زلزله ویرانگر افغانستان: ۸۰۰ کشته و روایت‌های دلخراش از مناطق زلزله‌زده

زلزله ویرانگر در شرق افغانستان: روایت شاهدان عینی از فاجعه

در ساعات پایانی یکشنبه شب، زلزله‌ای به بزرگی ۶.۰ ریشتر شرق افغانستان را لرزاند و خواب را از چشمان ساکنان ولایت‌های کنر و ننگرهار ربود. این فاجعه طبیعی، که کابل و حتی اسلام‌آباد پاکستان نیز لرزش‌های آن را حس کردند، تاکنون جان حداقل ۸۰۰ نفر را گرفته و صدها خانواده را داغدار کرده است.

شبی پر از وحشت در کنر

متیع‌الله شهاب، روزنامه‌نگار آزاد و فعال حقوق بشر، لحظات وحشتناکی را در روستای اسعدآباد ولایت کنر تجربه کرد. او و ۲۳ عضو خانواده‌اش با لرزش شدید خانه‌شان از خواب بیدار شدند و از ترس فروریختن دیوارها، شب را در باغ گذراندند. شهاب می‌گوید: «همه ما وحشت‌زده بودیم.»

با طلوع آفتاب، متیع‌الله به سمت کانون زلزله در مناطق کوهستانی حرکت کرد. او پس از دو ساعت پیاده‌روی در جاده‌های مسدود شده با سنگ، به روستای اندرلاچک رسید. صحنه‌هایی که او مشاهده کرد، دلخراش بود:

• کودکان خردسال با کبودی بر سینه و صورت روی برانکاردها.
• اجساد کودکان پیچیده شده در کفن‌های سفید.
• ۷۹ نفر تنها در این روستا جان باخته بودند.

«اجساد زیادی دیدم. ۱۷ بار پس‌لرزه را حس کردم.»

تلاش برای نجات و دفن قربانیان

متیع‌الله شهاب در کنار مردم محلی به کندن قبرها برای قربانیان کمک کرد. او می‌گوید: «روستاهایی که بازدید کردم، ویران شده بودند.» یکی از مردان به او گفت که همسر و چهار فرزندش را از دست داده است. بسیاری از بازماندگان در شوک بودند و قادر به صحبت نبودند.

«صورت مردم پوشیده از گرد و غبار بود و سکوتی سنگین حکمفرما بود. آنها مانند ربات بودند؛ هیچ‌کس نمی‌توانست درباره آن صحبت کند.»

به دلیل مسدود بودن راه‌ها، عملیات نجات دولت طالبان عمدتاً به بالگردها متکی است. با این حال، مناطق کوهستانی و دورافتاده همچنان غیرقابل دسترس باقی مانده‌اند و گزارش‌هایی از مرگ افراد زیر آوار در انتظار کمک منتشر شده است. متیع‌الله شاهد نجات دو زن مجروح از یک خانه ویران شده بود که به بیمارستان منتقل شدند. او به دلیل محدودیت‌های طالبان، اجازه عکاسی از زنان را نداشت.

بسیاری از ساکنان اکنون در فضای باز می‌خوابند و به شدت به چادر نیاز دارند.

روایت دیگر از وحشت و ویرانی

عزت‌الله صافی، یکی دیگر از ساکنان ولسوالی سوکای کنر، نیز تجربه مشابهی داشت. بخشی از خانه‌اش در زلزله فروریخت.

«با فریاد کودکان، زنان و حیوانات از خواب بیدار شدم. زلزله شدید بود و شب مانند یک آخرالزمان کوچک به نظر می‌رسید. بادهای شدید و باران خفیف پس از لرزش‌ها آمد. فرزندانم از ترس به من چسبیده بودند و گریه می‌کردند. گرد و غبار هوا را پر کرده بود.»

شبکه تلفن همراه بلافاصله قطع شد و امکان تماس با بستگان وجود نداشت. با خانه آسیب‌دیده و بدون برق، آنها به نور تلفن‌های همراه خود متکی بودند.

بالگردهای دولتی صبح روز بعد برای انتقال مجروحان از کوهستان به بزرگراه اصلی کنر رسیدند و از آنجا با وسایل نقلیه به کلینیک‌ها منتقل شدند.

«فضایی سنگین از غم و اندوه در اینجا حاکم است. برق قطع است، بازارها تمام روز بسته بودند. برخی مناطق، روستاهای دورافتاده در کوهستان که پنج تا شش ساعت فاصله دارند، هنوز غیرقابل دسترس هستند.»