سوئیس با مدل زبان بزرگ ملی «آپرتوس» وارد رقابت هوش مصنوعی شد

سوئیس، کشوری که به نوآوری و دقت شهره است، با معرفی مدل زبان بزرگ ملی متن‌باز خود با نام «آپرتوس» (Apertos)، به جمع بازیگران اصلی رقابت هوش مصنوعی پیوسته است. این مدل که امید می‌رود جایگزینی قدرتمند برای مدل‌های ارائه‌شده توسط شرکت‌های پیشرویی چون OpenAI باشد، با هدف ارائه یک زیرساخت عمومی و قابل اعتماد در حوزه هوش مصنوعی توسعه یافته است.

توسعه و اهداف «آپرتوس»

«آپرتوس» که در زبان لاتین به معنای «باز» است، حاصل تلاش مشترک مؤسسات دولتی برجسته سوئیس از جمله مؤسسه فناوری فدرال سوئیس در لوزان (EPFL)، مؤسسه ETH زوریخ و مرکز ملی ابررایانه سوئیس (CSCS) است. این همکاری نشان‌دهنده تعهد سوئیس به توسعه هوش مصنوعی به عنوان یک زیرساخت عمومی است.

جاشوا تان، از حامیان اصلی تبدیل هوش مصنوعی به زیرساخت عمومی در سوئیس، اظهار داشته است: «در حال حاضر، «آپرتوس» مدل پیشرو هوش مصنوعی عمومی است؛ مدلی که توسط مؤسسات دولتی برای منافع عمومی ساخته شده است. این بهترین اثبات ما تاکنون است مبنی بر اینکه هوش مصنوعی می‌تواند نوعی زیرساخت عمومی مانند بزرگراه‌ها، آب یا برق باشد.»

یکی از ویژگی‌های کلیدی «آپرتوس»، طراحی کاملاً متن‌باز آن است که به کاربران امکان می‌دهد تمامی مراحل فرآیند آموزش مدل را بررسی کنند. علاوه بر خود مدل، مستندات جامع، کد منبع فرآیند آموزش و مجموعه داده‌های مورد استفاده نیز منتشر شده‌اند.

رعایت حریم خصوصی و مقررات اروپایی

«آپرتوس» با رعایت دقیق قوانین حفاظت از داده‌ها و حق چاپ سوئیس توسعه یافته است. این ویژگی آن را به گزینه‌ای ایده‌آل برای شرکت‌هایی تبدیل می‌کند که به دنبال پایبندی به مقررات سختگیرانه اروپایی هستند. انجمن بانکداران سوئیس پیش از این بر پتانسیل بالای یک مدل زبان بزرگ بومی برای رعایت قوانین محلی حفاظت از داده‌ها و رازداری بانکی تأکید کرده بود.

در حالی که بانک‌های سوئیس در حال حاضر از مدل‌های هوش مصنوعی دیگری استفاده می‌کنند، انتظار می‌رود «آپرتوس» با توجه به مزایای منحصر به فرد خود در زمینه حریم خصوصی، مورد توجه قرار گیرد.

کاربردها و دسترسی

«آپرتوس» برای طیف وسیعی از کاربران از جمله محققان، علاقه‌مندان و شرکت‌ها قابل استفاده است. این مدل می‌تواند برای توسعه ابزارهای متنوعی مانند:

• چت‌بات‌ها
• مترجمان
• ابزارهای آموزشی و تربیتی

مورد استفاده قرار گیرد. این مدل با ۱۵ تریلیون توکن و بر روی بیش از ۱۰۰۰ زبان آموزش دیده است که ۴۰ درصد از داده‌ها به زبان‌های غیر انگلیسی، از جمله آلمانی سوئیسی و رومانش اختصاص دارد.

مسئولان سوئیسی تأکید کرده‌اند که «آپرتوس» تنها با داده‌های عمومی آموزش دیده است. این رویکرد در تضاد با برخی شرکت‌های هوش مصنوعی است که به جمع‌آوری اطلاعات وب‌سایت‌ها و دور زدن پروتکل‌های مسدودکننده خزندگان وب متهم شده‌اند. لازم به ذکر است که برخی شرکت‌های هوش مصنوعی به دلیل استفاده بدون اجازه از محتوای سازمان‌های خبری و تولیدکنندگان محتوا برای آموزش مدل‌هایشان، مورد شکایت قرار گرفته‌اند.

مشخصات فنی و دسترسی

«آپرتوس» در حال حاضر در دو اندازه با ۸ میلیارد و ۷۰ میلیارد پارامتر در دسترس است. این مدل از طریق Swisscom، یک شرکت فناوری اطلاعات و ارتباطات سوئیسی، یا از طریق Hugging Face قابل دسترسی است.