صنعت پتروشیمی ایران: توسعه میدان‌های گازی، صادرات ۱۳ میلیارد دلاری و تولید انرژی‌های تجدیدپذیر

تأمین خوراک: گامی بلند در خودکفایی

یکی از مهم‌ترین چالش‌های صنعت پتروشیمی، تأمین پایدار خوراک است. عباس‌زاده با اشاره به ورود صنایع پتروشیمی به توسعه میدان‌های بالادستی، از فعال شدن نخستین قرارداد بخش خصوصی برای توسعه میدان‌های گازی در آینده نزدیک خبر داد. این اقدام که پیش‌تر فرآیندی چند ساله بود، اکنون با تلاش‌های وزارت نفت به حدود شش ماه کاهش یافته است. این رویکرد، صنایع پتروشیمی را قادر می‌سازد تا نیاز خوراک گازی خود را به طور مستقیم از طریق توسعه این میدان‌ها تأمین کنند.

بهره‌برداری از گازهای مشعل

معاون وزیر نفت همچنین بر اهمیت استفاده از گازهای مشعل به عنوان یکی از مسیرهای کلیدی تأمین خوراک پتروشیمی‌ها تأکید کرد. وی اعلام کرد که در سال جاری، حدود ۲۱ میلیون مترمکعب گاز از محل گازهای مشعل برای این صنعت تأمین شده است. این دستاورد با سرمایه‌گذاری هلدینگ‌های بزرگ پتروشیمی و عمدتاً از مشعل‌های همراه نفت حاصل شده است. علاوه بر این، رایزنی با بخش خصوصی برای جذب سرمایه‌گذاری و استفاده از مشعل‌های موجود در فازهای پارس جنوبی نیز در حال انجام است.

صادرات و مقاومت در برابر تحریم‌ها

صنعت پتروشیمی ایران، با وجود چالش‌های ناشی از تحریم‌ها، عملکرد درخشانی در حوزه صادرات داشته است. عباس‌زاده اظهار داشت که سال گذشته، حدود ۳۰ میلیون تن محصول به ارزش ۱۳ میلیارد دلار از این صنعت صادر شده است. وی با اشاره به ماهیت عمدتاً خصوصی شرکت‌های پتروشیمی، تأکید کرد که این شرکت‌ها طی سال‌ها با بهره‌گیری از روش‌های متنوع صادراتی، تجارب ارزشمندی کسب کرده‌اند. این تجارب و تاکتیک‌های متنوع فعالان صنعت، موجب می‌شود که فعال شدن «مکانیسم ماشه» تأثیر چندانی بر صنعت پتروشیمی نداشته باشد.

«هرچند اعتقاد داریم حوزه بازرگانی باید به‌صورت یکپارچه سیاست‌گذاری شود، اما تاکتیک‌های متنوع فعالان موجب می‌شود که فعال شدن «اسنپ‌بک» تأثیر چندانی بر صنعت پتروشیمی نداشته باشد.»

در پنج ماه نخست سال جاری نیز، حدود ۵.۵ میلیارد دلار صادرات انجام شده است که نشان‌دهنده تداوم رشد و پویایی این صنعت است. هدف اصلی صنایع پتروشیمی، تأمین نیاز صنایع داخلی است و مازاد محصولات به بازارهای جهانی صادر می‌شود.

نقش پتروشیمی در تأمین انرژی کشور

صنایع پتروشیمی علاوه بر تولید محصولات شیمیایی، نقش مهمی در تأمین انرژی کشور ایفا می‌کنند. پتروشیمی‌های فجر و دماوند در شرایط ناترازی برق در مناطق ماهشهر و عسلویه، مازاد برق خود را به شبکه تزریق می‌کنند. همچنین، این صنایع به سمت تولید انرژی‌های تجدیدپذیر حرکت کرده‌اند. پتروشیمی کاوه امسال دو سایت انرژی خورشیدی را به بهره‌برداری رسانده و برای تولید ۶۰۰ مگاوات برق از انرژی بادی در منطقه سیستان و بلوچستان نیز سرمایه‌گذاری کرده است.

توسعه فاز دوم منطقه ویژه اقتصادی پتروشیمی ماهشهر

عباس‌زاده در تشریح برنامه‌های توسعه‌ای، از آغاز عملیات اجرایی فاز دوم منطقه ویژه اقتصادی پتروشیمی در ماهشهر خبر داد. مجوزهای لازم از سوی سازمان محیط زیست اخذ و صادر شده است. در این مرحله، طرح‌هایی عمدتاً بر اساس خوراک نفت خام اجرا خواهد شد که شامل دو پالایشگاه بزرگ، یک پتروپالایشگاه و تولید محصولات از طریق خوراک‌های میانی است. با اجرای این طرح‌ها، سال آینده یک بازار بزرگ کار در این منطقه ایجاد خواهد شد که نویدبخش رونق اقتصادی و اشتغال‌زایی است.