جشنواره «حاصل» مهدی‌شهر: احیای هویت، رونق اقتصاد و پاسداری از فرهنگ ایل سنگسر

نشست مطبوعاتی جشنواره «حاصل» در مهدی‌شهر سمنان، با فضایی متفاوت در دل یک گوت سنتی سنگسری برگزار شد. این جشنواره فراتر از یک رویداد نمایشی، تلاشی است برای زنده‌کردن سنت‌ها، هویت‌ها و اقتصاد بومی ایل کهن سنگسر و نویدبخش آینده‌ای روشن برای این منطقه است.

خودکفایی و رونق اقتصادی با نگاه شهردار

دکتر شربتدار، شهردار مهدی‌شهر، در این نشست بر مسیر خودکفایی کامل جشنواره «حاصل» تأکید کرد. وی پیش‌بینی کرد که این جشنواره طی پنج تا شش سال آینده می‌تواند بدون وابستگی به منابع بیرونی به حیات خود ادامه دهد. شهردار از افزایش تعداد غرفه‌ها نسبت به سال گذشته خبر داد و افزود:

«امسال سیزده تا چهارده گوت و غرفه برپا خواهد شد. همان‌طور که سال گذشته مهمانانی از خارج کشور داشتیم، امسال هم میزبان چهره‌های برجسته و مهمانان ویژه خواهیم بود که به زودی معرفی خواهند شد.»

وی با اشاره به ابعاد اقتصادی جشنواره، به پر شدن تمام اقامتگاه‌های شهر در سال گذشته اشاره کرد و گفت که گردشگران حتی مجبور به اقامت در شهرهای مجاور شدند. این امر نشان‌دهنده رونق اقتصادی چشمگیر ناشی از ورود گردشگران است. انتظار می‌رود امسال نیز با حضور مردم از سراسر کشور و خرید محصولات محلی، گردش مالی بسیار خوبی در سطح شهر و استان ایجاد شود.

شهردار مهدی‌شهر تأکید کرد که زمان برگزاری جشنواره در اواخر شهریورماه، همزمان با برداشت و تولید محصولات لبنی ایل سنگسر است. این همزمانی فرصتی بی‌نظیر برای عرضه شیرینی دست‌رنج دامداران به بهترین شکل است و امید می‌رود جشنواره حاصل به عنوان یک رویداد ملی و سپس بین‌المللی در تقویم فرهنگی کشور تثبیت شود.

پاسداری از زبان و فرهنگ سنگسری: دیدگاه دبیر جشنواره

محل برگزاری نشست، گوتی متعلق به آقای معصومیان، عضو شورای شهر و دبیر جشنواره بود. وی در سخنانی با استقبال از اهالی رسانه اظهار داشت:

«برپایی جشنواره موجب خواهد شد مردم با سنن و فرهنگ ایل سنگسر آشنا شوند. مهم‌تر از همه اینکه زبان سنگسری، که تا چند سال پیش در معرض فراموشی بود، دوباره احیا شده و حتی در برخی مدارس نیز به کار گرفته می‌شود.»

معصومیان یادآور شد که جشنواره حاصل از سال ۱۳۹۲ آغاز شد، اما سه سال اخیر به نام «حاصل» نامگذاری شده است. این نامگذاری به دلیل بازگشت ایل‌های سنگسر به شهر در اواخر شهریور و عرضه محصولات لبنی خود است که در زبان محلی به آن «حاصل» گفته می‌شود.

وی افزود که تا کنون هزار واژه سنگسری گردآوری و در قالب کتاب منتشر شده است. جشنواره بستری برای بازپروری زبان مادری است. علاوه بر این، صنایع دستی چون گلدوزی، سوزن‌دوزی، بافت فرش، لباس‌های محلی و تولیدات زنان نیز معرفی و به فروش می‌رسد. به گفته دبیر جشنواره، برپایی گوت نمادی از جریان زندگی است که در آن شغل، سنت و فرهنگ در هم تنیده‌اند.

