دیدار اردوغان و پاشینیان در چین؛ گامی مهم برای صلح و ثبات در قفقاز جنوبی

در یک تحول دیپلماتیک مهم، «رجب طیب اردوغان»، رئیس‌جمهور ترکیه، و «نیکول پاشینیان»، نخست‌وزیر ارمنستان، در حاشیه بیست‌وپنجمین نشست شورای سران سازمان همکاری شانگهای در چین با یکدیگر دیدار و گفت‌وگو کردند. این ملاقات که با هدف بررسی روابط دوجانبه و گام‌های لازم برای تضمین ثبات و صلح پایدار در منطقه حساس قفقاز جنوبی صورت گرفت، امیدها را برای کاهش تنش‌های دیرینه میان دو کشور افزایش داده است.

محورهای اصلی گفت‌وگوها

بر اساس بیانیه ریاست‌جمهوری ترکیه، این دیدار بر چندین محور کلیدی متمرکز بود:

• روابط دوجانبه: بررسی وضعیت کنونی روابط میان ترکیه و ارمنستان.
• صلح و ثبات منطقه‌ای: بحث و تبادل نظر درباره راهکارهای دستیابی به صلح پایدار در قفقاز جنوبی.
• همکاری‌های آتی: ارزیابی گام‌های برداشته‌شده برای گسترش همکاری‌های دوجانبه.

اردوغان در این نشست، ضمن ابراز خرسندی از پیشرفت روند صلح میان ارمنستان و جمهوری آذربایجان، بر حمایت قاطع ترکیه از صلح، ثبات و توسعه در منطقه تأکید کرد و متعهد شد که آنکارا به مشارکت فعال در این روند ادامه خواهد داد.

رئیس‌جمهور اردوغان با نخست‌وزیر نیکول پاشینیان دیدار کرد.

پاشینیان نیز در پیامی در کانال تلگرام خود، این دیدار را تأیید کرد و افزود که هر دو طرف بر ضرورت حفظ رویکردهای سازنده برای ایجاد فضای اعتماد متقابل و توسعه ارتباطات منطقه‌ای تأکید کرده و توافق کردند که گفت‌وگوها را ادامه دهند.

پیشینه روابط پرفراز و نشیب

روابط دیپلماتیک میان ترکیه و ارمنستان از سال ۱۹۹۳ به ابتکار آنکارا به حالت تعلیق درآمده و مرز مشترک دو کشور نیز از همان زمان بسته شده است. ریشه‌های اصلی این تنش‌ها عبارتند از:

• مناقشه قره‌باغ: حمایت ترکیه از موضع جمهوری آذربایجان در این مناقشه.
• نسل‌کشی ۱۹۱۵: مخالفت آنکارا با به رسمیت شناختن بین‌المللی آنچه ارمنیان «نسل‌کشی ۱۹۱۵ در امپراتوری عثمانی» می‌نامند.

با این حال، در سال‌های اخیر تلاش‌هایی برای عادی‌سازی روابط صورت گرفته است:

• ژانویه ۲۰۲۲: نخستین دور گفت‌وگوهای نمایندگان ویژه دو کشور در مسکو برگزار شد و طرفین بر پایبندی به «گفت‌وگویی سازنده و غیرسیاسی» تأکید کردند.
• ژوئیه ۲۰۲۲: در نشستی در وین، ترکیه و ارمنستان توافق کردند که در آینده نزدیک امکان عبور اتباع کشورهای ثالث از مرز زمینی فراهم شود.

این دیدار اخیر در چین، نشان‌دهنده اراده سیاسی دو کشور برای ادامه مسیر عادی‌سازی و حل‌وفصل اختلافات از طریق دیپلماسی است و می‌تواند گام مهمی در جهت ایجاد صلح و ثبات پایدار در قفقاز جنوبی باشد.