رژه ۲۰۲۵ پکن: نمایش قدرت نظامی و بیانیه راهبردی چین در آستانه ۸۰ سالگی پایان جنگ جهانی دوم

تاریخ؛ ستون فقرات مشروعیت

چین روایت خاص خود را از جنگ جهانی دوم دارد: ملتی فقیر و ضعیف که در کنار متفقین ایستاد و به شکست فاشیسم کمک کرد. پکن با یادآوری این روایت، تلاش می‌کند جایگاه خود را در تاریخ جهانی تثبیت و مشروعیت سیاسی حزب کمونیست را تقویت کند.

نگاه چین به تاریخ جنگ همواره ثابت نبوده است. از پایان جنگ جهانی دوم تا سال ۲۰۱۲، حاکمان چین تمرکز ویژه‌ای بر این بخش از تاریخ نداشتند، حتی پس از اصلاحات اقتصادی سال ۱۹۷۸ نیز این رویکرد تغییر نکرد.

اما از سال ۲۰۱۲ و با روی کار آمدن شی جین پینگ، تاریخ جنگ اهمیت بیشتری یافت. شی جین پینگ که چین را به سمت تبدیل شدن به یک قدرت جهانی پیش می‌برد، در سال ۲۰۱۴، سوم سپتامبر را «روز بزرگداشت پیروزی» نامید و یک سال بعد، در هفتادمین سالگرد، اولین رژه نظامی خود را در این روز برگزار کرد. چینی‌ها شکست ژاپن را نقطه عطفی می‌دانند که ملت چین را از بحرانی عمیق به سوی «تجدید حیات بزرگ» سوق داد. این روایت، تاریخ را ابزاری برای مشروعیت بخشیدن به حکومت حزب و رهبری شی جین پینگ به کار می‌گیرد و قدرت نظامی کنونی چین را تضمین‌کننده کرامت ملی و اثبات عدم پذیرش زورگویی می‌داند.

در همین راستا، شی جین پینگ در سخنرانی خود در رژه تأکید کرد: «احیای ملت چین، توقف‌ناپذیر است.» این جمله پیوند گذشته و حال را به روشنی نشان داد: همان‌گونه که پیروزی بر ژاپن نشانه‌ای از پایان «قرن تحقیر» بود، امروز ارتش آزادی‌بخش خلق (ارتش چین) تضمین می‌کند که چنین وضعیتی تکرار نخواهد شد و مسیر آنها رو به پیشرفت است.

نمایش قدرت نظامی نوین

مرکز ثقل رژه ۲۰۲۵، معرفی نسل تازه‌ای از موشک‌های بالستیک و مافوق صوت بود که توان بازدارندگی چین را به نمایش گذاشت:

• DF-5C: این موشک با قابلیت حمل ۱۲ کلاهک هسته‌ای، نماد ارتقای بازدارندگی استراتژیک چین است.
• DF-26D: مشهور به «قاتل گوآم»، تهدیدی مستقیم برای پایگاه‌های آمریکا در اقیانوس آرام محسوب می‌شود.
• YJ-21: موشک‌های مافوق صوت طراحی شده برای مقابله با ناوهای هواپیمابر.

این تسلیحات نشان می‌دهند که چین به جای رقابت سنتی در تعداد کشتی‌ها و هواپیماها، به دنبال ایجاد یک چتر بازدارندگی نامتقارن است که هزینه‌های هرگونه اقدام نظامی آمریکا در منطقه را به شدت افزایش می‌دهد.

پیام‌های داخلی و خارجی رژه

یکی از بخش‌های نمادین رژه، نمایش تصاویری از رژه ۱۹۴۹ در کنار رژه امروز بود. مقایسه سربازان ساده‌پوش آن زمان با ارتش مجهز امروز، روایتی عینی از «تجدید حیات بزرگ ملت چین» بود، پروژه‌ای که شی جین پینگ آن را مأموریت تاریخی حزب کمونیست می‌داند.

نتیجه‌گیری: بیانیه راهبردی چین

در مجموع، رژه ۲۰۲۵ پکن فراتر از یک نمایش نظامی بود. این رویداد تاریخ را به ابزاری برای مشروعیت‌بخشی داخلی تبدیل کرد، دکترین نظامی جدید چین را که بر پایه بازدارندگی فناورانه و نامتقارن سازماندهی شده، آشکار ساخت و آینده جنگ را با تأکید بر پهپادها، هوش مصنوعی و سلاح‌های نوین ترسیم نمود. به بیان دیگر، این رژه یک بیانیه راهبردی بود: چین نشان داد که نه تنها از گذشته آموخته، بلکه برای آینده‌ای آماده است که در آن می‌تواند موازنه قوا در آسیا و جهان را تغییر دهد.