راهکارهای جدید بیمه مرکزی برای جبران خسارت خودروهای نامتعارف

پرویز خوشکلام خسروشاهی، رئیس کل بیمه مرکزی، از دو اقدام جدید این نهاد برای رفع دغدغه‌های مردم در خصوص جبران خسارت خودروهای نامتعارف در حوادث رانندگی خبر داد. این اقدامات با هدف کاهش نارضایتی‌ها و ارتقای رضایت عمومی در صنعت بیمه، بدون نیاز به تغییر قانون فعلی، در دستور کار قرار گرفته‌اند.

محدودیت‌های قانونی و نارضایتی‌های موجود

بر اساس تبصره‌های ۳ و ۴ ماده ۸ قانون بیمه شخص ثالث مصوب سال ۱۳۹۵، خسارت مالی واردشده به خودروهای نامتعارف زیان‌دیده در حوادث رانندگی، صرفاً تا میزان خسارت متناظر با گران‌ترین خودروی متعارف قابل جبران است. خودروی متعارف نیز به خودرویی اطلاق می‌شود که قیمت آن کمتر از پنجاه درصد سقف تعهدات بدنی (مبلغ دیه) باشد.

این قانون عملاً حداکثر مسئولیت مالی رانندگان مقصر را در برابر خودروی زیان‌دیده به نصف مبلغ دیه کاهش داده است. این موضوع، به‌ویژه از نیمه دوم دهه ۱۳۹۰ با افزایش قابل توجه تورم و قیمت خودرو در حالی که دیه متناسب با آن افزایش نمی‌یافت، نارضایتی‌های شدیدی را در میان مالکان خودروهای نامتعارف ایجاد کرده است. بسیاری از خودروهایی که پیشتر متعارف تلقی می‌شدند، اکنون در رده خودروهای نامتعارف قرار می‌گیرند.

«عامل اصلی نارضایتی‌ها آن است که چون خسارت وارده به خودروهای نامتعارف معمولاً از خسارت وارده بر خودروی متناظر متعارف بسیار بیشتر است، وقتی زیان‌دیده متوجه می‌شود که بیمه آن را پوشش نمی‌دهد تصور می‌کند بیمه قصد پرداخت خسارت حقه او را ندارد، در حالی که این قانون است که مسئولیت مقصر حادثه را در این خصوص محدود کرده و برای آن سقف تعیین کرده است.»

در حال حاضر، زیان‌دیدگان دو راه پیش رو دارند: استفاده از پوشش بیمه بدنه خود برای جبران مازاد خسارت یا مراجعه به مراجع قضائی بر اساس قانون مسئولیت مدنی یا قاعده فقهی لاضرر.

دو اقدام جدید بیمه مرکزی

بیمه مرکزی برای حل این مشکلات، دو اقدام مهم را به شرکت‌های بیمه ابلاغ کرده است:

۱. تسهیل استفاده از بیمه بدنه برای خودروهای نامتعارف

یکی از دغدغه‌های اصلی زیان‌دیدگان این بود که استفاده از بیمه بدنه در صورت عدم تقصیر، منجر به کسر تخفیفات یا فرانشیز می‌شود. در همین راستا، بخشنامه‌ای به شرکت‌های بیمه ابلاغ شده که بر اساس آن:

• در حوادث رانندگی، لحاظ خسارت پرداختی از محل بیمه بدنه خودروی نامتعارف زیان‌دیده به عنوان سابقه خسارتی و کسر تخفیفات بیمه‌نامه بدنه مربوطه، الزام قانونی ندارد.
• همچنین، کسر فرانشیز از خسارت پرداختی از محل بیمه بدنه خودروی نامتعارف زیان‌دیده، الزام قانونی ندارد.

خسروشاهی تاکید کرد: «اگر شرکت بیمه علیرغم عدم وجود الزام قانونی تصمیم بگیرد در چنین مواقعی فرانشیز مربوطه را کسر کند یا خسارت پرداختی را در سوابق خسارتی بیمه‌گذار ثبت نماید؛ موظف است این موضوع را هنگام صدور بیمه نامه به‌صورت شفاف در فرم پیشنهاد بیمه درج کرده و آنرا به اطلاع بیمه‌گذار برسانند. در صورت عدم رعایت این موضوع، مطابق ماده ۱۴ آیین‌نامه حمایت از حقوق بیمه‌گذاران، بیمه‌شدگان و صاحبان حقوق آنها (آیین نامه شماره ۷۱ شورایعالی بیمه)، موضوع به نفع بیمه‌گذار یا ذینفع تفسیر خواهد شد.»

۲. طراحی پوشش بیمه‌ای مازاد برای مقصرین حوادث

از سوی دیگر، مقصرین حوادث رانندگی که در آن خودروی زیان‌دیده نامتعارف است و بیمه شخص ثالث آنها کفاف خسارت وارده را نمی‌کند، ممکن است توان مالی پرداخت خسارت مازاد را نداشته باشند. برای پاسخ به این نیاز، قرار است یک پوشش بیمه‌ای خاص طراحی و ارائه شود.

بیمه مرکزی در همین راستا با سندیکای بیمه‌گران ایران مکاتبه کرده تا نظرات آنها را در این خصوص جویا شود. این محصول بیمه‌ای جدید می‌تواند سقف تعهدات فعلی بیمه شخص ثالث را فراتر برده و نگرانی مقصرین حوادث را برطرف کند. این اقدام گامی مهم در جهت ارتقای آرامش و آسایش مردم و افزایش رضایت عمومی نسبت به صنعت بیمه خواهد بود.

این پوشش بیمه‌ای جدید، مالکان خودروهای زیان‌دیده نامتعارف را نیز از مراجعه به بیمه بدنه خود و همچنین شکایت و مراجعه به محاکم قضایی بی‌نیاز خواهد کرد.