ارزیابی هفدهمین جشنواره ملی تئاتر کوتاه ارسباران و راهکارهای ارتقاء

هفدهمین دوره جشنواره ملی تئاتر کوتاه ارسباران، با حضور پرشور هنرمندانی از ۲۴ استان کشور و سه گروه نمایشی از کشورهای ترکیه و آذربایجان، به مدت پنج روز از تاریخ ۱۱ تا ۱۵ شهریورماه ۱۴۰۴ در شهرستان اهر برگزار شد. این رویداد فرهنگی که به میزبانی «پایتخت تئاتر کوتاه ایران» و «شهر خلاق هنرهای نمایشی کشور» برگزار گردید، فرصتی برای ارزیابی وضعیت کنونی تئاتر کوتاه و ارائه راهکارهایی برای ارتقای آن فراهم آورد.

ارزیابی کیفیت آثار از نگاه داور

وحید آقاپور، بازیگر برجسته تئاتر، سینما و تلویزیون و یکی از داوران این دوره از جشنواره، در گفت‌وگویی به ارزیابی کلی آثار پرداخت. او نمایش‌ها را به سه دسته اصلی تقسیم کرد:

• آثار بسیار ضعیف: تعداد این آثار بسیار اندک بود.
• آثار متوسط با کیفیت قابل قبول: این دسته اکثریت آثار را شامل می‌شدند.
• آثار درخشان: این نمایش‌ها توانایی هیجان‌زده کردن مخاطب را داشتند، اما تعدادشان محدود بود.

آقاپور با ابراز خرسندی از اینکه آثار بسیار ضعیف اکثریت را تشکیل نمی‌دادند، نتیجه‌گیری کرد که «کیفیت آثار امسال عمدتاً در سطح متوسط قرار داشت.»

پیشنهاداتی برای ارتقای تئاتر کوتاه

این بازیگر و داور با تجربه، به فاکتورهای مهمی که باید در اجرای نمایش‌های کوتاه مورد توجه قرار گیرند، اشاره کرد. او ضمن اذعان به اهمیت موضوعات همیشگی نظیر آموزش، بودجه و امکانات در شهرستان‌ها، یک فاکتور کلیدی را برای افزایش کیفیت آثار مطرح کرد:

«به نظر من یک فاکتور مهم می‌تواند در کیفیت آثار مؤثر باشد؛ و آن این که نمایش‌های کوتاه در قالب یک رپرتوار به اجرای عمومی درآیند. به این صورت که مثلاً چهار نمایش کوتاه طی ۱۰ روز اجرا داشته باشند. این مواجهه با مخاطب عمومی و تجربه اجرای متوالی می‌تواند به جدی‌تر شدن گونه نمایش کوتاه؛ هم برای مخاطب و هم برای اجراکننده کمک کند.»

جایگاه و اهمیت نمایش کوتاه

آقاپور در ادامه به معرفی و تبیین جایگاه نمایش کوتاه پرداخت و یادآور شد که پیدایش این گونه بر مبنای یک حرکت غیرمتعارف و جذاب شکل گرفته است. او با مقایسه آن با فیلم کوتاه در کنار فیلم سینمایی، تأکید کرد که نمایش کوتاه نیز می‌تواند فرصت‌های جذابی ایجاد کند، به شرطی که صرفاً برشی از یک اثر نباشد، بلکه آغاز و انجام مشخصی داشته باشد و اثری کامل و گویا ارائه دهد.

وی همچنین به مشابهت این وضعیت در ادبیات، جایی که داستان کوتاه در کنار رمان جایگاه مهمی یافته است، اشاره کرد. با توجه به سرعت زندگی روزمره و مشغله‌های گوناگون مخاطبان، نمایش کوتاه می‌تواند گزینه‌ای ارزشمند باشد. آقاپور شخصاً از دوران دانشجویی پیگیر جشنواره‌های نمایش کوتاه بوده و آن را از علایق خود می‌داند.

او خاطرنشان کرد که برای مخاطب، نمایش کوتاه فرصتی است تا در زمانی کمتر با همان داشته‌های مثبت تئاتر مواجه شود. این گونه نمایشی می‌تواند از لحاظ منحنی جذابیت و ساختار، یک منحنی تازه و کمتر تکراری برای تماشاگر فراهم کند. در چنین شرایطی، نمایش کوتاه می‌تواند تعریف درستی داشته باشد و گونه‌ای جدی‌تر تلقی شود.