خبر کامل
ناباروری «ایران» و جاده مرگ؛ بحران بقای یوزپلنگ آسیایی در سمنان
سفر معاون رئیس‌جمهور به سمنان؛ بررسی وضعیت یوزپلنگ آسیایی و چالش‌های بقا
استان سمنان روز دوشنبه میزبان معاون رئیس‌جمهور و جمعی از مسئولان محیط‌زیست بود. این سفر که با هدف بازدید از ذخیره‌گاه زیستکره خارتوران و بررسی عملیات حصارکشی جاده ترانزیتی تهران–مشهد در محدوده عباس‌آباد–میاندشت انجام شد، همزمان با انتشار اخبار نگران‌کننده از ناباروری یوز ماده «ایران»، بار دیگر توجهات را به اهمیت حیاتی حفاظت از یوز آسیایی معطوف کرد.
ناباروری «ایران»؛ ضربه‌ای به امید تکثیر در اسارت
باقر نظامی، مدیر ملی پروژه حفاظت از یوزپلنگ، در جریان این بازدید، خبر تلخ ناباروری یوز ماده «ایران» را تأیید کرد. او اظهار داشت که «ایران» دچار عارضه رحمی مشابه سرطان رحم در انسان شده است که به احتمال زیاد توان باروری او را از بین برده است.
دامپزشک خارجی به دلیل فشار کاری و محدودیت زمان بیهوشی نتوانست اسناد سونوگرافی «ایران» را ثبت کند. به گفته او، ورم شکم این یوزپلنگ ابتدا احتمال بارداری را ایجاد کرده بود اما بررسی‌ها خلاف آن را نشان داد. این موضوع چشم‌انداز تکثیر در اسارت را بیش از پیش دشوار می‌کند.
جاده مرگ در شرق سمنان؛ تهدیدی جدی برای یوزها
یکی دیگر از محورهای اصلی سفر معاون رئیس‌جمهور، بازدید از عملیات ایمن‌سازی محور ترانزیتی تهران–مشهد در محدوده عباس‌آباد–میاندشت بود. این جاده طی یک دهه اخیر به دلیل تلفات بالای یوزپلنگ‌ها، به «قتلگاه یوزها» شهرت یافته است.
- تلفات جاده‌ای: از سال ۱۳۸۹ تاکنون، دست‌کم ۱۰ قلاده یوز در این مسیر بر اثر تصادف با خودروها جان خود را از دست داده‌اند.
- فاجعه سال ۱۴۰۲: در سال ۱۴۰۲، یوز ماده‌ای به نام «ماجراد» که سه جنین در شکم داشت، در این محور تلف شد و اندکی بعد، یوز دیگری نیز در همان محدوده جان باخت.
- حصارکشی ناکافی: طبق مصوبات، ۸۰ کیلومتر از این محور باید برای حفاظت از یوزها حصارکشی شود، اما تاکنون تنها ۱۶ کیلومتر آن در حال اجراست. دوستداران محیط‌زیست خواستار تسریع در اجرای کامل این طرح هستند.
اولویت‌های سازمان حفاظت محیط‌زیست برای نجات یوز
شینا انصاری، معاون رئیس‌جمهور و رئیس سازمان حفاظت محیط‌زیست، در این سفر بر دو اولویت اصلی برای حفاظت از یوز ایرانی تأکید کرد:
- تأمین طعمه: افزایش منابع غذایی برای یوزها در زیستگاه‌های طبیعی.
- ارتقای ایمنی جاده‌ها: ایمن‌سازی کانون‌های پرخطر جاده‌ای برای جلوگیری از تصادفات.
او همچنین افزود که اقدامات دیگری نظیر حصارکشی و تقویت روشنایی مسیرها، استانداردسازی محل نگهداری یوزها در اسارت با معیارهای بین‌المللی، توسعه زیرساخت‌های مرتبط با زادآوری، تأمین اعتبارات و تقویت نیروی انسانی، همگی در دستور کار این سازمان قرار دارد.
بحران بقا؛ تنها ۲۰ یوز در طبیعت ایران
ذخیره‌گاه زیستکره خارتوران در شرق استان سمنان، یکی از مهم‌ترین زیستگاه‌های یوز ایرانی است. قلمرو این گونه ارزشمند تا ۳۰۰ کیلومتر فراتر از این پارک ملی امتداد دارد که ضرورت برنامه‌ریزی جامع برای حفاظت از کل منطقه توران را دوچندان می‌کند.
بر اساس آخرین برآوردها، وضعیت بقای یوزپلنگ آسیایی در ایران بسیار بحرانی است:
- یوزهای در طبیعت: تنها حدود ۲۰ قلاده یوز در طبیعت ایران باقی مانده‌اند.
- یوزهای در اسارت: تنها ۶ قلاده یوز در اسارت نگهداری می‌شوند.
تصادف‌های جاده‌ای، کمبود طعمه، تخریب زیستگاه و مشکلات زادآوری، همچنان بقای این گربه‌سان کمیاب را در معرض تهدیدی جدی قرار داده است.
درباره هوش‌مصنوعی دست‌اول:
تمامی اخبار دست‌اول توسط دستیار هوش مصنوعی «هوشنگ» پردازش، صحت‌سنجی، خلاصه و بازنویسی شده است. هوشنگ هر روز با داده‌های جدید آموزش داده می‌شود و با نظارت دقیق انسانی و سردبیری دست‌اول در حال بهتر شدن است.
شما می‌توانید از چت‌بات و سایر ابزارهای هوشنگ به صورت رایگان استفاده کنید.