گزارش بانک مرکزی: افزایش بدهی دولت و کاهش استقراض بانک‌ها در بهار ۱۴۰۴

جهش بدهی بخش دولتی به بانک مرکزی

بدهی بخش دولتی، شامل دولت و شرکت‌های دولتی، به بانک مرکزی با رشدی قابل توجه مواجه شده است. این رقم که در پایان سال ۱۴۰۳ معادل ۶۸۰ هزار میلیارد تومان بود، با افزایش ۱۵.۱ درصدی به ۷۸۳ هزار میلیارد تومان در پایان خردادماه سال جاری رسید. این در حالی است که رشد سه ماهه این بدهی در دوره مشابه سال گذشته تنها ۱.۳ درصد بود که نشان‌دهنده شتاب فزاینده در استقراض بخش دولتی است.

علاوه بر این، بررسی‌ها نشان می‌دهد که بدهی بخش دولتی به بانک مرکزی در پایان خردادماه امسال، در مقایسه با خردادماه سال گذشته، شاهد جهشی ۶۳.۱ درصدی بوده است. این رقم در مقایسه با رشد ۴۴.۱ درصدی نقطه به نقطه در پایان خرداد سال گذشته، افزایش چشمگیری را نشان می‌دهد.

جزئیات بدهی دولت و شرکت‌های دولتی

از مجموع ۷۸۳ هزار میلیارد تومان بدهی بخش دولتی به بانک مرکزی در پایان خردادماه، سهم دولت حدود ۵۷۵ هزار میلیارد تومان و سهم شرکت‌های دولتی ۲۰۸ هزار میلیارد تومان بوده است.

• بدهی دولت به بانک مرکزی: در بازه زمانی ۱۲ ماهه منتهی به خردادماه ۱۴۰۴، شاهد رشدی ۷۶.۱ درصدی و در بازه زمانی سه ماهه، افزایش ۱۹.۱ درصدی را تجربه کرده است.
• مطالبات بانک مرکزی از شرکت‌های دولتی: در بازه‌های زمانی ۱۲ ماهه و سه ماهه منتهی به خردادماه، به ترتیب ۳۵.۵ درصد و ۵.۲ درصد رشد داشته است.

بدهی دولت به شبکه بانکی

گزارش بانک مرکزی همچنین به وضعیت مطالبات سایر بانک‌ها از بخش دولتی پرداخته است. بر این اساس، مبلغ کل بدهی بخش دولتی به بانک‌ها و مؤسسات اعتباری در سه ماهه ابتدایی سال جاری ۴.۸ درصد رشد کرده و به ۱,۳۸۰ هزار میلیارد تومان در پایان خردادماه رسیده است. این رقم در مقایسه با خردادماه سال گذشته، رشدی ۲۷.۷ درصدی را ثبت کرده است.

تفکیک بدهی دولت و شرکت‌های دولتی به بانک‌ها

از مجموع ۱,۳۸۰ هزار میلیارد تومان بدهی بخش دولتی به بانک‌ها و مؤسسات اعتباری، ۱,۳۱۳ هزار میلیارد تومان سهم دولت و تنها ۶۷ هزار میلیارد تومان سهم شرکت‌های دولتی است. در حالی که رشد نقطه به نقطه بدهی دولت به بانک‌ها و مؤسسات اعتباری غیربانکی در خردادماه امسال ۳۳.۲ درصد ثبت شده، بدهی شرکت‌های دولتی ۲۸.۹ درصد کاهش یافته است.

با این حال، لازم به ذکر است که گرچه رقم بدهی شرکت‌های دولتی در خردادماه امسال نسبت به خردادماه سال گذشته کاهشی بوده، مقایسه این رقم با ابتدای سال جاری از جهش ۳۵.۲ درصدی آن حکایت دارد.

کنترل استقراض بانک‌ها از بانک مرکزی

در مقابل افزایش بدهی دولت به شبکه بانکی، داده‌های گزارش بانک مرکزی نشان می‌دهد که اعمال سیاست‌های انقباضی و کنترل ترازنامه بانک‌ها، منجر به کاهش بدهی آنها به بانک مرکزی شده است.

بانک‌های کشور در پایان سال ۱۴۰۳ بیش از ۱,۱۷۰ هزار میلیارد تومان بدهی به بانک مرکزی داشتند که این رقم با کاهش ۳۷.۵ درصدی، در پایان خردادماه به ۷۳۱ هزار میلیارد تومان رسید.

همچنین، نرخ رشد نقطه به نقطه مطالبات بانک مرکزی از بانک‌ها که در خردادماه سال ۱۴۰۳ برابر با ۷۰ درصد ثبت شده بود، در خردادماه امسال به تنها ۹.۴ درصد کاهش یافته است که نشان‌دهنده موفقیت نسبی در کنترل استقراض بانک‌ها از بانک مرکزی است.