رشد ۸.۸ درصدی نقدینگی کشور در بهار ۱۴۰۴؛ سهم شبه پول به ۷۶ درصد رسید

بانک مرکزی جمهوری اسلامی ایران اخیراً آمارهای نهایی کل‌های پولی مربوط به سه ماهه نخست سال جاری را منتشر کرده است. این گزارش نشان می‌دهد که حجم نقدینگی کشور در پایان فصل بهار به رقم قابل توجه ۱۱ هزار و ۵۸ هزار میلیارد تومان رسیده که حاکی از رشد ۸.۸ درصدی نسبت به پایان سال ۱۴۰۳ است. همچنین، نرخ رشد ۱۲ ماهه نقدینگی در پایان خردادماه با افزایش ۳۲.۴ درصدی همراه بوده است.

مفهوم پول و شبه پول در اقتصاد

برای درک بهتر این آمارها، لازم است به تعریف پول و شبه پول بپردازیم. شبه پول شامل دارایی‌هایی است که اگرچه مستقیماً پول نقد نیستند، اما به دلیل نقدشوندگی بالا، می‌توانند به راحتی و بدون مانع به پول نقد تبدیل شوند. این دارایی‌ها نقش مهمی در حجم کلی نقدینگی ایفا می‌کنند.

در پایان سال ۱۴۰۳، کل نقدینگی کشور که شامل پول و شبه پول بود، ۱۰ هزار و ۱۶۵ هزار میلیارد تومان برآورد شد. از این میزان، ۲۶۳۱ همت (هزار میلیارد تومان) را بخش پول و ۷۵۳۴ همت را شبه پول تشکیل می‌داد.

ترکیب نقدینگی در سه ماهه نخست سال جاری

با نگاهی به آمارهای پایان سه ماهه نخست سال جاری، از مجموع ۱۱ هزار و ۵۸ هزار میلیارد تومان نقدینگی کشور، ۲۶۴۹ همت به پول و ۸۴۰۹ همت به شبه پول اختصاص یافته است. این ارقام نشان‌دهنده تغییر در ترکیب نقدینگی است:

• سهم شبه پول: ۷۴.۱ درصد (نسبت به مدت یک ساله) و ۷۶ درصد (نسبت به پایان سال ۱۴۰۳)
• سهم پول: ۲۵.۹ درصد (نسبت به مدت یک ساله) و ۲۴ درصد (نسبت به پایان سال ۱۴۰۳)

این تغییرات نشان‌دهنده افزایش سهم شبه پول در کل نقدینگی است که می‌تواند پیامدهای مهمی برای سیاست‌های پولی داشته باشد.

اجزای تشکیل‌دهنده شبه پول

شبه پول از اجزای مختلفی تشکیل شده است که شامل موارد زیر می‌شود:

• صندوق سرمایه‌گذاری بازار پول
• اوراق قرضه دولتی
• حساب‌های قرض الحسنه پس انداز
• حساب‌های کوتاه مدت
• حساب‌های یک ساله تا پنج ساله
• حساب‌های متفرقه

بر اساس آمارها، سپرده‌های سرمایه‌گذاری کوتاه مدت بیشترین سهم را از کل نقدینگی در بخش شبه پول به خود اختصاص داده‌اند.

جزئیات سپرده‌ها در پایان بهار ۱۴۰۴

آمارهای بانک مرکزی جزئیات بیشتری از انواع سپرده‌ها در پایان فصل بهار امسال ارائه می‌دهد:

همانطور که جدول فوق نشان می‌دهد، حساب‌های سپرده سه ساله و کوتاه مدت بیشترین سهم را در میان انواع سپرده‌ها دارند که نشان‌دهنده تمایل سرمایه‌گذاران به این نوع دارایی‌ها است.