آب چغندر: راهکاری طبیعی برای بهبود سلامت دهان و کاهش فشار خون در سالمندان

نتایج یک مطالعه جدید و مهم از دانشگاه اکستر نشان می‌دهد که مصرف آب چغندر غنی از نیترات می‌تواند به طور قابل توجهی بر میکروبیوم دهان و فشار خون سالمندان تأثیر مثبت بگذارد. این یافته‌ها که در نشریه معتبر «پزشکی و زیست‌شناسی رادیکال‌های آزاد» منتشر شده‌اند، افق‌های جدیدی را برای بهبود سلامت عروقی از طریق تغذیه می‌گشایند.

جزئیات مطالعه و روش‌شناسی

این تحقیق با حضور ۷۵ شرکت‌کننده، شامل ۳۹ فرد زیر ۳۰ سال و ۳۶ نفر در سنین ۶۰ تا ۷۰ سال، در دو مرحله دو هفته‌ای انجام شد. در هر مرحله، یک گروه روزانه آب چغندر غنی از نیترات مصرف کرد، در حالی که گروه دیگر از نسخه بدون نیترات (دارونما) استفاده کردند. بین این دو مرحله، یک دوره پاکسازی در نظر گرفته شد تا هرگونه اثر قبلی از بین برود.

تغییرات میکروبیوم دهان و کاهش فشار خون

متخصصان با استفاده از توالی‌یابی ژن‌های باکتریایی، میکروب‌های موجود در دهان شرکت‌کنندگان را قبل و بعد از هر مرحله بررسی کردند. نتایج خیره‌کننده بود:

• در سالمندانی که آب چغندر نیترات‌دار نوشیدند، باکتری‌های مضر پروتلا (مرتبط با التهاب) کاهش چشمگیری یافت.
• همزمان، باکتری‌های مفید مانند نایسریا در دهان این گروه افزایش پیدا کرد.
• شرکت‌کنندگان سالمند در ابتدای مطالعه فشار خون بالاتری داشتند، اما پس از مصرف آب چغندر، فشار خون آن‌ها به طور محسوسی کاهش یافت.
• در مقابل، در گروه دارونما هیچ تغییری در فشار خون مشاهده نشد.

نقش نیترات‌ها در سلامت عروق

دکتر مارک سیگل، تحلیلگر ارشد پزشکی، توضیح می‌دهد: «ما می‌دانیم که غذاهای سرشار از نیترات خوراکی مانند سبزیجات برگ‌دار، چغندر و کاهو می‌توانند به کاهش فشار خون کمک کنند. نیترات‌ها در بدن به نیتریک‌اکسید تبدیل می‌شوند و نیتریک‌اکسید یک مولکول کلیدی برای سلامت عروق است، زیرا باعث گشاد شدن رگ‌ها و کاهش فشار خون می‌شود.»

دکتر اندی جونز، استاد دانشگاه اکستر و از نویسندگان مقاله، تاکید می‌کند که این تحقیق نشان می‌دهد غذاهای غنی از نیترات می‌توانند میکروبیوم دهان سالمندان را به گونه‌ای تغییر دهند که منجر به التهاب کمتر و کاهش فشار خون شود.

اهمیت پژوهش برای سالمندی سالم

لی بنیستون، مدیر بخش پژوهش در شورای علوم زیستی و زیست‌فناوری انگلیس، این پژوهش را نمونه‌ای عالی از چگونگی کمک علوم زیستی به درک بهتر ارتباط پیچیده میان رژیم غذایی، میکروبیوم و سالمندی سالم می‌داند. او افزود: «با روشن شدن نحوه اثرگذاری نیترات خوراکی بر باکتری‌های دهان و فشار خون، فرصت‌های تازه‌ای برای بهبود سلامت عروقی از طریق تغذیه ایجاد می‌شود.»

تأیید یک باور قدیمی

دکتر سیگل در ادامه تأکید کرد که با افزایش سن، سطح نیتریک‌اکسید قابل دسترس در بدن کاهش می‌یابد؛ بنابراین مصرف نیترات‌های خوراکی برای سالمندان فواید بیشتری دارد. او نتیجه‌گیری کرد: «این مطالعه بار دیگر این باور قدیمی را که یک رژیم غذایی سالم و سرشار از میوه‌ و سبزیجات تازه می‌تواند به کنترل بسیاری از بیماری‌های مزمن کمک کند، تایید می‌کند.»