سهم کمتر از ۵ درصدی تعاون در اقتصاد ایران؛ چالش‌ها و راهکارهای احیا

انحراف از اهداف و نادیده گرفتن مأموریت اصلی

شکوهی با اشاره به انحراف در برنامه‌ریزی‌ها، بیان کرد که نگاه اشتباه به تعاون، که آن را صرفاً ابزاری برای ایجاد شغل می‌داند، باعث شده تا مأموریت اصلی این بخش، یعنی تنظیم روابط اقتصادی و اجتماعی، نادیده گرفته شود. این رویکرد، ظرفیت‌های واقعی تعاون را محدود کرده و مانع از ایفای نقش مؤثر آن در توسعه پایدار شده است.

پیامدهای ادغام وزارتخانه‌ها و تضعیف ظرفیت‌ها

فرماندار تنکابن به تجربه ادغام وزارت تعاون با وزارت کار و رفاه اجتماعی اشاره کرد و اظهار داشت که این اقدام، همانند کمرنگ شدن حوزه جوانان در وزارت ورزش، بخش تعاون را به حاشیه رانده و ظرفیت‌های کارشناسی آن را تضعیف کرده است. این ادغام، به جای تقویت، به کاهش اثربخشی و جایگاه این بخش منجر شده است.

چالش‌های تعاونی‌های روستایی و وزارت جهاد کشاورزی

شکوهی همچنین به وضعیت تعاونی‌های روستایی پرداخت و گفت که پنج درصد از این تعاونی‌ها همچنان زیر نظر وزارت جهاد کشاورزی فعالیت می‌کنند. وی افزود که این وزارتخانه به دلیل تحمیل مأموریت‌های خارج از حیطه تخصصی، از وظایف اصلی خود دور شده و این امر بر عملکرد تعاونی‌های روستایی نیز تأثیر منفی گذاشته است.

رتبه نخست جهانی در تعداد، اما با تعاونی‌های غیرفعال

با وجود اینکه ایران با داشتن ۱۴۴ هزار شرکت تعاونی، رتبه نخست جهان را از نظر تعداد تعاونی‌ها دارد، شکوهی تأکید کرد که بخش زیادی از این تعاونی‌ها غیرفعال هستند. وی از تشکیل ستادهایی برای تعیین تکلیف این تعاونی‌های غیرفعال خبر داد و بر لزوم فعال‌سازی مجدد آنها تأکید کرد.

راهکارهای احیای نقش واقعی تعاون

برای احیای نقش واقعی تعاون در اقتصاد کشور، شکوهی دو راهکار اساسی را مطرح کرد:

• بازگرداندن سرمایه‌های موجود به چرخه اقتصادی: استفاده بهینه از منابع و سرمایه‌های موجود در بخش تعاون برای ایجاد ارزش افزوده و توسعه فعالیت‌ها.
• برنامه‌ریزی بر مبنای ظرفیت‌های فرهنگی و اجتماعی هر منطقه: تدوین برنامه‌های توسعه‌ای متناسب با ویژگی‌ها و پتانسیل‌های بومی هر منطقه برای افزایش کارایی و اثربخشی تعاونی‌ها.

این اقدامات می‌تواند به تقویت جایگاه تعاون و تحقق اهداف بلندمدت آن در اقتصاد ملی کمک کند.