پکن در آستانه رژه نظامی بزرگ: نمایش قدرت شی جین‌پینگ و تدابیر امنیتی شدید

آماده‌سازی پکن برای نمایش قدرت

پکن در آستانه برگزاری یک رژه نظامی عظیم قرار دارد که به مناسبت هشتادمین سالگرد تسلیم ژاپن در جنگ جهانی دوم برگزار می‌شود. این رویداد، نمایشی از قدرت و نفوذ فزاینده چین تحت رهبری شی جین‌پینگ است.

در مرکز پکن، هشت پرچم بزرگ چین به اهتزاز درآمده و تصویر مائو تسه تونگ، بنیانگذار چین کمونیست، بر فراز دروازه صلح آسمانی مشرف به میدان تیان‌آن‌من، یکی از بزرگترین میدان‌های جهان، خودنمایی می‌کند. ردیف‌هایی از صندلی‌ها برای ۲۶ رئیس دولت خارجی، از جمله ولادیمیر پوتین از روسیه و کیم جونگ اون از کره شمالی، رزرو شده‌اند که حضورشان یک پیروزی دیپلماتیک برای شی محسوب می‌شود.

در نزدیکی تالار بزرگ خلق، دو مجموعه گل‌آرایی عظیم به مناسبت پایان جنگ جهانی دوم برپا شده و حدود ۵۰ هزار مدعو روی صندلی‌ها خواهند نشست.

ابعاد دیپلماتیک و نظامی رژه

این رژه فراتر از یک مراسم یادبود است و برای شی جین‌پینگ، هفته‌ای بزرگ با چندین تجربه بی‌سابقه محسوب می‌شود. او موفق شده نارندرا مودی، نخست‌وزیر هند را برای اولین بار در هفت سال گذشته به چین بیاورد و روابط اقتصادی و استراتژیک کلیدی را از سر بگیرد.

بیش از ۲۰ تن از رهبران کشورهای جهان در اجلاس سازمان همکاری شانگهای شرکت کرده‌اند که بزرگترین گردهمایی تاریخ این سازمان را رقم زده است. همچنین، این اولین حضور یک رهبر کره شمالی از سال ۱۹۵۹ در یک رژه نظامی چین خواهد بود.

اجلاس سازمان همکاری شانگهای در تیانجین به شی اجازه داده است تا قدرت خود را به نمایش بگذارد و چشم‌اندازی از نظم نوین جهانی ارائه دهد که امیدوار است آمریکا را به چالش بکشد. هدف از رژه در پکن نیز به نمایش گذاشتن توانایی رو به رشد چین برای رقابت با ایالات متحده در هرگونه درگیری احتمالی است.

رهبران ایران، مالزی، میانمار، مغولستان، اندونزی، زیمبابوه و کشورهای آسیای میانه شاهد آرایش و رژه منظم ارتش چین خواهند بود و نگاهی اجمالی به اقلامی دارند که شامل سلاح‌های جدید مافوق صوت و پهپادهای زیرآبی بدون سرنشین خواهد بود. تنها رهبران غربی حاضر در این مراسم از صربستان و اسلواکی هستند.

حضور کیم جونگ اون، که خبرش پایان هفته پیش اعلام شد، غافلگیرکننده بود و قطار زرهی و کاروان موتوری معمول او در احاطه محافظان به جنبه نمایشی این مراسم می‌افزاید. انتظار می‌رود شی جین‌پینگ، کیم و پوتین را در کنارش داشته باشد که این موضوع به ناچار منجر به این خواهد شد که تیتر رسانه‌ها یا تحلیلگران غربی آنها را «محور تلاطم» توصیف کنند.

پیام داخلی و چالش‌های پیش‌رو

در حالی که این رژه نمایشی از قدرت چین و نفوذ شی جین‌پینگ به عنوان یک رهبر جهانی است، یک پیام داخلی واضح نیز در آن وجود دارد: احساس غرور و تاکید بر میهن‌پرستی.

چین جنگ جهانی دوم را «جنگ مقاومت مردمی علیه تجاوز ژاپن» توصیف می‌کند. در آستانه سالگرد، چندین فیلم به نمایش درآمده است که این مبارزه را به تصویر می‌کشند و برخی از آنها پرفروش بوده‌اند. رسانه‌های دولتی نیز در حال انتشار گزارش‌هایی برای «ترویج دیدگاهی صحیح از تاریخ جنگ جهانی دوم» هستند.

این کارزار باعث اصطکاک‌هایی با ژاپن شده است. هفته گذشته، چین به ژاپن اعتراض کرد؛ به دلیل گزارش‌هایی مبنی بر اینکه ژاپن از دولت‌های اروپایی و آسیایی خواسته بود در رژه نظامی شرکت نکنند.

