بانک مرکزی: محدودیت‌های گسترده برای صرافی‌های رمزارز در پیش‌نویس جدید

الزامات قانونی و ممنوعیت‌های کلیدی

بر اساس این پیش‌نویس، تأسیس و فعالیت صرافی‌های رمزارزی تنها در چارچوب قانون بانک مرکزی مجاز خواهد بود و هرگونه فعالیت بدون مجوز، غیرقانونی تلقی می‌شود. این اقدام نشان‌دهنده عزم بانک مرکزی برای ساماندهی و نظارت دقیق بر این بازار است.

• ممنوعیت استیبل‌کوین‌ها: خرید و فروش استیبل‌کوین‌ها با عنوان «رمزپول پایه‌ثابت» تنها در صورتی مجاز است که مورد تأیید بانک مرکزی باشند.
• ممنوعیت سبدگردانی و مشاوره: خدمات سبدگردانی و مشاوره رمزارزی تا اطلاع ثانوی ممنوع اعلام شده و صرافی‌ها باید منتظر ابلاغ دستورالعمل‌های بعدی بمانند.
• ممنوعیت سپرده‌گیری و تسهیلات: دریافت سپرده و پرداخت سود یا تسهیلات رمزارزی به مشتریان به طور کامل ممنوع خواهد بود. این ممنوعیت، مزیت رقابتی برخی از صرافی‌ها را از بین برده و آنها را با چالشی جدی مواجه می‌کند.
• محدودیت معاملات اهرمی و مشتقه: معاملات اهرمی و خدمات مشتقه ممنوع شده‌اند و تنها معاملات آتی، آن هم بدون اهرم و با شرایط خاص، امکان انجام خواهند داشت.

شرایط سخت‌گیرانه برای مؤسسان و مدیران

پیش‌نویس بانک مرکزی، شرایط بسیار سخت‌گیرانه‌ای را برای مؤسسان و مدیران صرافی‌ها در نظر گرفته است:

• تابعیت: مدیرعامل و اعضای هیئت‌مدیره باید تابعیت ایرانی داشته باشند.
• سابقه کاری: حداقل دو سال سابقه کاری مرتبط الزامی است.
• عدم سوءپیشینه: فاقد سوءپیشینه و بدهی بانکی باشند.
• تحصیلات: مدرک دانشگاهی در رشته‌های مالی، حقوق یا فناوری اطلاعات مورد نیاز است.

کنترل‌های سختگیرانه بر تراکنش‌ها و سرمایه اولیه

سرمایه اولیه مورد نیاز برای فعالیت در این حوزه، سد بزرگی در مقابل بسیاری از فعالان خواهد بود. بر اساس ماده ۱۲ پیش‌نویس بانک مرکزی:

• صرافی‌های نوع یک: (خرید، فروش و مشاوره رمزارزی) به حداقل ۵۰ میلیارد تومان سرمایه نیاز دارند.
• صرافی‌های نوع دو: (با امکان راه‌اندازی پلتفرم مبادله و سبدگردانی) تنها با سرمایه یک هزار میلیارد تومانی می‌توانند فعالیت کنند.

سقف فعالیت روزانه هر صرافی حداکثر دو برابر سرمایه ثبت‌شده خواهد بود. همچنین، طبق ماده ۳۷، هرگونه دریافت وجوه ریالی از مشتری توسط صرافی باید صرفاً از طریق درگاه‌های پرداخت اینترنتی متعلق به صرافی و از کارت متعلق به مشتری صورت پذیرد.

بانک مرکزی حق دسترسی و بازرسی دائمی از حساب‌ها و سوابق صرافی‌ها را دارد و در صورت بروز خسارت، مدیرعامل و اعضای هیئت‌مدیره به طور تضامنی مسئول جبران زیان مشتریان خواهند بود.

تکلیف فعالان فعلی بازار

فعالان رمزارزی که هم‌اکنون بدون چارچوب مشخص مشغول فعالیت هستند، مکلفند حداکثر ظرف سه ماه پس از ابلاغ رسمی ضوابط برای دریافت مجوز اقدام کنند؛ در غیر این صورت ادامه فعالیتشان غیرقانونی خواهد بود.

با انتشار این پیش‌نویس، بانک مرکزی عملاً پیام روشنی به بازار رمزارز داده است: قانون‌گذاری این حوزه با محدودیت‌های سنگین آغاز می‌شود و تنها بازیگران دارای سرمایه کلان و ساختار شفاف امکان بقا خواهند داشت.