ماه‌گرفتگی کامل «ماه خونین» آسمان ایران و جهان را فرا گرفت

شب گذشته، یکشنبه ۱۶ شهریور ۱۴۰۴، آسمان ایران و بخش‌های وسیعی از جهان شاهد پدیده‌ای شگفت‌انگیز و نادر نجومی بود: ماه‌گرفتگی کامل که به دلیل رنگ خاص ماه در این حالت، به «ماه خونین» شهرت دارد. این رویداد زمانی رخ می‌دهد که کره زمین دقیقاً بین خورشید و ماه قرار گرفته و سایه کامل خود را بر سطح ماه می‌افکند.

جزئیات زمان‌بندی و مراحل گرفتگی

ماه‌گرفتگی از ساعت ۱۹:۵۸ به وقت ایران با فاز نیم‌سایه‌ای آغاز شد. در ادامه، از ساعت ۲۰:۵۶ وارد فاز جزئی گردید و سرانجام در ساعت ۲۲:۰۰ به فاز کامل خود رسید. اوج این پدیده در ساعت ۲۲:۴۱ شب گذشته بود و فاز کامل تا ساعت ۲۳:۲۳ ادامه یافت که در مجموع حدود ۸۲ دقیقه به طول انجامید.

این رویداد نجومی در قاره‌های آسیا، اروپا، آفریقا، استرالیا و اقیانوسیه به وضوح قابل مشاهده بود و علاقه‌مندان به نجوم در این مناطق توانستند شاهد این منظره بی‌نظیر باشند.

تصاویر اختصاصی از سازمان فضایی ایران

تصاویر خیره‌کننده‌ای از این ماه‌گرفتگی کامل، از طریق تلسکوپ‌های پیشرفته سازمان فضایی ایران به ثبت رسیده است که زیبایی و عظمت این پدیده را به نمایش می‌گذارد.

ماه‌گرفتگی چیست؟

ماه‌گرفتگی پدیده‌ای است که در آن زمین بین خورشید و ماه قرار می‌گیرد و سایه زمین بر روی سطح ماه می‌افتد. این رویداد تنها در زمان بدر کامل (ماه کامل) اتفاق می‌افتد، زمانی که ماه، زمین و خورشید تقریباً در یک راستا قرار می‌گیرند. سایه زمین شامل دو بخش اصلی است:

• سایه کامل (Umbra): بخشی که نور خورشید به طور کامل مسدود می‌شود.
• سایه نیمه‌کامل (Penumbra): بخشی که نور خورشید تا حدی به آن می‌رسد.

بسته به اینکه ماه در کدام بخش از این سایه قرار گیرد، ماه‌گرفتگی می‌تواند به سه شکل کامل، جزئی یا نیم‌سایه‌ای مشاهده شود.

چرا «ماه خونین»؟

اصطلاح «ماه خونین» به ماه‌گرفتگی کامل اطلاق می‌شود، زمانی که ماه به رنگ قرمز یا نارنجی مایل به قرمز دیده می‌شود. این رنگ‌بندی خاص به دلیل پدیده پراکنش نور خورشید در جو زمین ایجاد می‌شود. هنگامی که ماه در سایه کامل زمین قرار دارد، نور خورشید از طریق جو زمین فیلتر شده و به سمت ماه می‌رسد. مولکول‌های موجود در جو زمین، نورهای با طول موج کوتاه‌تر (مانند آبی و بنفش) را پراکنده می‌کنند، در حالی که نورهای قرمز با طول موج بلندتر کمتر پراکنده شده و به ماه می‌رسند. همین امر باعث می‌شود که ماه در طول گرفتگی کامل، رنگی سرخ‌فام به خود بگیرد و منظره‌ای دیدنی و فراموش‌نشدنی را خلق کند.