به نظر می‌رسد همه اینها بخشی از یک فراخوان برای بسیج ملت باشد، زیرا چین با چالش‌هایی مانند رکود اقتصادی، بیکاری جوانان و سقوط قیمت مسکن دست‌وپنجه نرم می‌کند. تقاضای اقتصادی ضعیف است و جدیدترین داده‌ها نشان می‌دهند که تعرفه‌های ترامپ به تولید کارخانه‌ها آسیب رسانده است. مبارزه با فساد همچنان ادامه دارد و گزارش‌هایی مبنی بر بازجویی از مقام‌های عالی‌رتبه منتشر شده است.

نارضایتی، حتی سرخوردگی، به‌ویژه در میان جوانان متداول است و این نارضایتی حتی در اینترنت چین که به‌شدت کنترل‌ می‌شود هم نفوذ کرده است.

تدابیر امنیتی بی‌سابقه و تأثیر بر زندگی شهری

هراس از سرایت ابراز نارضایتی در فضای مجازی به دنیای واقعی، تا حدودی علت این تدارکات بسیار حساس بوده است؛ تدارکاتی که به نمایش کنترل حزب بر پایتختی با بیش از ۲۱ میلیون نفر جمعیت تبدیل شده است. با نزدیک شدن به زمان رژه، شهر ساکت‌تر شده است.

• اسکنرهای امنیتی: اسکنرهای امنیتی فرودگاهی در ورودی‌های بعضی ادارات نصب شده‌اند.
• ممنوعیت پهپاد: ورود هرگونه پهپاد ممنوع است.
• نظارت بر خبرنگاران: ماموران دولتی در مواردی چندین بار به خانه خبرنگاران بین‌المللی مراجعه کرده‌اند.
• نگهبانان پل‌ها: در ورودی پل‌ها و روگذرها، نگهبانان ۲۴ ساعته مستقر شده‌اند تا از هرگونه اعتراضی جلوگیری کنند.

سه سال پیش، هنگامی که حزب کمونیست برای سومین دوره شی را به عنوان رهبر خود انتخاب کرد، یک معترض بنری را بر فراز یک پل بزرگراه اصلی برافراشت که در آن از شی انتقاد کرده و خواستار برکناری او شده بود. او را فورا از آنجا بردند و حزب نمی‌خواهد خاطره‌اش دوباره زنده شود.

مقام‌های حزب کمونیست ماه‌ها صرف برنامه‌ریزی و آماده‌سازی اولین رژه نظامی خود در شش سال گذشته کرده‌اند. بیش از ۲۰۰ هزار پرچم در سراسر پایتخت برافراشته شده است. گل‌آرایی‌های بیشتری که مبارزه چین علیه ژاپن را به تصویر می‌کشند، در کنار جاده‌ها و میدان‌های اصلی قرار گرفته‌اند. حتی یک «نورافشانی» جدید هم برپا شده است تا ساختمان‌های منطقه تجاری را حتی بیشتر از موارد عادی روشن کند.

اختلال در زندگی روزمره

این رژه زندگی کسانی که در پکن زندگی می‌کنند را دگرگون کرده است:

• تمرین‌های شبانه: در طول تمرین‌های هفتگی شبانه، صدای تانک‌ها در خیابان‌ها شنیده می‌شد.
• محدودیت‌های تردد: به افرادی که در نزدیکی خیابان چانگ‌آن زندگی می‌کنند، گفته شده است که از بالکن‌های خود دور بمانند.
• تعطیلی‌ها: مدارس، مشاغل و هتل‌های واقع در مسیر رژه برای دو روز آینده تعطیل خواهند بود.
• حمل‌ونقل عمومی: چندین تغییر در مسیر رفت‌وآمد و تعطیلی خطوط مترو هم عملا رفت‌وآمد و حمل‌ونقل به داخل مرکز شهر و خروج از آن را فلج کرده است.
• دوچرخه‌های شهری: کارگران شهرداری دوچرخه‌های شهری مشترک را جمع‌آوری کرده‌اند تا از مسیر رژه دورتر کنند.

گزارش‌هایی در گذشته منتشر شده است مبنی بر اینکه چین برای اطمینان از آبی بودن آسمان در روز رژه از علوم و هواپیما استفاده کرده است. هواپیماها می‌توانند با بارورسازی ابرها، آب‌وهوا را دستکاری کنند تا یک یا دو روز قبل از مراسم باران ببارد و مطمئن شوند که پس از آن، هوا صاف و آفتابی خواهد بود. اداره هواشناسی آسمانی صاف را پیش‌بینی می‌کند و مقام‌های پکن نمی‌خواهند در روز بزرگ برای رئیس‌جمهور شی هیچ چیزی مراسم را خراب کند.