عملکرد دوگانه بورس‌های جهانی در سال ۲۰۲۵: صعود یونان و سقوط دانمارک

سال ۲۰۲۵ میلادی برای بازارهای سهام جهانی، سالی پر از تضاد و دوگانگی بود. در حالی که برخی بورس‌ها مانند آتن و ورشو شاهد رشد چشمگیری بودند و در صدر جدول قرار گرفتند، برخی دیگر نظیر کپنهاگ با افت سنگین مواجه شده و در قعر جدول جای گرفتند. این تفاوت عملکرد، ریشه در عوامل مختلفی از جمله اصلاحات ساختاری، جذب سرمایه‌های خارجی، وابستگی به منابع خاص و ثبات سیاسی دارد.

رونق بی‌سابقه در بازارهای پیشرو

در هشت ماه نخست سال ۲۰۲۵، بورس آتن با ثبت بازدهی خیره‌کننده ۳۸.۴ درصدی، در صدر لیست جهانی قرار گرفت. این موفقیت عمدتاً مدیون جهش بی‌سابقه در صنعت بانکی یونان بود. بانک‌هایی نظیر آلفا بانک، بانک پیرائوس و بانک ملی یونان، پس از انتشار گزارش‌های ماهانه درخشان، رشدی بین ۸۰ تا ۱۳۰ درصد را تجربه کردند.

اقدامات دولت یونان در سال‌های اخیر برای بازسازی نظام بانکی و اجرای اصلاحات ساختاری، نقش کلیدی در جلب اعتماد سرمایه‌گذاران خارجی ایفا کرده است. علاوه بر این، رشد اقتصادی یونان که فراتر از متوسط اتحادیه اروپا بوده، به عنوان محرکی قوی برای بازار سهام عمل کرده است. پیوستن بورس آتن به گروه بورس‌های بزرگ اروپایی و حرکت به سمت همگرایی مالی، نیز به جذب بیشتر سرمایه کمک شایانی کرده است.

لهستان با بازدهی ۳۲.۶ درصدی در رتبه دوم قرار گرفت. اقتصاد این کشور در سال‌های اخیر با سرعت بالایی در حال رشد بوده و اصلاحات ساختاری در حوزه‌های انرژی، صنعت و فناوری‌های نوین، فضای سرمایه‌گذاری را بهبود بخشیده است. این عوامل، لهستان را به مقصدی جذاب برای سرمایه‌گذاران اروپایی تبدیل کرده که به دنبال تنوع‌بخشی به سبد سهام خود هستند. ثبات سیاسی و همسویی ورشو با سیاست‌های کلان اتحادیه اروپا نیز بر جذابیت این بازار افزوده است.

کره جنوبی با کسب بازدهی ۳۰.۹۸ درصدی، جایگاه سوم را به خود اختصاص داد. این کشور همواره یکی از اقتصادهای پیشرو آسیایی بوده و حضور غول‌های فناوری در آن، بازار سهام را تحت تأثیر روند جهانی تکنولوژی قرار داده است. با توجه به رشد تقاضا برای تراشه‌های هوش مصنوعی و فناوری‌های پیشرفته در سال ۲۰۲۵، سهام شرکت‌های بزرگی مانند سامسونگ و هاینیکس به اوج خود رسیدند. حمایت دولت از بخش فناوری و سرمایه‌گذاری‌های کلان در زیرساخت‌های نوین دیجیتال نیز به افزایش اعتماد در بازار کمک کرده است.

مجارستان و پاکستان نیز با بازدهی‌های ۳۰.۲۷ و ۲۹.۷۸ درصدی به ترتیب، در میان بازارهای با رشد بالا قرار گرفتند. سیاست‌های مالی دولت مجارستان و اقدامات صورت گرفته برای جذب سرمایه‌گذار خارجی، نقش کلیدی در این روند ایفا کرده است.

بازندگان بزرگ سال ۲۰۲۵

در مقابل، کشورهایی نظیر دانمارک، ایران، عربستان سعودی و ایتالیا در لیست بازندگان قرار گرفتند. دانمارک با عقب‌نشینی ۲۳.۸۱ درصدی، در قعر جدول جای گرفت. کاهش سودآوری شرکت‌های بزرگ دارویی و تکنولوژی و افزایش فشارهای ناشی از رکود اقتصادی در اروپا، بازار کپنهاگ را تحت تأثیر قرار داد. خروج سرمایه‌گذاران خارجی و نگرانی‌ها نسبت به آینده صنایع صادرات‌محور دانمارک، به ثبت ضعیف‌ترین عملکرد این کشور در سال ۲۰۲۵ منجر شد.

ایران نیز با بازدهی منفی ۱۱.۹ درصدی، در میان بازندگان بورسی قرار گرفت. عواملی همچون تشدید تنش‌های ژئوپلیتیک، تحریم‌های اقتصادی و نوسانات ارزی، از دلایل اصلی این افت بودند.

بورس ریاض نیز با افت ۱۱.۲۱ درصدی مواجه شد. وابستگی بالای این بورس به شرکت‌های بزرگ انرژی، باعث می‌شود نوسانات قیمت نفت مستقیماً بر شاخص تداول تأثیر بگذارد. افت قیمت نفت و کاهش درآمدهای دولت، مهم‌ترین عوامل این کاهش بودند.

در تایلند، مشکلات سیاسی داخلی، کاهش ورود سرمایه خارجی و ضعف صنعت گردشگری، موجب افت بازار سهام بانکوک شد. این در حالی است که پیش از این، تایلند با عطش سیری‌ناپذیر سرمایه‌گذاران خارجی برای حضور در بازار خود مواجه بود.

فیلیپین با افت ۵.۹۵ درصدی و مالزی با کاهش ۴.۰۹ درصدی نیز در زمره بازندگان سال ۲۰۲۵ قرار گرفتند. کندی رشد اقتصادی و خروج سرمایه خارجی از جمله عوامل محرک این سقوط بوده‌اند. رقابت منطقه‌ای در جنوب شرق آسیا و انتقال سرمایه به بازارهای بهتر مانند اندونزی یا ویتنام، فشار مضاعفی بر بورس‌های مانیل و کوالالامپور وارد کرده است.

درس‌هایی از عملکرد بورس‌های جهانی

مقایسه عملکرد بورس کشورهای مختلف نشان می‌دهد که با اصلاحات ساختاری، رشد اقتصادی و جذب سرمایه خارجی می‌توان در میان بحران‌های جهانی نیز موفق عمل کرد. در مقابل، کشورهایی مانند دانمارک، ایران، عربستان و کشورهای جنوب شرقی آسیا ثابت کردند که وابستگی بیش از حد به یک صنعت خاص، بی‌ثباتی سیاسی یا ضعف سیاست‌های کلان اقتصادی می‌تواند بازارها را به قعر جدول بکشاند.

چشم‌انداز آینده

پیش‌بینی‌ها برای ادامه سال ۲۰۲۵ نشان می‌دهد که این شکاف ممکن است عمیق‌تر شود. انتظار می‌رود یونان و لهستان به دلیل پشتوانه‌های اقتصادی قوی و اصلاحات ساختاری مداوم، همچنان در مسیر صعود باقی بمانند. کره جنوبی نیز با توجه به رونق بازار جهانی فناوری، احتمالاً روند مثبت خود را حفظ خواهد کرد.