جزئیات جدید بانک مرکزی درباره محدودیت‌های دسته چک و خدمات الکترونیک

ضوابط جدید صدور دسته چک

آمنه نادعلی‌زاده، مدیر اداره توسعه و تدوین مقررات نظام‌های پرداخت بانک مرکزی، جزئیات شیوه جدید صدور دسته چک را تشریح کرد:

• اشخاص حقیقی: در سال نخست، با مراجعه به بانک، ۱۰ برگ چک کاغذی و ۱۰ برگ چک الکترونیک دریافت می‌کنند. برای دریافت دسته چک بعدی در همان سال، حداقل ۸۰ درصد از برگه‌های قبلی باید پاس شده یا برگشت خورده باشند.
• اشخاص حقوقی: در سال نخست، ۲۵ برگ چک کاغذی و ۲۵ برگ چک الکترونیک دریافت خواهند کرد.

این محدودیت‌ها صرفاً برای سال اول اعمال می‌شود و از سال دوم، تعداد برگه‌های چک بر اساس عملکرد و کارکرد مشتری قابل افزایش است. برای مثال، تعداد برگه‌های چک برای اشخاص حقیقی تا حداکثر ۲۵ برگ و برای مشتریان حقوقی، بانک با توجه به شرایط آنها تصمیم‌گیری خواهد کرد.

بانک مرکزی برای اعتباربخشی به دسته چک برنامه‌های مدون و مشخصی را ارائه کرده است. در گام نخست، شیوه نامه سقف اعتباری مصرح در قانون اصلاح قانون صدور چک به تازگی تصویب شده و به زودی به شبکه بانکی ابلاغ خواهد شد. همچنین از ۱۷ شهریور ماه، دستورالعمل جامعی در خصوص تعداد برگه‌های دسته چک اجرایی می‌شود.

این کنترل‌ها کاملاً به صورت سیستمی انجام شده و عامل انسانی از این فرآیند حذف می‌شود.

امکان استعلام وضعیت صادرکننده چک در ۱۴ بانک

بر اساس ماده ۲۱ مکرر قانون اصلاح قانون صدور چک، بانک مرکزی و شبکه بانکی موظفند اطلاعات چک‌های در راه و چک‌های برگشتی صادرکننده چک را پیش از تأیید یا رد چک به اطلاع ذی‌نفع برسانند. این سرویس استعلامی به صورت خودکار قبل از تأیید چک به ذی‌نفع ارائه می‌شود تا مشتری بتواند با آگاهی کامل درباره دریافت یا عدم دریافت چک تصمیم‌گیری کند.

تاکنون، ۱۴ بانک زیر این خدمت را یکسان‌سازی و یکپارچه‌سازی کرده‌اند و از طریق اینترنت بانک یا همراه بانک خود آن را ارائه می‌دهند:

• اقتصادنوین
• آینده
• پاسارگاد
• پارسیان
• خاورمیانه
• رفاه
• سامان
• صادرات
• قرض الحسنه رسالت
• کارآفرین
• کشاورزی
• گردشگری
• ملت
• موسسه ملل

این سرویس استعلامی به صورت مجزا نیز در اختیار مشتریان شبکه بانکی قرار دارد.

خدمات غیرحضوری چک الکترونیک در ۱۱ بانک

چک‌های الکترونیک در حال حاضر به صورت بانکی یا درون بانکی توسط شبکه بانکی و به دو صورت حضوری و غیرحضوری پذیرش می‌شوند. تمامی بانک‌ها به صورت حضوری چک‌ها را پذیرش و واگذاری را انجام می‌دهند و در صورت قابل وصول بودن، وجه را به ذی‌نفع تحویل می‌دهند.

علاوه بر این، ۱۱ بانک زیر خدمات غیرحضوری چک الکترونیک را نیز ارائه می‌دهند:

• اقتصادنوین
• پارسیان
• تجارت
• خاورمیانه
• رفاه
• صادرات
• قرض الحسنه مهر ایران
• کارآفرین
• کشاورزی
• ملت
• ملی

سایر بانک‌ها نیز مکلفند به تدریج این خدمت را به مشتریان خود ارائه کنند. وصول چک از اهمیت بالایی برخوردار است و تمامی بانک‌ها ملزم به انجام آن هستند.