چالش‌ها و کندی اجرای نهضت ملی مسکن در مازندران؛ انتقاد شدید استاندار

طرح نهضت ملی مسکن در استان مازندران با وجود تعهدات گسترده، با چالش‌های متعددی از جمله کمبود منابع مالی، عدم همکاری کافی بانک‌ها و مشکلات تامین زمین مواجه است. این وضعیت، انتقاد شدید استاندار مازندران را در پی داشته و نگرانی‌ها را در مورد تحقق وعده خانه‌دار شدن اقشار کم‌درآمد افزایش داده است.

وضعیت آماری طرح نهضت ملی مسکن در مازندران

بررسی‌ها نشان می‌دهد که از مجموع ۵۸,۵۸۴ واحد در طرح نهضت ملی مسکن مازندران، توزیع به شرح زیر است:

• مسکن حمایتی: ۶,۲۵۳ واحد (۱۱ درصد)
• مسکن خودمالکی: ۱۴,۴۴۰ واحد (۲۵ درصد)
• بازآفرینی شهری: ۱۴,۱۴۹ واحد (۲۴ درصد)
• بخش روستایی: ۲۳,۷۴۲ واحد (۲۵ درصد)

تاکنون، از ۶,۲۵۳ واحد مسکن حمایتی، تنها ۲۹۶ واحد به مرحله عملیات پایانی رسیده است که نشان‌دهنده پیشرفت بسیار کند در این بخش حیاتی است.

موانع اصلی پیش روی طرح

مدیرکل راه و شهرسازی مازندران، علی دیوسالار، به مهم‌ترین دغدغه‌های اجرای این طرح اشاره کرده است:

• کمبود منابع مالی بانک‌ها: عدم همکاری متناسب سیستم بانکی و کمبود اعتبارات از چالش‌های تکراری است. از ۶ هزار واحدی که بانک‌ها باید تسهیلات پرداخت می‌کردند، تنها با ۲,۷۳۰ نفر به ارزش ۱,۱۳۰ میلیارد تومان قرارداد منعقد شده که ۶۵۷ میلیارد تومان آن پرداخت شده است.
• تامین زمین و سنددار کردن آن: با وجود تامین ۱۵۰ هکتار زمین، سنددار کردن این اراضی همچنان یک مشکل اساسی است.
• آورده پایین متقاضیان: توانایی مالی پایین متقاضیان برای تامین سهم آورده، روند عملیاتی شدن طرح را کند کرده است.

دیوسالار همچنین اعلام کرد که ۱۳۰ هزار نفر برای طرح نهضت ملی مسکن در استان ثبت‌نام کرده‌اند که از این تعداد، ۲۲,۳۹۰ نفر تایید صلاحیت شده‌اند. وی افزود که در مجموع ۶۱,۵۰۰ واحد مسکونی در قالب این طرح ساخته خواهد شد و دولت متعهد به ساخت ۹ هزار واحد در بخش حمایتی است.

پیشنهادات برای تسریع در اجرای طرح

مدیرکل راه و شهرسازی مازندران برای رفع موانع و تسریع در اجرای طرح، پیشنهاداتی را مطرح کرده است:

• استفاده از ۵۵ قطعه اراضی جنگلی-جلگه‌ای با مالکیت دولت در غرب استان.
• ساماندهی متقاضیان به صورت متمرکز در شهرک‌های مسکونی مصوب.
• بهره‌گیری از ضوابط تشویقی شهرسازی نظیر الحاق، تغییر کاربری و افزایش تراکم.
• برقراری خط اعتباری ویژه بانکی، ترجیحاً برای بانک مسکن.
• افزایش میزان تسهیلات بانکی طرح‌های حمایتی مسکن از ۵۵۰ به ۸۰۰ میلیون تومان.
• کمک از محل منابع صندوق ملی مسکن به پروژه‌های دارای پیشرفت فیزیکی بالا به صورت تسهیلات قرض‌الحسنه.
• اجرایی شدن موضوع تهاتر سهم آورده متقاضیان و دهک‌های ۱ تا ۴ با اراضی در اختیار وزارت راه و شهرسازی.

انتقاد استاندار مازندران

مهدی یونسی رستمی، استاندار مازندران، با گلایه از روند ضعیف اجرای طرح نهضت ملی مسکن، تاکید کرد که این طرح با هدف ایجاد عدالت اجتماعی و خانه‌دار شدن جوانان و اقشار کم‌درآمد با جدیت از سوی دولت چهاردهم دنبال می‌شود. وی افزود: «بسیاری از مشکلات با نشست‌های دوستانه و با هماهنگی قابل حل است، اما این اتفاق بسیار ساده مورد اهتمام قرار نمی‌گیرد.»

استاندار مازندران بر نقش کلیدی دستگاه‌های اجرایی و نظام بانکی تاکید کرد و اظهار داشت که مسئولیت تامین مسکن تنها به یک دستگاه محدود نمی‌شود و تمامی نهادها باید همکاری لازم را داشته باشند. وی همچنین نسبت به عواقب تاخیر در اجرای طرح هشدار داد و گفت: «متقاضیان این طرح از اقشار کم‌درآمد هستند و هرگونه تاخیر به معنای افزایش هزینه‌ها و فشار بیشتر بر مردم است.»

جزئیات طرح نهضت ملی مسکن

طرح نهضت ملی مسکن توسط دولت قبل با هدف ساخت سالانه یک میلیون واحد مسکونی ارائه شد. سهم مازندران از این طرح سالانه ۳۸ هزار و در مجموع ۱۵۲ هزار خانه بود.

شرایط ثبت‌نام متقاضیان:

• تأهل، سرپرست خانوار بودن و مردان مجرد ۲۳ سال به بالا.
• حداقل سابقه پنج سال سکونت در شهر مورد تقاضا.
• نداشتن مالکیت خصوصی.
• عدم استفاده از امکانات دولتی از اول انقلاب در حوزه مسکن.

همچنین، زنان خودسرپرست با حداقل ۳۵ سال سن و معلولان جسمی و حرکتی با ۲۰ سال سن می‌توانند در این طرح مشارکت داشته باشند. برای سرپرستان خانوار، محدودیت سنی وجود ندارد و زنان و مردان سرپرست خانوار که به دلیل متارکه به صورت مجردی زندگی می‌کنند و سرپرست فرزندان خود هستند، بدون ملاک سن می‌توانستند ثبت‌نام کنند.