نظارت بر بازار شیراز در آستانه سال تحصیلی؛ چالش قیمت‌گذاری و طرح‌های حمایتی

چالش عدم نصب برچسب قیمت در شیراز

بررسی‌های میدانی نشان می‌دهد که تعدادی از فروشگاه‌های شهر شیراز، به ویژه در بخش‌های لوازم‌التحریر، پوشاک و کفش، از نصب برچسب قیمت روی کالاهای خود خودداری می‌کنند. این موضوع، دغدغه‌ای جدی برای مصرف‌کنندگان و نهادهای نظارتی ایجاد کرده است.

دغدغه‌های فروشندگان و نوسانات بازار

برخی از اصناف، دلیل اصلی این مشکل را تغییرات روزانه یا هفتگی نرخ ارز و افزایش قیمت مواد اولیه می‌دانند. محمدعلی خادمی، رئیس اتحادیه صنف کفاشان و کفش‌فروشان شیراز، در این باره توضیح داد که علاوه بر سهل‌انگاری برخی فروشندگان، چالش اصلی برای حدود ۸۰ تا ۹۰ درصد اعضای اتحادیه، افزایش قابل‌توجه قیمت‌ها هنگام ثبت سفارش و شارژ مجدد کالا است. وی افزود: «تغییر روزانه قیمت اجناس باعث می‌شود نصب برچسب قیمت برای فروشندگان توجیهی نداشته باشد.»

با این حال، اتحادیه کفاشان و کفش‌فروشان شیراز در تلاش است تا نظارت مستمر بر بازار کفش را از طریق کمیسیون بازرسی انجام دهد و با تخلفاتی مانند گران‌فروشی برخورد کند. همچنین، حراجی کفش نیز طبق قانون باید با مجوز اتحادیه انجام شود.

درصد سود صنف کفش در کل کشور، که از دیرباز تاکنون ۲۰ درصد از قیمت تمام‌شده در نظر گرفته شده، از سوی سازمان حمایت از حقوق مصرف‌کنندگان تعیین می‌شود. این میزان باید بر اساس فاکتور خرید از عمده‌فروش اعمال شود.

صنعت تولید کفش در کشور، با وجود جایگاه خوب، به شدت به واردات مواد اولیه و نرخ ارز وابسته است که این وابستگی، یکی از دلایل اصلی عدم نصب برچسب قیمت در فروشگاه‌ها محسوب می‌شود.

نقش گزارش‌های مردمی در نظارت بر بازار

رئیس اتحادیه صنف کفاشان و کفش‌فروشان شیراز، گزارش‌های مردمی را بهترین نوع بازرسی دانست و بر خرید از واحدهای صنفی دارای پروانه کسب معتبر تاکید کرد. وی اظهار داشت که نظارت‌های مردمی ثمربخشی بیشتری دارند و روند کشف تخلفات را تسریع می‌کنند.

خادمی همچنین از مشارکت اعضای اتحادیه در طرح «فروش فوق‌العاده پاییزه اصناف شیراز» خبر داد. این طرح از ۱۵ شهریور تا ۱۵ مهرماه ۱۴۰۴ اجرا می‌شود و تخفیفات حداکثری به مشتریان ارائه خواهد شد. بازرسان کمیسیون بازرسی اتحادیه به طور نامحسوس بر واحدهای صنفی شرکت‌کننده در طرح نظارت می‌کنند. مردم می‌توانند در صورت بروز هرگونه مشکل، با شماره تلفن‌های ۳۲۳۲۵۳۹۲، ۳۲۳۲۴۷۲۵ و ۰۹۱۷۷۱۹۵۰۶۷ تماس بگیرند.

در شیراز و صدرا، ۱,۳۱۰ واحد صنفی دارای پروانه کسب معتبر فعالیت می‌کنند. حدود ۲۵ تا ۳۰ واحد صنفی نیز متقاضی پروانه کسب هستند. از ابتدای سال تاکنون، حدود ۳۵ واحد صنفی اجاره‌ای به دلیل شرایط کنونی بازار و کاهش قدرت خرید مردم، درخواست ابطال پروانه کرده‌اند.

