خبر کامل
سرنوشت مبهم تاکسی‌های برقی دات‌وان بابک زنجانی: ابهامات مالی و چالش‌های عملیاتی
پروژه تاکسی‌های برقی «دات‌وان» که نام بابک زنجانی را یدک می‌کشد، از همان ابتدا با ابهامات مالی و عملیاتی فراوانی همراه بوده است. اکنون با انتشار جزئیات جدید، پیچیدگی‌های این طرح بیش از پیش نمایان شده و پرسش‌های جدی درباره توجیه اقتصادی و آینده آن مطرح شده است.
کلاف سردرگم تاکسی‌های برقی دات‌وان
همزمان با ورود خودروهای تویوتا bZ3X به ناوگان تاکسی‌های الکتریکی دات‌وان، قرار بود این خودروها نقش مهمی در آینده تاکسیرانی پایتخت ایفا کنند. اما تناقض در آمار و ابهامات مالی، این پروژه را در هاله‌ای از ابهام فرو برده است.
تناقض در تعداد خودروهای وارداتی
در تیرماه امسال، شرکت دات‌وان خبر از ورود تنها 50 دستگاه تویوتا bZ3X به کشور داده بود. اما برخلاف انتظار، در روز شنبه 25 تیرماه، شاهد رژه 300 دستگاه تویوتا bZ3X در خیابان‌های پایتخت بودیم. این تفاوت فاحش میان آمار اعلام‌شده و تعداد واقعی خودروهای واردشده، نخستین جرقه ابهام را در این پروژه زد.
هزینه و تعرفه واردات
تویوتا bZ3X در بازار اصلی خود، چین، با قیمتی بین 15 تا 22 هزار دلار عرضه می‌شود. یکی از نکات کلیدی و البته سوال‌برانگیز در مورد این خودروها در ایران، موضوع تعرفه واردات آن‌هاست. به دلیل برقی بودن، این خودروها مشمول تعرفه تنها 4 درصدی گمرکی شده‌اند. با احتساب هزینه‌های گمرکی و سایر عوارض، ارزش هر دستگاه تویوتا bZ3X برای شرکت دات‌وان می‌تواند تا حدود 1 میلیارد و 600 میلیون تومان افزایش یابد.
بابک زنجانی، مالک تاکسی‌های برقی دات‌وان، ادعا کرده است که کرایه تاکسی‌های شرکت او از رقبای حاضر در بازار بیشتر نخواهد بود. استدلال اصلی او برای این وعده، دریافت نشدن کمیسیون از راننده است که این موضع با پلتفرم‌های تاکسی آنلاین فعلی که درصدی از درآمد راننده را به عنوان کمیسیون دریافت می‌کنند، متفاوت است.
ابهامات اقتصادی در پروژه بابک زنجانی
به نظر می‌رسد تاکسی‌های تحت مدیریت بابک زنجانی، متعلق به خود شرکت خواهند بود و رانندگان به جای مالکیت خودرو و پرداخت کمیسیون، حقوق ثابت دریافت می‌کنند. این مدل عملیاتی، ابهامات جدی درباره بازگشت سرمایه و توجیه اقتصادی پروژه ایجاد کرده است.
محاسبه بازگشت سرمایه
گزارش رسمی پلتفرم اسنپ نشان می‌دهد که در سال گذشته، رانندگان تمام‌وقت این شرکت به طور متوسط ماهانه 41 میلیون و 579 هزار تومان درآمد داشته‌اند. با فرض اینکه هر تاکسی برقی دات‌وان نیز همین میزان درآمد ماهانه را داشته باشد و با در نظر گرفتن 5 میلیون تومان به عنوان سهم استهلاک و سایر پارامترهای عملیاتی، و پرداخت حداقل حقوق قانونی وزارت کار (13 میلیون و 900 هزار تومان) به رانندگان، عایدی نهایی برای شرکت به ازای هر تاکسی به حدود 20 تا 23 میلیون تومان در ماه می‌رسد.
با این اوصاف، هزینه تقریبی 1 میلیارد و 600 میلیون تومانی که برای خرید هر خودرو صرف شده است، تازه بعد از حدود 75 ماه، یعنی بیش از 6 سال و 3 ماه به جیب بابک زنجانی بازمی‌گردد. این بازه زمانی طولانی برای بازگشت سرمایه، آن هم با فرض خوشبینانه درآمد ماهانه بالا و هزینه‌های عملیاتی بسیار پایین، در مورد توجیه اقتصادی این پروژه ابهامات بسیاری ایجاد کرده است.
آیا تاکسی‌های 1.6 میلیاردی، سرمایه‌گذاری بی‌بازده‌اند؟
اظهارات رئیس شورای شهر تهران و تحلیل‌های کارشناسان، نشان می‌دهد که پروژه تاکسی‌های برقی دات‌وان با چالش‌های جدی مواجه است.
محدودیت فعالیت در تهران
مهدی چمران، رئیس شورای اسلامی شهر تهران، صراحتاً بیان داشت: «تاکسی‌های برقی که به شرکت بابک زنجانی تعلق دارد، اساساً برای تهران نیست.» وی تأکید کرد که این تاکسی‌ها می‌توانند در شهری مانند کرج فعالیت داشته باشند و پلاک‌های آن‌ها نیز از تهران به کرج تغییر پیدا کرده است.
مقایسه با سود بانکی
محمدجواد آذری جهرمی، وزیر پیشین ارتباطات و فناوری اطلاعات، نیز به این پروژه واکنش نشان داده است. او با اشاره به سرمایه‌گذاری 1.5 میلیاردی روی هر خودرو، آن را با سود حاصل از سپرده‌گذاری بانکی مقایسه کرده است. به عقیده وی، سپرده‌گذاری 1.5 میلیارد تومان در بانک‌ها می‌تواند ماهانه سودی معادل 29 میلیون تومان به همراه داشته باشد.
آذری جهرمی عنوان داشت: «چرا یک آدم باهوش و عاقل باید سرمایه 1.5 میلیارد تومانی خود را به جای سپرده‌گذاری پربازده در بانک، به تاکسی برقی تبدیل کند؟»
این مقایسه، توجیه اقتصادی پروژه دات‌وان را زیر سوال می‌برد و نشان می‌دهد که با توجه به عایدی بسیار کمتر پیش‌بینی‌شده برای هر تاکسی برقی، این سرمایه‌گذاری ممکن است از نظر مالی منطقی نباشد.
درباره هوش‌مصنوعی دست‌اول:
تمامی اخبار دست‌اول توسط دستیار هوش مصنوعی «هوشنگ» پردازش، صحت‌سنجی، خلاصه و بازنویسی شده است. هوشنگ هر روز با داده‌های جدید آموزش داده می‌شود و با نظارت دقیق انسانی و سردبیری دست‌اول در حال بهتر شدن است.
شما می‌توانید از چت‌بات و سایر ابزارهای هوشنگ به صورت رایگان استفاده کنید.
