بابک زنجانی، ابربدهکار نفتی که سال‌هاست نامش با پرونده‌های فساد مالی گره خورده، پس از گذراندن دوران محکومیت خود، نه تنها فعالیت‌های اقتصادی‌اش را گسترش داده، بلکه به منتقد سرسخت سیاست‌های بانک مرکزی تبدیل شده است. این در حالی است که بانک مرکزی و قوه قضائیه همچنان بر بدهی کلان او تأکید دارند و فعالیت‌های جدید او با واکنش‌های متعددی روبرو شده است.

تکذیب تسویه بدهی توسط بانک مرکزی

ماجرای بدهی بابک زنجانی، داستانی پرفراز و نشیب است که از تأیید پرداخت تا تکذیب آن را شامل می‌شود. محمدرضا فرزین، رئیس کل بانک مرکزی، ابتدا در اسفند ۱۴۰۲ اعلام کرد که اموال زنجانی به کشور بازگشته و معادل ارزی آن به خزانه واریز شده است. اما چند ماه بعد، این گفته را پس گرفت و توضیح داد که دارایی‌های نگهداری شده در بانک مرکزی نیکل است و تنها ۱۵ میلیون دلار از بدهی او پرداخت شده است.

روابط عمومی بانک مرکزی بارها اعلام کرده که بابک زنجانی علاوه بر ۱۵ میلیون دلار، بدهی ۱ میلیارد و ۹۶۷ میلیون یورویی نیز دارد که تسویه نشده است. همچنین، رمزارزهایی که زنجانی مدعی آن است، هیچ ارزش معاملاتی ندارند. طبق دستور مقام قضایی، زنجانی می‌بایست تا خرداد ۱۴۰۴ تمام بدهی خود را به یورو پرداخت می‌کرد، اما تاکنون اقدامی نکرده و با اظهارات جدید، به تشویش اذهان عمومی و فرار از پرداخت بدهی خود ادامه می‌دهد.

مصطفی قمری‌وفا، مدیر روابط عمومی بانک مرکزی در توئیتر خود خطاب به بابک زنجانی نوشت: «جناب کلاهبردار و ابربدهکار به جای توصیه به مقامات کشور، بدهی خود به بیت‌المال را پرداخت کن؛ نیازی به راه‌حل‌های مشعشع شما نیست. تو از ‎بانک مرکزی و هیچ نهاد قانونی کشور، مجوز فعالیت اقتصادی نداری و کمتر دروغ بگو!»

واکنش قوه قضائیه به پرونده زنجانی

سخنگوی قوه قضائیه در ۲۹ مرداد به این جدال واکنش نشان داد و اعلام کرد که بر اساس حکم دادگاه، بابک زنجانی محکوم به پرداخت ۱ میلیارد و ۹۶۷.۵ میلیون یورو در حق شرکت ملی نفت ایران شده است. بخشی از این بدهی از طریق شناسایی و واگذاری اموال داخلی او وصول شده است:

• در سال ۱۳۹۳، اموالی به ارزش حدود ۵۰۰ میلیون دلار شامل ۱۷ شرکت که صددرصد سهام آنها متعلق به بابک زنجانی بود، شناسایی و به شرکت ملی نفت ایران منتقل شد.
• اموال دیگری نیز شناسایی و پس از فروش به مبلغ حدود ۲۷ میلیارد تومان به حساب شرکت ملی نفت واریز شد.
• در سال ۱۴۰۲، زنجانی یک محموله خارجی به ارزش کارشناسی ۱.۸ میلیارد دلار معرفی کرد که هم‌اکنون در صندوق امانات بانک مرکزی نگهداری می‌شود.

سخنگوی قوه قضائیه تأکید کرد که میزان دریافتی‌ها از بابک زنجانی در حال حاضر بیش از مبالغی است که او محکوم شده، اما تبدیل این اموال زمان‌بر است.

