خبر کامل
علی باقری کنی: از همراهی جلیلی تا معاونت بین‌الملل شورای‌عالی امنیت ملی
علی باقری کنی، دیپلمات برجسته و سرپرست پیشین وزارت امور خارجه، با حکمی از سوی علی لاریجانی به سمت معاون بین‌الملل دبیرخانه شورای‌عالی امنیت ملی منصوب شد. این انتصاب، با توجه به سوابق پرفراز و نشیب باقری در عرصه سیاسی، توجهات بسیاری را به خود جلب کرده است. او که پس از سانحه سقوط بالگرد رئیس‌جمهور فقید، مسئولیت سرپرستی وزارت خارجه را بر عهده داشت، پیش از این نیز دبیر شورای راهبردی روابط خارجی بود.
باقری که سال‌ها در کنار سعید جلیلی فعالیت می‌کرد و با نام او شناخته می‌شد، به تدریج مسیر خود را از جلیلی جدا کرده و در مواضع و اظهاراتش به شخصیتی مستقل‌تر تبدیل شد.
اوج‌گیری در کنار جلیلی و احمدی‌نژاد
علی باقری، فرزند آیت‌الله محمدباقر باقری کنی و برادرزاده مرحوم آیت‌الله مهدوی کنی، فعالیت خود را در وزارت امور خارجه از سال ۱۳۷۳ به عنوان کارشناس در معاونت عربی و آفریقایی آغاز کرد. او فارغ‌التحصیل رشته اقتصاد از دانشگاه امام صادق است و تا سال ۱۳۸۴، زمانی که سعید جلیلی به عنوان معاون اروپا و آمریکا به وزارت امور خارجه بازگشت، چهره‌ای شناخته‌شده نبود. نقطه عطف فعالیت او با انتصاب به عنوان مدیرکل اروپای مرکزی و شمالی در این معاونت آغاز شد.
در سال ۱۳۸۶، پس از استعفای علی لاریجانی از دبیری شورای‌عالی امنیت ملی، محمود احمدی‌نژاد حکم دبیری را برای جلیلی صادر کرد. با رفتن جلیلی از وزارت خارجه، باقری به عنوان سرپرست معاونت منصوب شد و سپس رسماً به دبیرخانه شورای‌عالی امنیت ملی پیوست و حکم معاون بین‌الملل را از جلیلی دریافت کرد؛ همان حکمی که در سال ۱۴۰۴ بار دیگر این بار از سوی لاریجانی به او اعطا شد.
مذاکره‌کننده ارشد هسته‌ای
از سال ۱۳۸۷ تا ۱۳۹۲، باقری به عنوان معاون و مذاکره‌کننده ارشد تیم سعید جلیلی فعالیت کرد. این دوره یکی از پرتنش‌ترین فصول پرونده هسته‌ای ایران بود. پرونده‌ای که در دوران مذاکرات دو ساله لاریجانی امنیتی شده بود، در این دوره بیش از پیش به سمت امنیتی شدن پیش رفت و منجر به صدور قطعنامه‌های ۱۸۰۳ (اسفند ۱۳۸۶) و ۱۹۲۹ (۱۳۸۹) شد. قطعنامه ۱۹۲۹ سنگین‌ترین بسته تحریم‌های بین‌المللی علیه ایران محسوب می‌شد. در این دوران، باقری عمدتاً در کنار جلیلی شناخته می‌شد و هویت مستقلی نداشت.
انتخابات ریاست‌جمهوری سال ۱۳۹۲ نقطه عطفی برای پرونده هسته‌ای بود و مسیر آن را تغییر داد. در این انتخابات، باقری به عنوان رئیس ستاد انتخاباتی سعید جلیلی منصوب شد. با پیروزی حسن روحانی، مأموریت این تیم در شورای‌عالی امنیت ملی به پایان رسید و پرونده هسته‌ای به وزارت امور خارجه و تحت مدیریت محمدجواد ظریف منتقل شد.
منتقد برجام
در فاصله سال‌های ۱۳۹۲ تا ۱۳۹۸، اطلاعات دقیقی از جایگاه شغلی علی باقری در دسترس نیست. با این حال، او در این دوره همگام با سعید جلیلی، به شدت منتقد برجام بود. این انتقادات هم در جریان حضور تیم مذاکره‌کننده سابق در کمیسیون ویژه برجام در مجلس (سال ۱۳۹۴) و هم در سخنرانی‌ها و برنامه‌های تلویزیونی متعدد مطرح می‌شد.
