خبر کامل
سفر رئیس‌جمهور پزشکیان به چین برای شرکت در اجلاس شانگهای
«مسعود پزشکیان»، رئیس‌جمهور ایران، در تاریخ نهم شهریور ماه سال جاری، برای شرکت در بیست و پنجمین نشست سران سازمان همکاری شانگهای و همچنین اجلاس «شانگهای پلاس» به کشور چین سفر خواهد کرد. این سفر که با حضور مقامات بیش از ۳۰ کشور جهان برگزار می‌شود، از ابعاد دوجانبه و چندجانبه برای جمهوری اسلامی ایران حائز اهمیت فراوانی است.
سفر رئیس‌جمهور به چین و اهداف آن
«مهدی سنایی»، مشاور سیاسی رئیس‌جمهور، با اعلام این خبر، تأکید کرد که این نخستین سفر رئیس‌جمهور پزشکیان به چین است. اجلاس سال ۲۰۲۵ سران سازمان همکاری شانگهای در روزهای ۹ و ۱۰ شهریورماه در شهر تیانجین برگزار خواهد شد و ریاست آن بر عهده «شی جین پینگ»، رئیس‌جمهور چین، خواهد بود.
در کنار اجلاس اصلی، نشست «شانگهای پلاس» نیز با مشارکت کشورهای دیگر برگزار می‌شود. پکن در این نشست میزبان شخصیت‌های برجسته‌ای چون «آنتونیو گوترش» دبیرکل سازمان ملل، «ولادیمیر پوتین» رئیس‌جمهور روسیه، «نارندرا مودی» نخست‌وزیر هند و بیش از ۲۰ تن از سران کشورها خواهد بود. هدف اصلی این نشست، تحکیم نفوذ منطقه‌ای چین در ابعاد سیاسی و امنیتی است.
رئیس‌جمهور پزشکیان در جلسه هماهنگی سفر خود به چین، روابط ایران و چین را راهبردی توصیف کرد و اظهار داشت: «با توجه به جایگاه، مواضع و نوع نقش‌آفرینی منطقه‌ای و بین‌المللی، ایران شریکی قابل اتکا برای چین در عرصه‌های مختلف سیاسی، اقتصادی و بین‌المللی، به ویژه در زمینه مقابله با یکجانبه‌گرایی است.»
سازمان همکاری شانگهای: تاریخچه و اهمیت
سازمان همکاری شانگهای (Shanghai Cooperation Organisation) در سال ۱۹۹۶ با هدف کاهش تنش‌های مرزی و حراست از استقلال و حاکمیت ملی جمهوری‌های تازه استقلال‌یافته از شوروی تشکیل شد. اعضای اولیه شامل چین، روسیه، قزاقستان، قرقیزستان و تاجیکستان بودند که توافق‌نامه‌ای برای تثبیت و تعمیق اعتماد نظامی امضا کردند.
- تأسیس رسمی: این سازمان در سال ۲۰۰۱ (۱۳۸۰ شمسی) به صورت رسمی اعلام موجودیت کرد.
- گسترش اعضا: در حال حاضر، هند، پاکستان، بلاروس، ازبکستان و ایران نیز به این سازمان پیوسته‌اند.
- قدرت اقتصادی: کشورهای عضو شانگهای بیش از ۲۰ تریلیون دلار از حجم اقتصاد دنیا را به خود اختصاص داده و نزدیک به ۳۰ درصد از تولید ناخالص جهانی را در اختیار دارند.
- جمعیت جهانی: با حضور چین و هند، این سازمان بیش از ۴۰ درصد جمعیت جهان را در سرزمین‌های عضو خود جای داده است.
منشور سازمان همکاری شانگهای در سال ۲۰۰۲ در اجلاس سن‌پترزبورگ روسیه امضا و از ۱۹ سپتامبر ۲۰۰۳ لازم‌الاجرا شد. این سازمان در طول بیش از دو دهه فعالیت خود، تلاش کرده است تا کشورهای عضو را بر اساس مفاهیمی چون برابری، اعتماد، منافع متقابل، مشورت، احترام به تنوع تمدن‌ها و توسعه همه‌جانبه به یکدیگر نزدیک کند.
«تلاش کشورهای اوراسیا برای کاستن از یکجانبه‌گرایی غربی و رسیدن به چارچوبی چندجانبه در زمینه امنیتی و اقتصادی ملموس است.»
اعضای شانگهای در تلاشند تا در روابط خارجی خود با جهان، مواضع و سیاست‌های مشترکی را در حوزه مسائل منطقه‌ای و بین‌المللی اتخاذ کنند. مقابله با تهدیدات تروریستی، جدایی‌طلبی، قاچاق مواد مخدر، کنترل تسلیحات و خلع سلاح از دیگر زمینه‌های همکاری‌های سیاسی و دفاعی این سازمان است.
همچنین، اعضا متعهد به توسعه زیرساخت‌ها، تقویت مسیرهای ترانزیتی و کریدورها، و همکاری در زمینه‌های انرژی، آب، اجتماعی، فرهنگی و ورزشی هستند.
