سقوط رشد اقتصادی ایران و بحران عمیق در بخش صنعت و معادن

سقوط تولید در بخش صنایع و معادن

جزئیات این گزارش، واقعیت تلخ‌تری را آشکار می‌سازد: بخش صنایع و معادن که ستون فقرات تولید و اشتغال کشور محسوب می‌شود، با افت ۳.۴ درصدی مواجه شده است. کاهش تولید صنایع بورسی و رکود بازار مصالح ساختمانی، نشانه‌های روشنی از بحران عمیق در صنعت ایران است. تداوم این بحران نه تنها برنامه‌های توسعه‌ای را به عقب می‌راند، بلکه بازار کار و رقابت‌پذیری کشور را نیز به شدت تضعیف می‌کند.

این آمار و ارقام هشدار می‌دهند که صنعت ایران در شرایطی دشوار قرار دارد؛ جایی که از انرژی پایدار برای جلوگیری از کاهش تولید، سیاست‌های حمایتی کارآمد و امکان رقابت برابر با رقبای خارجی بی‌بهره است. این وضعیت، امید به آینده تولید داخلی را با چالش جدی مواجه می‌سازد.

محدودیت‌های انرژی و تأثیر آن بر تولید

بیش از ۱۲۹ روز قطعی برق برای صنایع در سال گذشته

حمیدرضا صالحی، عضو اتاق بازرگانی، صنایع و معادن ایران، در گفت‌وگو با رسانه‌ها به مهم‌ترین موانع پیش‌روی بخش صنعت کشور و کاهش تولید اشاره کرد. وی تأکید کرد: «تأمین انرژی همچنان یکی از اصلی‌ترین مشکلات صنایع است. در سال گذشته صنایع بیش از ۱۲۹ روز با محدودیت برق مواجه بوده‌اند و پیش‌بینی می‌شود این رقم امسال حتی بیش از ۱۵۰ روز باشد. این وضعیت عاملی جدی در کاهش تولید است.»

این محدودیت‌ها نه تنها خسارت مالی به صنایع وارد می‌کند، بلکه باعث عقب‌ماندگی برنامه‌های توسعه‌ای، آسیب به اشتغال و تضعیف نیروی انسانی نیز می‌شود.

از دست رفتن توان رقابت کالاهای ایرانی

صالحی همچنین به عوامل خارجی مؤثر بر افزایش هزینه تولید اشاره کرد و توضیح داد: با افزایش نرخ ارز، هزینه تولید بالا می‌رود زیرا بسیاری از نهاده‌ها وارداتی هستند. از سوی دیگر، تحریم‌ها هزینه خرید و انتقال کالا را سنگین‌تر کرده است. این وضعیت در حالی رخ می‌دهد که درهای کشور برای واردات محصول نهایی باز است؛ بنابراین کالاهای خارجی ارزان‌تر وارد می‌شوند و تولیدکننده داخلی که هزینه‌های بالاتری دارد، توان رقابت خود را از دست می‌دهد.

آینده مبهم صنعت در سایه بحران انرژی

صالحی راهکار اصلی تقویت صنعت را افزایش صادرات و بهبود روابط بین‌المللی دانست و تصریح کرد: «اگر روابط اقتصادی کشور با جهان بهبود پیدا کند، هزینه تمام‌شده تولید کاهش می‌یابد. در آن شرایط هم می‌توان بازار داخل را حفظ کرد و هم در بازار خارجی حرفی برای گفتن داشت. با بحران انرژی موجود، آینده صنعت روشن نیست. در بخش صادرات هم به دلیل سیاست‌های ارزی نادرست، عملکرد رو به افول است. اگر همین روند ادامه یابد، رکود تولید تشدید می‌شود.»

وی در پایان خاطرنشان کرد: برای خروج از این وضعیت باید چند اقدام اساسی انجام شود؛ اول، بهبود روابط خارجی، کاهش هزینه‌های ناشی از تحریم، افزایش تیراژ و بهره‌وری تولید و در عین حال جلوگیری از اتلاف منابع توسط شرکت‌های ناکارآمد.

بر اساس این گزارش، بدون اتخاذ اصلاحات اساسی در حوزه انرژی، سیاست‌های صنعتی و ارزی و بهبود روابط اقتصادی با جهان، تولید داخلی ایران در معرض رکود شدید قرار می‌گیرد و بخش‌های مهمی از اقتصاد از جمله اشتغال و توسعه صنعتی با خطر جدی مواجه می‌شوند.