حملات مرموز نهنگ‌های قاتل به قایق‌ها در سواحل اسپانیا: بازیگوشی یا انتقام؟

سواحل اسپانیا این روزها شاهد صحنه‌هایی است که برای دریانوردان به کابوسی واقعی تبدیل شده است. قایق‌های بادبانی یکی پس از دیگری قربانی حملات نهنگ‌های قاتل (اورکاها) می‌شوند؛ موجودات غول‌آسایی که با شکستن سکان‌ها و رهاکردن قایق‌های سرگردان، موجی از ترس و ابهام را به راه انداخته‌اند. در حالی که برخی این رفتار را صرفاً بازیگوشی می‌دانند، گمانه‌زنی‌هایی درباره «انتقام‌جویی» این پستانداران هوشمند نیز مطرح شده است، هرچند پژوهشگران دلایل دیگری را محتمل‌تر می‌دانند.

افزایش حملات و جزئیات حوادث اخیر

نهنگ‌های قاتل ایبری در سواحل اسپانیا بار دیگر حملات خود به قایق‌ها را از سر گرفته‌اند. پژوهشگران هنوز دلیل قطعی این رفتار را نمی‌دانند، اما تأکید دارند که این برخوردها می‌تواند بسیار جدی باشد.

• ۲۱ اوت ۲۰۲۵: نهنگ‌های قاتل سکان یک قایق بادبانی آلمانی را در منطقه گالیسیا شکستند. این جانوران حتی پس از آن و در حین یدک‌کشیدن قایق به ساحل، با ضربات مکرر به بازی خود ادامه دادند.
• ۳۰ اوت ۲۰۲۵: این موجودات سکان یک کشتی بادبانی چوبی را از کار انداختند و در قایق دیگری نیز نشتی ایجاد کردند.

گارد مدنی پونت‌ودرا، نهاد انتظامی اسپانیا، با انتشار ویدئویی از عملیات نجات در شبکه اجتماعی ایکس، اعلام کرد که چندین قایق بادبانی مورد حمله قرار گرفته‌اند. تعداد دقیق قایق‌ها مشخص نیست، اما پس از این حادثه نیز موارد مشابهی گزارش شد.

والنتین اوترو، مالک یکی از کشتی‌های آسیب‌دیده، برخورد را چنین توصیف می‌کند: «ابتدا صدای دو ضربه‌ی محکم شنیده شد و سپس متوجه حضور دو نهنگ شدیم؛ یکی بزرگ به طول حدود هفت متر و دیگری کوچک‌تر که در کنارش شنا می‌کرد. حقیقت این است که خیلی ترسیدیم. وقتی فهمیدیم نهنگ‌ها به کشتی ضربه می‌زنند، کاملاً وحشت‌زده شدیم.»

نهنگ‌های ایبری: گونه‌ای در معرض انقراض

این حملات توسط زیرجمعیتی از نهنگ‌های قاتل ایبری (Orcinus orca) انجام می‌شود که به‌شدت در معرض انقراض قرار دارند و گمان می‌رود کمتر از ۴۰ فرد از آن‌ها باقی مانده باشد. این رفتار تهاجمی از سال ۲۰۲۰ در آب‌های اسپانیا و پرتغال مشاهده شده است.

فرضیه‌های علمی: بازیگوشی یا انتقام؟

در حالی که برخی فرضیه‌ها در ابتدا به امکان «انتقام‌گیری» این حیوانات از انسان‌ها اشاره داشتند، بیشتر کارشناسان این ایده را رد کرده‌اند. پژوهشگران بر این باورند که رفتار عجیب نهنگ‌های قاتل بیشتر نشانه‌ای از بازیگوشی است تا پرخاشگری.

• نهنگ‌های جوان: بسیاری از برخوردها توسط نهنگ‌های جوان صورت می‌گیرد که مستقیماً به سراغ سکان قایق‌ها می‌روند.
• افزایش طعمه: دانشمندان احتمال می‌دهند که این رفتار، نوعی سرگرمی برای نهنگ‌های نوجوان باشد که به دلیل افزایش جمعیت ماهی تن باله‌آبی شمالی، طعمه‌ی محبوبشان، زمان آزاد بیشتری برای بازیگوشی پیدا کرده‌اند.

رفتارهای اجتماعی پیچیده نهنگ‌های قاتل

نهنگ‌های قاتل موجوداتی با رفتارهای اجتماعی بسیار پیچیده هستند. از گاز گرفتن ملایم زبان یکدیگر گرفته تا غلتیدن گروهی در آب شبیه مراسم «ماش‌پیت» دریایی، این پستانداران در آیین‌های اجتماعی متنوعی شرکت می‌کنند. افزون‌براین، هر جمعیت از آن‌ها گویش خاص خود را دارند و گاهی مدهای رفتاری عجیبی مانند شناکردن با ماهی سالمون مرده روی سر، در میانشان شکل می‌گیرد.

عدم تهدید برای انسان‌ها

با وجود قدرت بالای نهنگ‌های قاتل، هیچ مدرکی مبنی بر هدف قراردادن انسان‌ها وجود ندارد و رژیم غذایی هیچ‌کدام از جمعیت‌های آن‌ها شامل انسان نمی‌شود. موارد انگشت‌شمار حمله به انسان در طبیعت نیز با ابهامات جدی همراه بوده و احتمالاً نتیجه اشتباه‌گرفتن انسان با طعمه‌هایی مانند فک بوده است.