«هر وقت بحث تحریم می‌شد آنها (طرف‌های مذاکره) می‌گفتند قطعنامه‌های شورای امنیت را باید اجرا کنیم. در حالی که ما این قطعنامه‌ها را غیرقانونی می‌دانیم.»
علی باقری کنی، ۱۳۹۲
«هر چند برخی دستاوردهای هسته‌ای ملت ایران را با بتن منهدم کردند، اما خون شهدای هسته‌ای همچنان در رگ‌های جوانان مؤمن، خلاق و انقلابی ایران اسلامی در جریان است و هیچ بتن کاری نمی‌تواند شور و نشاط برای پیشرفت را از جوانان ایرانی سلب کند.»
علی باقری کنی، ۱۳۹۶، دانشگاه شریف
«دیگر نمی‌توان گفت که دستاورد برجام تقریباً هیچ بوده است، بلکه خسارت محض بهترین تعبیر برای توصیف برجسته‌ترین دستاورد مذاکراتی دولت تدبیر و امید است.»
علی باقری کنی، ۱۳۹۶، دانشگاه علوم‌پزشکی مشهد
مذاکره‌کننده احیای برجام
علی باقری در سال ۱۳۹۸ جایگزین محمدجواد لاریجانی در ستاد حقوق بشر و معاونت بین‌الملل قوه قضائیه شد و تا سال ۱۴۰۰ در این سمت فعالیت کرد. پس از پیروزی سیدابراهیم رئیسی در انتخابات، او مسئولیت مدیریت برنامه انتقال وزارت امور خارجه به دولت جدید را بر عهده گرفت و سپس به عنوان معاون سیاسی حسین امیرعبداللهیان منصوب شد. باقری مذاکرات احیای برجام را از جایی که سیدعباس عراقچی، معاون سیاسی پیشین وزارتخانه، به او تحویل داده بود، ادامه داد. او در سال‌های ۱۴۰۱ و ۱۴۰۲ دو بار تا آستانه نهایی شدن امضای احیای برجام پیش رفت و از بهار ۱۴۰۲ تا اردیبهشت ۱۴۰۳ نیز به صورت غیرمستقیم با آمریکایی‌ها در عمان مذاکره کرد.
فشارهای داخلی و خارجی مانع از احیای برجام در دوران ریاست‌جمهوری سیدابراهیم رئیسی شد. در دی ماه ۱۴۰۲، امیرحسین ثابتی، فعال رسانه‌ای نزدیک به جلیلی و نماینده مجلس دوازدهم، در مناظره‌ای اظهار داشت که «افرادی در مجلس یازدهم هستند که یک نفره کار یک مجلس را کردند. آن فرد سید محمود نبویان بود. وقتی همین دولت در راهبرد خطا می‌خواست برجام را امضا کند، نبویان نگذاشت.» محمد مخبر، معاون اول پیشین رئیس‌جمهور، نیز در فروردین ماه امسال در سخنرانی‌ای که فیلم‌های آن منتشر شد، از دو بار نهایی شدن و پیش رفتن تا امضای احیای برجام خبر داد که آخرین بار پیش از سقوط بالگرد حامل رئیس‌جمهور بود. او تأکید کرد: «اسرائیلی‌ها نگذاشتند توافق شود.»
زیر تیغ دوستان سابق
با وجود انتقادات دوستان سابق باقری، به نظر می‌رسید که او در حوزه اظهارات و مواضع خود واقع‌بین‌تر شده است. باقری که در فاصله سال‌های ۱۳۹۲ تا ۱۴۰۰ سیاست خارجی تنش‌زدا را رد می‌کرد و همگام با جلیلی، اصل و فرع برجام را نفی می‌کرد، در دورانی که خود مسئولیت مذاکرات را بر عهده گرفت، در اظهاراتش واقع‌بین‌تر شد و از اصل برجام دفاع کرد. مسئولیت سازمانی او نیز احیای این توافق بود. او در مرداد ۱۴۰۳ گفته بود: «ابتکار برجام یک سازوکار چندجانبه بود که هدف آن رفع تحریم‌ها بود. اصل این ابتکار درست بود و من بعید می‌دانم کسی مخالف آن باشد. بحث اصلی بر سر این است که آیا این ابتکار توانست منافع ما را تأمین کند یا نه.»
