صنعت پتروشیمی ایران: توسعه میدان‌های گازی و مقابله با تحریم‌ها

صنعت پتروشیمی ایران، به عنوان یکی از ارکان اصلی اقتصاد کشور، در مسیر توسعه‌ای چشمگیر قرار گرفته است. با ورود بخش خصوصی به توسعه میدان‌های بالادستی و بهره‌برداری از ظرفیت‌های داخلی، این صنعت نه تنها نیازهای خود را تأمین می‌کند، بلکه در شرایط تحریم نیز با راهکارهای خلاقانه، نقش مهمی در ارزآوری و کمک به شبکه برق کشور ایفا می‌کند.

گام‌های بلند در تأمین خوراک و توسعه میدان‌های گازی

حسن عباس‌زاده، معاون وزیر نفت، در حاشیه نوزدهمین نمایشگاه بین‌المللی ایران‌پلاست، از تحولات مهمی در تأمین خوراک صنایع پتروشیمی خبر داد. وی تأکید کرد که صنایع پتروشیمی به طور فعال وارد توسعه میدان‌های بالادستی شده‌اند و نخستین قرارداد بخش خصوصی برای توسعه میدان‌های گازی به زودی تنفیذ و فعال خواهد شد. این اقدام، که پیش از این سال‌ها به طول می‌انجامید، با تلاش‌های وزارت نفت به حدود شش ماه کاهش یافته است.

عباس‌زاده افزود: «با این رویکرد، صنایع پتروشیمی قادر خواهند بود نیاز خوراک گازی خود را از طریق توسعه این میدان‌ها برطرف کنند.»

بهره‌برداری از گازهای مشعل: منبعی پایدار برای پتروشیمی

یکی دیگر از مسیرهای مهم تأمین خوراک پتروشیمی‌ها، استفاده از گازهای مشعل است. معاون وزیر نفت اعلام کرد که امسال حدود ۲۱ میلیون مترمکعب گاز از محل گازهای مشعل برای این صنعت تأمین شده است. این دستاورد با سرمایه‌گذاری هلدینگ‌های بزرگ پتروشیمی محقق شده و عمدتاً شامل مشعل‌های همراه نفت می‌شود. همچنین، رایزنی‌ها با بخش خصوصی برای جذب سرمایه‌گذاری در طرح‌های مربوط به مشعل‌های فازهای پارس جنوبی در حال انجام است.

صادرات و مقابله با تحریم‌ها: راهکارهای متنوع بخش خصوصی

صنعت پتروشیمی ایران در سال‌های اخیر، به ویژه در دوران تحریم، انعطاف‌پذیری و توانایی بالایی در حفظ بازارهای صادراتی خود نشان داده است.

عباس‌زاده تصریح کرد: «سال گذشته حدود ۳۰ میلیون تن محصول پتروشیمی به ارزش ۱۳ میلیارد دلار صادر شد. شرکت‌های پتروشیمی که عمدتاً در بخش خصوصی فعالیت می‌کنند، در سال‌های تحریم به روش‌های متنوعی برای صادرات دست یافته‌اند و درس‌آموخته‌های بسیاری دارند.»

وی افزود که اگرچه حوزه بازرگانی نیازمند سیاست‌گذاری یکپارچه است، اما تاکتیک‌های متفاوت بخش خصوصی سبب می‌شود فعال شدن مکانیسم ماشه (اسنپ‌بک) تأثیر زیادی بر صنعت پتروشیمی نداشته باشد.

نقش پتروشیمی‌ها در تأمین انرژی و توسعه پایدار

صنایع پتروشیمی علاوه بر تولید محصولات استراتژیک، در کمک به شبکه برق کشور و توسعه انرژی‌های تجدیدپذیر نیز فعال هستند.

• تزریق مازاد برق به شبکه: پتروشیمی‌های فجر و دماوند در شرایط ناترازی برق در مناطق ماهشهر و عسلویه، مازاد برق تولیدی خود را به شبکه سراسری تزریق می‌کنند.
• سرمایه‌گذاری در انرژی‌های خورشیدی و بادی: پتروشیمی‌ها در ایجاد مزارع انرژی خورشیدی پیشگام بوده‌اند. به ویژه پتروشیمی کاوه که امسال دو سایت خورشیدی را به بهره‌برداری رسانده و روی تولید ۶۰۰ مگاوات برق از انرژی‌های بادی در منطقه سیستان و بلوچستان نیز سرمایه‌گذاری کرده است.

ارزآوری و توسعه فاز دوم منطقه ویژه اقتصادی ماهشهر

معاون وزیر نفت با تأکید بر اینکه هدف اصلی صنایع پتروشیمی تأمین نیاز صنایع داخلی است، اظهار داشت که مازاد محصولات این صنعت صادر می‌شود. خوشبختانه، در پنج ماه ابتدای سال جاری حدود ۵.۵ میلیارد دلار صادرات انجام شده است.

در تشریح توسعه فاز دوم منطقه ویژه اقتصادی پتروشیمی در ماهشهر، عباس‌زاده بیان کرد که مجوزهای لازم از محیط زیست اخذ و صادر شده و عملیات اجرایی این فاز به زودی آغاز خواهد شد. در این فاز، طرح‌هایی بر اساس خوراک‌های نفت خام، از جمله دو پالایشگاه و پتروپالایشگاه بزرگ، و همچنین تولید محصول از طریق محصولات میانی اجرا خواهند شد. پیش‌بینی می‌شود که سال آینده یک بازار بزرگ کار در این منطقه ایجاد شود.