برنامه‌های جانبی: موسیقی، نمایشگاه و رونمایی از «فلوس سنگسر»

دبیر جشنواره از حضور گروه‌های موسیقی از پنج استان کشور شامل آذربایجان، کردستان، مازندران، گلستان و بوشهر خبر داد و گفت: «موسیقی زبان مشترک دل‌هاست. شادی دل مردم عبادت است و گروه‌های مهمان با اجرای خود، حال و هوای جشنواره را شورانگیزتر خواهند کرد.»

همچنین، نمایشگاه سنگ و فسیل در حاشیه جشنواره برپا خواهد شد. یکی از بخش‌های مهم این جشنواره، رونمایی از فلوس یا پول سنگسر است که قدمت آن به حدود ۶۰۰ سال پیش بازمی‌گردد. این امر نشان‌دهنده تمدن و غنای تاریخی این خطه است. در دوران آل‌بویه، مهدی‌شهر یکی از مراکز ضرب سکه بوده و این نمایشگاه قصد دارد بخشی از تاریخ اقتصادی و هنری شهر را دوباره زنده کند.

در پایان نشست نیز از پوستر رسمی جشنواره رونمایی شد و احکام اعضای اجرایی به آنان اهدا گردید.

روایت مردم و هنرمندان از جشنواره

در حاشیه نشست، گفت‌وگوهایی با اهالی شهر انجام شد که دیدگاه‌های مختلفی را منعکس کرد:

• زهرا عباسی، هنرمند فرشباف: «فرش سنگسری روایت زندگی ماست. جشنواره حاصل فرصتی است تا زنان سنگسری هنر خود را به نمایش بگذارند و خانواده‌ها نیز از نظر اقتصادی بهره‌مند شوند.»
• علی‌اکبر صمدیان، دامدار: «برای ما دامداران، حاصل یعنی پایان یک سال رنج و زحمت. فروش مستقیم لبنیات در جشنواره، هم به سود ماست و هم به سود مردم.»
• مریم اسدی، معلم بازنشسته: «این جشنواره کمک کرده زبان مادری ما دوباره زنده شود. هزار واژه سنگسری که تدوین و چاپ شد، در مدارس هم مورد استفاده قرار می‌گیرد.»
• یکی از گردشگران تهرانی: «سال گذشته که به مهدی‌شهر آمدم، فرهنگ ایل سنگسر مرا شگفت‌زده کرد. مطمئنم جشنواره حاصل در آینده می‌تواند به مقصد ثابت گردشگران داخلی و خارجی تبدیل شود.»

چند روز تا آغاز جشنواره

اکنون تنها چند روز تا آغاز جشنواره باقی مانده است. مهدی‌شهر خود را برای میزبانی از هزاران مهمان آماده می‌کند. گوت‌های سیاه برافراشته خواهند شد، موسیقی اقوام در دشت‌ها خواهد پیچید، زبان سنگسری بار دیگر در کوچه‌ها طنین خواهد انداخت و لبنیات و صنایع دستی ایل، رنگ و بوی دیگری به بازار شهر خواهد بخشید.

امسال، همه نشانه‌ها حکایت از آن دارد که جشنواره «حاصل» بیش از گذشته بدرخشد؛ هم در معرفی فرهنگ اصیل ایل سنگسر، هم در رونق اقتصاد محلی و هم در بازآفرینی هویت تاریخی مهدی‌شهر. این رویداد نه فقط جشن یک ایل، که حاصل تلاش نسلی است که نمی‌خواهد ریشه‌هایش در غبار فراموشی پنهان شود. چشم‌ها به مهدی‌شهر دوخته شده است؛ تنها چند روز دیگر مانده تا «حاصل» روایت تازه‌ای از زندگی، فرهنگ و آینده را به تصویر بکشد.