در اسفند ۱۴۰۰، خبرآنلاین به نقل از امتداد نوشت: «سید محمود نبویان، نماینده مجلس از جریان پایداری، در سخنرانی خود در بیست و ششمین همایش دفتر ارتباطات فرهنگی – جهاد تبیین، پشت پرده حذف مدعیان انقلابی‌گری در مذاکرات را برملا کرده است. او البته سعی کرده تا همه تقصیرها را به گردن ظریف و تیم او در وزارت امور خارجه بیندازد تا به این ترتیب در صورت لزوم باز هم همه مشکلات به گردن آنها بیفتد. اما فارغ از این تلاش بی‌نتیجه، نبویان در بخشی از این سخنرانی حرف‌ها و گفتگوهای درونی با باقری کنی را برملا کرده و نشان می‌دهد چرا تیم هسته‌ای تغییر کرده است. او می‌گوید: «آمدند به ما گفتند آن تیم انقلابی آدم‌های ضعیفی بودند آقای باقری کنی به این نتیجه رسید که باید از تیم ظریف استفاده کند.»
نبویان در فروردین ۱۴۰۱ حمله‌ای بی‌سابقه به باقری کنی، وزارت امور خارجه و متن احیای برجام انجام داد. او نوشت: «همه این اقدامات تأسف‌بار ناشی از آن است که مسئولین اصلی مشغول در مذاکرات فعلی وین – یعنی مسئولین کمیته‌های هسته‌ای، تحریم، تصمیم کمیسیون مشترک و ضمیمه بازاجرا – عیناً همان مسئولین اصلی تیم مذاکراتی آقای ظریف هستند. به‌طوری که کمیته هسته‌ای به آقای بقایی و کمیته تحریم به آقای سادات‌میدانی و دو کمیته تصمیم کمیسیون مشترک و نیز ضمیمه بازاجرا به آقای صابری انصاری سپرده شده است. لازم است به رئیس‌جمهور محترم – جناب حجه‌الاسلام دکتر رئیسی – که بحمدالله به صورت جدی در صدد رعایت خطوط قرمز نظام در مذاکرات است، یادآوری شود که برای دست‌یابی به یک توافقی که با رعایت خطوط قرمز نظام بتواند منافع ملت ایران را تأمین کند، مستلزم آن است که تغییر فوری در تیم مذاکرات داده شود و از افراد انقلابی و متدین و متعهد به منافع ملت و خطوط قرمز نظام استفاده شود.»
باقری کنی پس از سقوط بالگرد رئیس‌جمهور و همراهان، از سوی هیئت دولت به عنوان سرپرست وزارت امور خارجه منصوب شد. آخرین و شاخص‌ترین اظهارنظر او نیز به ۲۷ تیر ۱۴۰۳ و سخنرانی در شورای امنیت سازمان ملل متحد مربوط می‌شد. او در بخشی از سخنرانی خود در این اجلاس با عنوان «همکاری چندجانبه در راستای نظم جهانی پایدارتر، دموکراتیک‌تر و عادلانه‌تر»، برجام را نشانه بارز نگاه جمهوری اسلامی به چندجانبه‌گرایی نامید.
او گفت: «برجام به عنوان یک ابتکار موفق چندجانبه توانست یکی از موضوعات غیرضروری و یک نگرانی ساختگی از سوی کشورهای غربی در خصوص برنامه صلح‌آمیز هسته‌ای ایران مورد توجه قرار دهد و قرار بود تحریم‌های ظالمانه را از دوش ملت ایران بردارد. متأسفانه این روند چندجانبه با رویکرد غرب و یکجانبه آمریکا با چالش جدی مواجه شد. خروج یکجانبه آمریکا از توافق یکی از مظاهر یکجانبه‌گرایی در عرصه بین‌المللی است که موجب آسیب دیدن به همه طرف‌های توافق گردید.»
درباره هوش‌مصنوعی دست‌اول:
تمامی اخبار دست‌اول توسط دستیار هوش مصنوعی «هوشنگ» پردازش، صحت‌سنجی، خلاصه و بازنویسی شده است. هوشنگ هر روز با داده‌های جدید آموزش داده می‌شود و با نظارت دقیق انسانی و سردبیری دست‌اول در حال بهتر شدن است.
شما می‌توانید از چت‌بات و سایر ابزارهای هوشنگ به صورت رایگان استفاده کنید.