بازگشت پرحاشیه به عرصه اقتصاد

بابک زنجانی پس از خروج از زندان، بیکار ننشسته و ادعا می‌کند که ۲۰ شرکت در حوزه‌های مختلف اقتصادی تأسیس کرده است. او حتی به مسئولان بانک مرکزی راهکارهایی برای انتقال تراکنش‌های بانکی به بستر بلاکچین ارائه داده است.

فعالیت در صنعت حمل‌ونقل

در هفتم شهریور، بابک زنجانی در نمایشگاه صنعت حمل‌ونقل در تهران حضور یافت تا تاکسی‌های معروف خود را که قرار است در شبکه حمل‌ونقل تاکسیرانی فعالیت کنند، به نمایش بگذارد. او پیشتر اعلام کرده بود که شرکت «دات‌وان» با بهره‌گیری از ۴۵۰۰۰ دستگاه تاکسی BZ3X و چانگان، ناوگان حمل‌ونقل هوشمند خود را در استان‌های سراسر کشور راه‌اندازی خواهد کرد.

این فعالیت‌ها با واکنش‌های تندی مواجه شده است. صادق محمدی، دبیر اتحادیه کسب‌وکارهای اینترنتی، اعلام کرد که تاکسی اینترنتی بابک زنجانی باید از اتحادیه کسب‌وکارهای مجازی مجوز بگیرد و تاکنون اقدامی در این زمینه انجام نشده است. محمدجواد آذری‌جهرمی، وزیر ارتباطات سابق، نیز با مقایسه بازدهی سرمایه‌گذاری در تاکسی‌های برقی و سپرده‌گذاری بانکی، به این فعالیت‌ها واکنش نشان داد.

تلاش برای خرید سایپا

در اردیبهشت‌ماه امسال، نام بابک زنجانی در قالب شرکت دات‌وان برای خرید سایپا مطرح شد. او حتی با توئیتی رقبای خود را به تمسخر گرفت و نوشت که برای رقابت در خرید سهام سایپا باید بیش از ۲ میلیارد دلار پول نقد رو کرد. با این حال، شورای عالی هماهنگی اقتصادی سران قوا هرگونه تغییر و تحول در سهام سایپا را قبل از تصمیم سران قوا ممنوع اعلام کرد و پرونده آن فعلاً بسته شد.

ورود به بازار طلا

بابک زنجانی بازار شمش طلا را نیز هدف گرفته و مدعی عرضه گسترده شمش‌های فیزیکی طلا با برند شرکتش شده است. او ویدئویی منتشر کرد و در آن ادعا کرد که یک تن طلا وارد کشور کرده است. اما سازمان گمرک کشور این ادعا را رد کرد و گفت تنها ۱۳ کیلوگرم طلا وارد شده که آنها نیز غیراستاندارد بوده و باید مرجوع شوند. این ۱۳ کیلوگرم طلا با حکم مرجع قضایی و به اتهام قاچاق طلا توقیف و تحویل اموال تملیکی شد.

جدال با بانک مرکزی و احضار به پلیس فتا

در ششم شهریور، بابک زنجانی با شکایت بانک مرکزی به دلیل اظهارات خلاف واقع به پلیس فتا احضار و تفهیم اتهام و انگشت‌نگاری شد. بانک مرکزی اعلام کرده که زنجانی هیچ اقدامی برای تسویه بدهی ۱ میلیارد و ۹۶۷ میلیون یورویی خود به بیت‌المال نکرده و با اظهارات مجرمانه جدید، به افترا و تشویش اذهان عمومی و فرار از پرداخت بدهی سنگین خود ادامه می‌دهد.

اسحاق جهانگیری، معاون اول رئیس جمهور سابق، نیز به شدت از روند پرونده بابک زنجانی انتقاد کرده و آن را «بزرگ‌ترین فساد قرن و بزرگ‌ترین فساد تاریخ» خوانده است. او تأکید کرده که ۲.۷ میلیارد دلار پول نفت به بابک زنجانی داده شده و باید مشخص شود چه کسی پشت او بوده است.