عابران پیاده، دومین قربانیان تصادفات شهری تهران؛ ۴۰ درصد تقصیر با خودشان است

آمار تکان‌دهنده: بزرگراه‌ها و معابر شریانی، مناطق پرخطر

بر اساس اظهارات سرهنگ جوانبخت، بخش قابل توجهی از این حوادث در مناطقی رخ می‌دهد که تردد عابر پیاده در آن‌ها ممنوع یا بسیار خطرناک است:

• بزرگراه‌ها: ۴۷ درصد از فوتی‌های عابران در معابر بزرگراهی اتفاق می‌افتد. این در حالی است که تردد عابر پیاده در این مسیرها اصولاً ممنوع است. عبور غیرایمن و عرضی از بزرگراه‌ها، به دلیل سرعت بالای خودروها و محدودیت دید رانندگان، تقریباً هیچ شانسی برای نجات عابر باقی نمی‌گذارد.
• معابر شریانی درجه یک: ۴۵ درصد دیگر از فوتی‌های عابران در این معابر رخ می‌دهد. حتی در خیابان‌های اصلی که پیاده‌رو برای عابران طراحی شده، بسیاری از آن‌ها به جای استفاده از مسیر ایمن، از سواره‌رو عبور کرده و با خودروها برخورد می‌کنند.

سهم بالای تقصیر عابران در حوادث

رئیس اداره تصادفات تهران بزرگ به سهم بالای تقصیر خود عابران در این حوادث اشاره می‌کند. او می‌گوید: «در ۴۰ درصد تصادفات منجر به فوت عابران، خود عابر مقصر است.» این تقصیر می‌تواند ناشی از عوامل زیر باشد:

• عبور از بزرگراه
• بی‌توجهی به چراغ راهنمایی
• بی‌اعتنایی به پل‌های عابر پیاده

سرهنگ جوانبخت تأکید می‌کند که بسیاری از عابران تصور می‌کنند همیشه حق با آن‌هاست، در حالی که قانون برای عبور ایمن شرایط مشخصی دارد. بی‌توجهی به محیط اطراف، استفاده از تلفن همراه یا هندزفری هنگام عبور از خیابان، و عدم درک زمان و مسافت لازم برای توقف خودرو توسط راننده، از جمله رفتارهای پرخطر عابران است.

سالمندان؛ قربانیان اصلی تصادفات عابران

آمارها نشان می‌دهد که بخش بزرگی از عابران جان‌باخته در تصادفات، افراد بالای ۶۵ سال هستند. سرهنگ جوانبخت در این باره توضیح می‌دهد:

«برخلاف موتورسیکلت‌سواران که اغلب قربانیان آن‌ها را جوانان تشکیل می‌دهند، در میان عابران، بیشترین فوتی‌ها متعلق به سالمندان است. این گروه هم به دلیل کندی حرکت و هم ضعف در تصمیم‌گیری، بیشتر در معرض خطر قرار دارند.»

عواملی مانند استفاده از پوشش تیره، ضعف بینایی و تردید در تصمیم‌گیری هنگام عبور از خیابان، احتمال حادثه را برای سالمندان افزایش می‌دهد.

بی‌توجهی رانندگان؛ عامل دیگر حوادث

در کنار خطای عابران، رانندگان نیز سهم بزرگی در بروز حوادث دارند. سرهنگ جوانبخت می‌گوید: «فقط عابران مقصر نیستند. بخش زیادی از تصادفات هم به دلیل بی‌توجهی رانندگان به جلو رخ می‌دهد.»

• استفاده از تلفن همراه: بسیاری از رانندگان هنگام رانندگی سرگرم گوشی یا مکالمه تلفنی هستند و لحظه طلایی برای واکنش را از دست می‌دهند.
• عدم رعایت حق تقدم عابر: حتی مواردی وجود دارد که راننده بدون توجه به خط‌کشی، با عابر روی گذرگاه ویژه عابر پیاده برخورد کرده است.

ضعف فرهنگ احترام به حقوق عابران، به ویژه در تقاطع‌های پرتردد مانند توحید یا صادقیه، یکی از مشکلات اصلی است که منجر به بی‌احتیاطی رانندگان و وقوع تصادفات می‌شود.

راهکارهای کاهش تلفات: آموزش و طراحی شهری انسان‌محور

رئیس اداره تصادفات تهران بزرگ بر نقش حیاتی رسانه‌ها در ارتقای فرهنگ ترافیکی تأکید می‌کند. او معتقد است که آموزش مستمر می‌تواند ذهنیت رانندگان و عابران را اصلاح کرده و درک خطر را افزایش دهد.

سرهنگ جوانبخت با اشاره به تجربه کشورهای دیگر، راهکارهایی برای کاهش تلفات ارائه می‌دهد:

• کاهش سرعت خودروها: در تهران باید سرعت خودروها کاهش یابد.
• توسعه پیاده‌راه‌ها: طراحی شهری باید به سمت انسان‌محور شدن حرکت کند و پیاده‌راه‌ها توسعه یابند.
• نهادینه کردن فرهنگ احترام: فرهنگ احترام به عابر پیاده باید در جامعه نهادینه شود.

او هشدار می‌دهد که در غیر این صورت، همچنان شاهد تکرار آمار بالای تلفات عابران خواهیم بود و عابران ناچارند جان خود را برای عبور از خیابان به خطر بیندازند.