طنین ارکستر فیلارمونیک ارمنستان در تخت جمشید: پیامی از صلح و دیپلماسی فرهنگی

آغازگر تعاملات فرهنگی: از شیراز تا تخت جمشید

جرقه این رویداد مهم فرهنگی در تاریخ ۱۸ اردیبهشت‌ماه با سفر گریگور هاکوپیان، سفیر ارمنستان در ایران، به شیراز زده شد. در این سفر، سفیر ارمنستان ضمن بازدیدهای فرهنگی، با استاندار و معاون گردشگری استانداری فارس دیدار و گفت‌وگو کرد. در این دیدار، استاندار فارس بر روابط دیرینه ایران و ارمنستان تأکید کرد و حضور سفیر را فرصتی مغتنم برای توسعه همکاری‌های فرهنگی، اقتصادی و تاریخی با محوریت استان فارس دانست.

حسینعلی امیری، معاون استاندار فارس، نیز یادآور شد که ایران و ارمنستان بخشی از یک زیست‌بوم مشترک با ظرفیت‌های بالای توسعه مناسبات هستند. در این نشست، پیشنهاد تبادلات فرهنگی و حضور هنرمندان دو کشور مطرح شد که با استقبال هاکوپیان، نخستین گام‌ها برای تحقق آن برداشته شد.

پس از هماهنگی‌های لازم در مردادماه میان مقامات عالی فرهنگی ایران و ارمنستان، در تاریخ ۴ شهریورماه خبر برگزاری این کنسرت در نشست رسمی استاندار فارس و وزیر میراث فرهنگی، گردشگری و صنایع دستی رسانه‌ای شد و ۱۵ شهریورماه به عنوان تاریخ برگزاری این رویداد خاص فرهنگی اعلام گردید.

گریگور هاکوپیان، سفیر ارمنستان در تهران، اجرای ارکستر صدساله کشورش در یکی از مهم‌ترین نمادهای تمدنی جهان را نشان‌دهنده احترام متقابل به میراث تاریخی و اراده برای ایجاد پل‌های فرهنگی دانست.

او این برنامه را نقطه مهمی در روابط فرهنگی دو کشور خواند و تأکید کرد که هنر، زبان مشترک ملت‌هاست و زمینه آشنایی نزدیک‌تر میان مردم را فراهم می‌کند. سیدرضا صالحی امیری، وزیر میراث فرهنگی، گردشگری و صنایع دستی ایران، نیز با تأیید این دیدگاه، اظهار داشت که موسیقی زبان مشترک ملت‌هاست و برگزاری این رویداد در کنار شکوه تخت جمشید، جلوه‌ای ماندگار از دیپلماسی فرهنگی ایران را به نمایش خواهد گذاشت.

طنین سازهای ارکستر صد ساله ارمنستان در تخت جمشید باستانی

ارکستر فیلارمونیک ملی ارمنستان (ANPO) که به گفته کارشناسان و مسئولان فرهنگی فارس، آغازگر تعاملات فرهنگی گسترده‌تر ایران با ارمنستان و دیگر کشورها خواهد بود، ۱۰۰ سال پیش در سال ۱۹۲۵ توسط آرشاک آدامیان و آلکساندر اسپندیاریان در ایروان تأسیس شد. این ارکستر از آن زمان تاکنون، همواره به عنوان یکی از مهم‌ترین مراکز موسیقی ارکسترال ارمنستان شناخته شده است.

دولت ارمنستان برای بزرگداشت یک قرن فعالیت این ارکستر، برنامه‌های ویژه‌ای را در قالب چندین کنسرت تدارک دیده است که اجرای تخت جمشید شاخص‌ترین بخش این برنامه‌های شش‌ماهه محسوب می‌شود. دولت ارمنستان تمامی هزینه‌های اجرای ارکستر فیلارمونیک ملی کشورش در تخت جمشید را بر عهده گرفته است.