نظارت بر بازار کیف و هنر سراجی

محمدهادی حق‌نگهدار، رئیس اتحادیه کیف‌فروشان و سراجان شیراز، درباره نحوه قیمت‌گذاری در این صنف توضیح داد که سراجی یک فن و هنر است و قیمت محصولات آن بسته به تنوع، کیفیت چرم و نوع شکل‌دهی متفاوت است. وی افزود: «سراجی یک هنر است و نمی‌توان برای آن قیمت ثابتی تعیین کرد. با این حال، قیمت اجناس در این صنف تعیین و به فروشندگان ابلاغ می‌شود.»

حق‌نگهدار با اشاره به سابقه ۷۰ تا ۸۰ ساله سراجی در شیراز، که بازارهایی مانند بازار وکیل را به بازار سراج‌ها معروف کرده بود، بیان کرد که در حال حاضر چرم مصنوعی جایگزین چرم طبیعی شده و تمایل مردم به خرید محصولات چرم طبیعی کاهش یافته است. بازرسان اتحادیه کیف‌فروشان نیز با نظارت‌های مستمر در تلاشند تا از تخلفات در این صنف جلوگیری کنند.

طرح تشدید نظارت و نمایشگاه‌های پاییزه

حجت جوانمردی، رئیس اتاق اصناف مرکز فارس، اعلام کرد که طرح تشدید نظارت و بازرسی بر فروش اصناف در سطح استان از ۱۵ شهریور تا ۱۵ مهر اجرا خواهد شد. وی از برپایی سه نمایشگاه فروش پاییزه در شیراز به مناسبت آغاز سال تحصیلی جدید خبر داد:

• نمایشگاه اول: ۱۴ تا ۲۴ شهریور در باغ جنت شیراز.
• نمایشگاه دوم: ۲۴ شهریور تا ۵ مهرماه در زمین محرر واقع در بلوار مدرس.
• نمایشگاه سوم: ۲۴ تا ۲۹ شهریورماه در محل دائمی نمایشگاه‌های بین‌المللی فارس.

این نمایشگاه‌ها کیف، کفش، لوازم‌التحریر، نوشت‌افزار و پوشاک را عرضه خواهند کرد. جوانمردی تاکید کرد که عدم درج قیمت روی کالاها تخلف محسوب می‌شود و واحدهای صنفی متخلف جریمه خواهند شد. آنالیز قیمت بر اساس درخواست اتحادیه در کمیسیون نرخ‌گذاری انجام شده و قیمت نهایی توسط کمیسیون نظارت به اتحادیه اعلام می‌شود.

لزوم تبعیت اصناف از نرخ‌نامه و مشارکت مردمی

رئیس اتاق اصناف مرکز فارس بر لزوم تبعیت همه اصناف از نرخ‌نامه تاکید کرد و از مردم خواست تا از طریق تماس با شماره تلفن ۳۲۳۴۰۰۰۰ به صورت شبانه‌روزی در نظارت‌ها مشارکت داشته باشند و از فروشگاه‌های دارای پروانه کسب معتبر خرید کنند.

حل دغدغه خانواده‌ها برای خرید ملزومات مدرسه و مشکل عدم نصب برچسب قیمت در شیراز، نیازمند رویکردی جامع و چندبعدی است که شامل اجرای قاطع قوانین، آموزش گسترده فروشندگان و مصرف‌کنندگان، بهره‌گیری از فناوری‌های مدرن و تغییر تدریجی فرهنگ جامعه باشد. موفقیت در این مسیر، حقوق مصرف‌کنندگان را تضمین کرده و به شفافیت بازار، افزایش رقابت سالم و ارتقای رضایت عمومی منجر خواهد شد. کلید این موفقیت، اراده جدی مسئولان، مشارکت فعال اتحادیه‌ها و آگاهی هوشمندانه مردم است.