جدال بر سر عرضه خودرو در بورس کالا: موافقت بورس و مخالفت شورای رقابت

در تحولی جدید در بازار خودروی ایران، هیات پذیرش بورس کالا با عرضه سه محصول سواری شرکت ایران‌خودرو در بورس کالا موافقت کرده است. این تصمیم در حالی اتخاذ شده که رئیس سازمان بورس نیز از نهایی شدن عرضه خودروهای وارداتی در بورس کالا طی سه هفته آینده خبر داده است. این اقدامات می‌تواند تغییرات قابل توجهی در سازوکار قیمت‌گذاری و عرضه خودرو در کشور ایجاد کند.

مخالفت شورای رقابت با عرضه خودروهای داخلی

در مقابل این تصمیمات، شورای رقابت موضعی قاطعانه اتخاذ کرده است. سپهر دادجوی توکلی، سخنگوی شورای رقابت، در گفت‌وگو با تسنیم تاکید کرده که عرضه خودروهای سواری که مشمول دستورالعمل قیمت‌گذاری هستند و در بازار انحصاری قرار دارند، در بورس کالا غیرقانونی است. وی تصریح کرد که تنها خودروهای برقی و وارداتی، که مشمول دستورالعمل قیمت‌گذاری نیستند، می‌توانند بدون مانع در بورس کالا به فروش برسند.

«عرضه خودروهای سواری مشمول دستورالعمل قیمت‌گذاری، از نظر شورای رقابت غیرقانونی است.» – سپهر دادجوی توکلی، سخنگوی شورای رقابت

سرنوشت محصولات ایران‌خودرو در بورس

هیئت پذیرش بورس کالای ایران یکشنبه گذشته با عرضه خودروهای ری‌را، سورن و رانا در بورس کالا موافقت کرده بود. اکنون با توجه به مخالفت صریح شورای رقابت، این سوال مطرح می‌شود که سرنوشت این خودروهای پذیرش شده چه خواهد شد و آیا این محصولات در بستر بورس عرضه خواهند شد یا خیر؟

سابقه عرضه خودرو در بورس کالا

عرضه خودرو در بورس کالا پیش از این در سال 1401 به اجرا درآمد و به خودروسازان کمک کرد تا بخشی از تبعات ناشی از قیمت‌گذاری دستوری را جبران کنند. با این حال، در ادامه شورای رقابت این شیوه عرضه را ممنوع اعلام کرد که نشان‌دهنده تداوم چالش‌ها بین نهادهای مختلف بر سر نحوه تنظیم بازار خودرو است.

اقدامات ایران‌خودرو برای قیمت‌گذاری جدید

در همین حال، ایران‌خودرو نیز به موازات تلاش برای عرضه محصولات خود در بورس کالا، لیست قیمت‌های پیشنهادی جدید خود را به سازمان حمایت مصرف‌کنندگان و تولیدکنندگان ارسال کرده است. در صورت تایید این قیمت‌ها توسط سازمان حمایت – که به گفته کارشناسان محتمل است – ایران‌خودرو قادر خواهد بود محصولات خود را با نرخ‌های جدید عرضه کند.

• مهلت سازمان حمایت: طبق گفته جمشید ایمانی، قائم‌مقام مدیرعامل ایران‌خودرو، سازمان حمایت یک ماه فرصت دارد تا نظر خود را در مورد لیست قیمت پیشنهادی اعلام کند.
• ثبت قیمت در سامانه 124: در غیر این صورت، ایران‌خودرو می‌تواند قیمت‌ها را در سامانه 124 ثبت کرده و عرضه محصولات را بر همان مبنا انجام دهد.

ظهور قیمت سوم خودرو

در صورت اجرایی شدن عرضه خودرو در بورس کالا، عملاً شاهد ظهور قیمت سوم خودرو در بازار خواهیم بود. این قیمت جدید در کنار قیمت رسمی (کارخانه‌ای) و قیمت بازار آزاد، می‌تواند پیچیدگی‌های بیشتری به بازار خودرو اضافه کند و نیازمند نظارت دقیق‌تر برای جلوگیری از نوسانات و سوءاستفاده‌ها خواهد بود.