مرکز پژوهش‌های مجلس: افزایش سن ورود به دانشگاه فرهنگیان کارشناسی نشده است

افزایش سقف سنی و دلایل مخالفت

با وجود آنکه سال گذشته سقف سنی ورود به دانشگاه‌های تربیت‌معلم از ۲۲ به ۲۴ سال افزایش یافته بود، تصمیم جدید مبنی بر رساندن این سقف به ۳۰ سال، با مخالفت شدید مرکز پژوهش‌های مجلس مواجه شده است. این مرکز حداقل هشت دلیل کارشناسی برای رد این مصوبه ارائه کرده است:

• یکسان‌انگاری فرایند تربیت معلم با فرایند استخدام: این رویکرد، تفاوت‌های بنیادین بین تربیت تخصصی معلم و صرفاً استخدام را نادیده می‌گیرد.
• نادیده‌انگاشتن جو فرهنگی و جامعه هم‌سالان: حضور افراد با اختلاف سنی زیاد در محیط‌های آموزشی و خوابگاهی، می‌تواند بر پویایی و یکپارچگی فرهنگی دانشگاه تأثیر منفی بگذارد.
• ابهام در ارزیابی و سنجش بهینه داوطلبان: ارزیابی داوطلبان از میان طیف سنی گسترده، چالش‌های جدیدی را در فرآیند گزینش ایجاد می‌کند.
• عدم کفایت مطالعه تطبیقی صرف: استناد به مطالعات تطبیقی بدون در نظر گرفتن تفاوت‌های نظام آموزشی و شرایط اجتماعی و اقتصادی ایران، مبنای تصمیم‌گیری صحیحی نیست.
• بی‌توجهی به میانگین سنی جمعیت کشور: این تصمیم با ساختار جمعیتی و نیازهای آتی کشور همخوانی ندارد.
• بی‌تأثیری افزایش سقف سنی بر پذیرش: شواهد نشان می‌دهد که افزایش سقف سنی تأثیر قابل توجهی بر تعداد پذیرش دانشگاه‌های تربیت‌معلم ندارد.
• غفلت از موضوعات کلیدی و نگاه جامع: این تغییر، از پرداختن به مسائل اساسی‌تر در بهبود نظام جذب و گزینش معلمان غافل می‌ماند.
• پایان‌ناپذیری مطالبات اجتماعی: افزایش مستمر سن پذیرش می‌تواند به ایجاد مطالبات اجتماعی بی‌پایان در این زمینه منجر شود.

تبعات فرهنگی و اجتماعی

این دانشگاه تنها محل آموزش مهارت‌های معلمی نیست بلکه محیطی هویت‌ساز است و دانشجو ـ معلم باید در سن شکل‌گیری هویت وارد آن شود.

گزارش مرکز پژوهش‌ها به تبعات فرهنگی، اجتماعی و آموزشی حضور افراد ۳۰ ساله در کنار دانشجویان ۱۸ تا ۲۲ ساله در محیط‌های خوابگاهی و آموزشی دانشگاه فرهنگیان اشاره می‌کند. تأکید شده است که دانشگاه فرهنگیان فراتر از یک مرکز آموزشی صرف، یک محیط هویت‌ساز است و دانشجو-معلم باید در سنین شکل‌گیری هویت وارد این محیط شود تا بتواند به بهترین نحو از ظرفیت‌های آن بهره‌مند گردد.

پیشنهاد مرکز پژوهش‌ها

در بخش پایانی گزارش، با اشاره به اینکه داوطلبان ورود به حرفه معلمی می‌توانند تا ۴۵ سالگی از مسیر آزمون‌های استخدامی وارد آموزش‌وپرورش شوند و سهم ورودی‌های بالاتر از ۲۲ سال در دانشگاه فرهنگیان نیز بسیار ناچیز است، تأکید شده که تمرکز سیاست‌گذاری بر چنین تغییراتی تنها موجب مشغولیت نهادهای تصمیم‌گیر به امور غیراولویت‌دار خواهد شد.

لذا، مرکز پژوهش‌های مجلس پیشنهاد می‌کند که شورای عالی انقلاب فرهنگی بر مصوبه کمیسیون معین صحه نگذارد و بر همان سقف سنی ۲۴ سال که در نظام‌نامه سنجش و پذیرش دانشجوی متعهد خدمت به وزارت آموزش و پرورش (مصوب ۱۴۰۲/۱۱/۱۲) آمده است، اصرار ورزد.