اهمیت شانگهای برای ایران
فرایند عضویت ایران در سازمان همکاری شانگهای از سال ۱۳۸۳ آغاز شد و در نهایت در اجلاس بیست‌ویکم در شهریورماه ۱۴۰۰ در تاجیکستان، با عضویت رسمی ایران موافقت گردید. پس از امضای ۴۹ سند همکاری و تصویب قانون مربوطه در مجلس شورای اسلامی، ایران در سیزدهم تیرماه سال ۱۴۰۲ به صورت رسمی به عضویت این سازمان درآمد. شانگهای برای جمهوری اسلامی ایران از دو منظر اقتصادی و سیاسی اهمیت ویژه‌ای دارد.
الف) اهمیت سیاسی عضویت ایران در شانگهای
حضور ایران در کنار قدرت‌های کنونی و نوظهور جهان مانند چین، روسیه و هند، طرح‌های انزوای تهران را با چالش مواجه می‌کند. ایران که همواره بر مفهوم چندجانبه‌گرایی در نظام بین‌الملل و مقابله با هژمونی غرب تأکید داشته، عضویت در سازمان‌هایی چون شانگهای و بریکس را گامی عملی در این راستا می‌داند. این رویکرد می‌تواند اثر سناریوهای منزوی‌کننده را بر ایران کاهش داده و نقش کشور را در ساختارهای رسمی قاره آسیا و منطقه تثبیت کند.
ب) شانگهای و آنچه برای اقتصاد ایران مهم است
با توجه به اینکه قرن جدید را «قرن آسیا» نامیده‌اند، انتفاع اقتصادی از مهمترین انگیزه‌های ایران برای عضویت در شانگهای است. بازارهای آسیای شرقی و میانه، حتی با وجود تحریم‌ها، فرصتی غیرقابل چشم‌پوشی برای ایران محسوب می‌شوند.
- مبادلات تجاری: «سید محمد اتابک»، وزیر صنعت، معدن و تجارت، سال گذشته اعلام کرد که مراودات تجاری ایران با اعضای پیمان شانگهای بیش از ۳۰ میلیارد دلار است.
- جایگاه در زنجیره تأمین: این پیمان می‌تواند ایران را وارد زنجیره تأمین جهانی کرده و تعاملات بانکی میان اعضا را تسهیل کند.
- اسناد همکاری: ۸ سند مهم برای توسعه همکاری‌های تجاری، سیاسی و حوزه سلامت میان کشورهای عضو پیمان شانگهای امضا شده است.
پروژه‌های حمل‌ونقل، همکاری بانکی، گمرکی و کشاورزی از مهمترین محورهای همکاری ایران با این نهاد بین‌المللی و موضوع گفت‌وگوهای رئیس‌جمهور در چین خواهد بود. در میان هشت شریک عمده صادراتی ایران، چین، هند و پاکستان به ترتیب جایگاه اول، پنجم و هشتم را دارند و در میان شرکای وارداتی نیز چین و هند رده‌های اول و چهارم را به خود اختصاص داده‌اند.
ژئوپلیتیک ایران: موقعیت ژئوپلیتیکی ایران می‌تواند تهران را به حلقه ارتباط اصلی روسیه و هند تبدیل کند و با فراهم‌سازی زیرساخت‌های لازم، ایران به مهمترین و اقتصادی‌ترین کریدور ارتباطی و ترانزیتی کشورهای عضو این سازمان تبدیل شود.
انرژی: شانگهای برای ایران به عنوان یکی از اصلی‌ترین دارندگان انرژی در جهان اهمیت ویژه دارد، به ویژه آنکه چین مهمترین خریدار نفت ایران است. ایده‌هایی مانند باشگاه انرژی در این نهاد طرفداران بسیاری دارد.
چالش‌های مالی: تحریم‌های مالی آمریکا سیستم بانکداری ایران را با چالش‌هایی مواجه کرده و تهران همکاری با کشورهای اوراسیایی را برای کاهش این فشارها مطلوب می‌داند. اعطای وام‌ها و اعتبارات اعضای شانگهای به یکدیگر نیز می‌تواند مؤثر باشد. این سازمان تاکنون نزدیک به ۱۰۰ پروژه تعریف شده را مورد حمایت قرار داده و از ایده کنسرسیوم بین‌بانکی و تلاش برای شکل‌دهی به بانک توسعه سازمان همکاری شانگهای حمایت می‌کند.
درباره هوش‌مصنوعی دست‌اول:
تمامی اخبار دست‌اول توسط دستیار هوش مصنوعی «هوشنگ» پردازش، صحت‌سنجی، خلاصه و بازنویسی شده است. هوشنگ هر روز با داده‌های جدید آموزش داده می‌شود و با نظارت دقیق انسانی و سردبیری دست‌اول در حال بهتر شدن است.
شما می‌توانید از چت‌بات و سایر ابزارهای هوشنگ به صورت رایگان استفاده کنید.
