تولید کاغذ تحریر در ایران؛ داستانی پرغصه با چالش‌های ارزی و انرژی

تولید کاغذ تحریر در ایران، داستانی پرفراز و نشیب و پرغصه است که سال‌هاست گریبان‌گیر صنعت داخلی شده است. ابوالفضل روغنی گلپایگانی، رئیس سندیکای تولیدکنندگان کاغذ، با اشاره به مشکلات ریشه‌ای این صنعت، از عدم استقبال اولیه از کارخانه مازندران تا چالش‌های کنونی در تامین ارز و انرژی سخن می‌گوید. این وضعیت نه تنها بر تولید فعلی تاثیر گذاشته، بلکه آینده تامین کاغذ برای کتب درسی و کمک‌آموزشی را نیز تحت‌الشعاع قرار داده است.

تاریخچه‌ای از مشکلات و عدم حمایت

روغنی گلپایگانی با بیان اینکه تولید کاغذ تحریر در ایران سال‌های سال یک داستان پرغصه بوده است، اظهار کرد: زمانی که کارخانه مازندران آماده تولید بود، از آن استقبال نشد. پس از ورود این کارخانه به عرصه تولید نیز به دلایل متعدد، مشکلات جدی برای این کارخانه ایجاد شد که مهم‌ترین آن تخصیص ارز ارزان به واردات بود.

وی افزود: البته در سال‌های اخیر استقبال مصرف‌کنندگان، آموزش و پرورش و بازار داخلی از کاغذ داخلی بیشتر شده است. این کاغذ هم کیفیت لازم را دارد، اما بزرگ‌ترین مشکل همچنان در حوزه تأمین ارز و انرژی است.

رئیس سندیکای تولیدکنندگان کاغذ با اشاره به عملکرد دولت‌ در حوزه تولید کاغذ، ادامه داد: نه وزارت ارشاد و نه وزارت صمت ورود جدی به موضوع کاغذ نکرده‌اند.

چالش‌های اساسی در مسیر تولید

یکی از مهم‌ترین مشکلات مربوط به تخصیص ارز برای واردات مواد اولیه است. از سوی دیگر کارخانه‌ها به دلیل قطعی برق و گاز مجبور به تعطیلی چند روزه هستند. در چنین شرایطی نمی‌توان تولید پیوسته و منظم داشت. از طرف دیگر برخی انتظار دارند کاغذ داخلی با پایین‌ترین قیمت عرضه شود، در حالی که هزینه‌های تولید و واردات مواد اولیه با قیمت‌های جهانی برابر است و این محصول ارز ارزان‌تر از سایر کالاهای تولیدی دریافت نکرده است.

روغنی گلپایگانی با بیان اینکه با توجه به مشکلات مربوط به شرایط نامناسب تامین ارز، انرژی و تامین مالی واحدهای تولیدی، تولید کاغذ در سال جاری وضعیت خوبی ندارد، گفت: از طرف دیگر آموزش و پرورش در گذشته توجه بیشتری به خرید کاغذ داخلی داشت، اما اکنون به دلیل محدودیت‌های مالی امکان خرید گسترده ندارد. همین امر وضعیت بازار را دشوار کرده است.

تاثیر بر بازار و نیاز کشور

او تأکید کرد که کتاب‌های درسی امسال تولید شده و توزیع می‌شوند و تاثیر این شرایط بیشتر بر تولید کتب درسی سال آینده خواهد بود. البته در سال جاری هم وضعیت تولید کاغذ تحریر بر بازار دفتر مشق و کتاب‌های کمک‌آموزشی اثر خواهد داشت.

رئیس سندیکا در پاسخ به پرسشی درباره میزان تولید و واردات کاغذ تحریر نیز گفت: همانطور که بارها تأکید کرده‌ام آمار ۲۷۰ تا ۳۰۰ هزار تن واردات سالانه، نیاز واقعی نیست و منجر به هدررفت منابع کشور می‌شود. نیاز سالانه کشور به کاغذ تحریر ۱۴۰ تا ۱۵۰ هزار تن است. در بهترین شرایط، تولید داخلی بیش از ۶۰ تا ۷۰ هزار تن نخواهد بود و مابقی نیاز باید از طریق واردات تأمین شود.

به گفته وی در صورت حمایت دولت و تامین شرایط لازم، تولیدکنندگان داخلی می‌توانند تا ۴۰ درصد نیاز کشور را پوشش دهند و مابقی باید از طریق واردات تامین شود.