کمتر از ۱۲ ساعت دیگر، هنرمندان ارمنی برای یک هزار و ۵۰۰ مخاطب ایرانی و خارجی حاضر در پایتخت تمدنی ایران فرهنگی، به اجرای برنامه خواهند پرداخت.

میزبانی تخت جمشید از میهمانان ارمنستانی

معاون گردشگری و زیارت استانداری فارس اشاره کرد که نقش برجسته پلکان شرقی تخت جمشید گواهی بر آن است که ارمنستانی‌ها ۲ هزار و ۵۰۰ سال پیش نوروز را در این مکان جشن می‌گرفته‌اند. اکنون این پایگاه جهانی میزبان هنرمندان ارمنی شده تا مخاطبان ایرانی و خارجی را میهمان دقایقی سرشار از موسیقی و همدلی کند.

برای اجرای ارکستر فیلارمونیک ارمنستان، یک هزار و ۵۰۰ صندلی تدارک دیده شده است. صحنه اجرا با فاصله بیش از ۵۰ متر و پشت به تختگاه تخت جمشید قرار گرفته تا از مصونیت این میراث جهانی ایران از هرگونه آسیب اطمینان حاصل شود.

• ۴۰۰ بلیت رایگان از طریق سایت ایران‌تیک با ارائه کد ملی عرضه شد.
• ۳۰۰ بلیت به مهمانان خارجی رویداد اختصاص یافت.
• بلیت‌های باقیمانده به فعالان حوزه گردشگری، موسیقی و رسانه اختصاص داده شد.

گفته می‌شود ارکستر فیلارمونیک ارمنستان در این اجرا، سمفونی شماره ۲ خاچاطوریان، چند قطعه ارمنی دیگر و احتمالا قطعه «ای ایران» را خواهد نواخت.

حضور گسترده مهمانان خارجی و پوشش رسانه‌ای بین‌المللی

حضور مهمانان خارجی ابعاد معنادار و گسترده‌تری به این رویداد فرهنگی می‌بخشد. سرپرست اداره کل میراث فرهنگی، گردشگری و صنایع دستی فارس اعلام کرد که حضور بیش از ۲۰ هیئت خارجی از کشورهای آسیایی، اروپایی و آفریقایی در تخت جمشید، پیام‌های بسیار خوب و مثبتی برای ایران دارد. از ۲۵ کشور دعوت شده، ۲۳ کشور به این دعوت پاسخ مثبت داده‌اند.

شیراز از عصر دیروز میزبان سفرا و هیئت‌های خارجی شده که برای تماشای ارکستر فیلارمونیک ارمنستان راهی تخت جمشید هستند. معاون گردشگری استانداری فارس افزود که ۱۳ کشور در سطح سفیر همراه با همراهان خود حضور خواهند داشت و ۲ نهاد بین‌المللی از سازمان ملل نیز در این برنامه شرکت می‌کنند.

مهمانانی از کشورهای زیر به تماشای این رویداد هنری می‌آیند:

همچنین چندین تیم رسانه‌ای خارجی نیز این رویداد را پوشش خواهند داد. به عقیده کارشناسان، حضور رسانه‌های بین‌المللی و میهمانان خارجی در این برنامه فرصتی برای معرفی فارس و ایران به عنوان مقاصد گردشگری فرهنگی و هنری است، به ویژه در شرایطی که برخی به دنبال ترویج ایران‌هراسی هستند.

با هماهنگی وزیر فرهنگ و ارشاد اسلامی، سازهای مجموعه ارکستر ملی ایران در اختیار ارکستر ارمنستان قرار گرفته و تلاش شده است که با استفاده از تمام ظرفیت‌ها و با همدلی و هماهنگی، یک اجرای خوب رقم بخورد. اقدامات امنیتی و نظم‌بخشی انجام شده و اکنون همه چیز مهیای آغاز رویدادی است که می‌تواند نقطه عطفی در تعاملات فرهنگی ایران باشد؛ تعاملاتی که همچون پیشینه روشن ایران کهن، با هدف گسترش ارتباطات ملل بر بستر صلح و آرامش دنبال می‌شود.