجود داشته، اما ILM شرکتی است که روی تغییر بنا شده. ما بارها خودمان را دگرگون کرده‌ایم. هوش مصنوعی و یادگیری ماشینی هم فقط یک مرحله دیگر از همین مسیرند.»

از یک تیم ۲۵ نفره در انباری کوچک در ون‌نایس تا یک غول جهانی با هزاران هنرمند، ILM نه‌تنها جلوه‌های ویژه را متحول کرد، بلکه معنای قصه‌گویی تصویری را برای همیشه تغییر داد.