بحران کمبود جنگلبان در بروجرد: تهدیدی برای میراث طبیعی ایران

جنگل‌ها و مراتع، نه تنها سرمایه‌های طبیعی بی‌بدیل کشورمان هستند، بلکه میراثی گرانبها برای نسل‌های آینده محسوب می‌شوند. اهمیت حیاتی آنها در حفظ منابع آبی، جلوگیری از فرسایش خاک، تولید اکسیژن و حفظ تنوع زیستی بر هیچ کس پوشیده نیست. با این حال، در بسیاری از نقاط ایران، از جمله شهرستان بروجرد، حفاظت از این سرمایه‌های عظیم با چالش‌های جدی و نگران‌کننده‌ای روبرو است.

اصلی‌ترین مشکل در این زمینه، کمبود شدید نیروهای حفاظتی یا همان جنگلبانان است؛ افرادی که در خط مقدم دفاع از منابع طبیعی قرار دارند و مسئولیت سنگین نگهداری از این ثروت ملی را بر عهده دارند.

استانداردها و واقعیت تلخ در بروجرد

بر اساس استانداردهای تعیین شده توسط سازمان جنگل‌ها، مراتع و آبخیزداری، هر جنگلبان باید مسئولیت پوشش حدود پنج هزار هکتار مرتع را بر عهده داشته باشد. اما در شهرستان بروجرد، وضعیت به کلی متفاوت و نگران‌کننده است.

این شهرستان با مساحتی بالغ بر ۹۵ هزار هکتار عرصه ملی، تنها ۱۱ نیروی حفاظتی در اختیار دارد که از این تعداد، ۸ نفر رسمی و ۳ نفر شرکتی هستند. این آمار به وضوح نشان می‌دهد که حفاظت از چنین پهنه وسیعی عملاً خارج از توان نیروهای موجود است و همین کمبود، زمینه‌ساز تهدیدهای گسترده‌ای علیه جنگل‌ها و مراتع این منطقه شده است.

اظهارات رئیس اداره منابع طبیعی بروجرد: بحران کمبود نیرو و امکانات

یحیی کریمی، رئیس اداره منابع طبیعی و آبخیزداری بروجرد، با تأکید بر کمبود شدید جنگلبانان می‌گوید: «کمبود جنگلبان یکی از چالش‌های اصلی عرصه‌های ملی شهرستان است و در حال حاضر این اداره با کمبود نیرو و خودرو جهت گشت‌زنی و پوشش حوزه استحفاظی مواجه است.»

وی در ادامه می‌افزاید: «استاندارد نیرو برای ۵۰۰۰ هکتار اراضی مرتعی یک نفر است که در بروجرد با مساحت ۹۵۰۰۰ هکتار تنها ۸ نفر نیروی رسمی و ۳ نیروی شرکتی وجود دارد. این تعداد برای حوزه استحفاظی بروجرد بسیار کم بوده و به هیچ وجه جوابگو نیست.»

نقش حیاتی جنگلبانان: خط مقدم دفاع از طبیعت

کریمی به نقش بی‌بدیل جنگلبانان اشاره می‌کند و توضیح می‌دهد: «جنگلبان مسئول نگهداری و محافظت از جنگل‌ها است. او نقش مهمی در نگهداری جنگل‌ها برای آیندگان دارد. جنگلبان با دانش و شناختی که از طبیعت، جنگل‌ها و مراتع دارد، به کمک روش‌های مختلف نگهداری و حفاظت آنها را بر عهده دارد.»

به گفته او، همواره افرادی سودجو به دنبال سوءاستفاده از طبیعت در جهت منافع شخصی خود هستند، مانند قاچاقچیان چوب. این افراد یکی از بزرگ‌ترین خطرات موجود برای جنگل و جنگلبان به حساب می‌آیند و مقابله با آنها نیازمند نیروی کافی و امکانات مناسب است.

حفاظت با عشق، در سخت‌ترین شرایط

جنگلبانان در سراسر کشور، به ویژه در بروجرد، اغلب با کمترین امکانات و در سخت‌ترین شرایط مشغول به کار هستند. کریمی در این باره می‌گوید: «جنگلبانان حفاظت و صیانت از میراث‌های طبیعت ایران را بر عهده دارند که این حفاظت مرهون از خودگذشتگی، تلاش و عشق بی‌بدیلی است که در سخت‌ترین شرایط کاری، با کمترین امکانات کار خود را انجام می‌دهند.»

راهکار موقت: مشارکت مردمی

یکی از راهکارهای فعلی برای پر کردن این خلأ و جبران موقت کمبود نیرو، استفاده از نیروهای داوطلب و مشارکت مردمی است. رئیس اداره منابع طبیعی بروجرد در این خصوص می‌گوید: «هرچند تلاش می‌شود این کمبودها با پای کار آوردن نیروهای مردمی تا حدودی جبران شود، اما لازم است تعداد جنگلبانان افزایش پیدا کند تا کار حفاظت از جنگل‌ها به نحو احسن انجام شود.»

این وضعیت نشان‌دهنده نیاز مبرم به توجه و سرمایه‌گذاری بیشتر در بخش حفاظت از منابع طبیعی است تا بتوان از این سرمایه‌های ملی برای نسل‌های آینده به درستی صیانت کرد.