سد گلورد مازندران: گامی بلند برای پایان بحران کم‌آبی و توسعه شرق استان

چالش کم‌آبی در شرق مازندران

شرق مازندران سال‌هاست که با بحران کم‌آبی دست‌وپنجه نرم می‌کند. دشت‌های ترک‌خورده، کاهش چشمگیر تولید محصولات استراتژیک و مهاجرت تدریجی کشاورزان به حاشیه شهرها، تنها بخشی از پیامدهای این کمبود منابع آبی بوده است. اکنون اما با بهره‌برداری قریب‌الوقوع از سد گلورد، امید تازه‌ای در دل کشاورزان و مردم منطقه جوانه زده است. این پروژه که پس از سال‌ها مطالبه مردمی و جلسات فشرده کارشناسی به ثمر نشسته، قرار است آب شرب و کشاورزی بخش قابل‌توجهی از مناطق شرقی استان را تأمین کند. این اتفاق فراتر از افتتاح یک سد، نقطه عطفی در مدیریت منابع آبی و سیاست‌های توسعه‌ای مازندران به شمار می‌رود.

تاریخچه و ظرفیت سد گلورد

عملیات ساخت سد گلورد از سال‌های ابتدایی دهه ۸۰ آغاز شد، اما به دلیل محدودیت‌های اعتباری، مشکلات فنی و اختلافات محلی، روند پیشرفت پروژه بارها متوقف و دوباره از سر گرفته شد. اکنون با تکمیل مخزن و شبکه‌های اصلی انتقال آب، این سد در آستانه بهره‌برداری قرار گرفته است.

• حجم مخزن: بیش از ۱۲۰ میلیون مترمکعب
• قابلیت تأمین آب: آب شرب و کشاورزی برای هزاران هکتار از زمین‌های شرقی مازندران

پایان تشنگی دشت‌های شرقی و افزایش بازدهی کشاورزی

منطقه شرقی مازندران شامل بهشهر، نکا و گلوگاه در سال‌های اخیر با کاهش بارندگی، افت سطح آب‌های زیرزمینی و خشک‌شدن بخشی از سفره‌های آب روبه‌رو بوده است. این وضعیت نه‌تنها تولید محصولات استراتژیک مانند برنج و مرکبات را تهدید می‌کند، بلکه امنیت غذایی و معیشت هزاران خانوار را به خطر انداخته بود.

با بهره‌برداری از سد گلورد، اراضی کشاورزی شرق مازندران زیر پوشش آبیاری نوین قرار می‌گیرد؛ اقدامی که می‌تواند نرخ بازدهی محصولات را تا ۳۰ درصد افزایش دهد و بخشی از بحران اشتغال در منطقه را کاهش دهد.

تأمین آب شرب برای بیش از ۳۰۰ هزار نفر

یکی از اهداف اصلی سد گلورد، تأمین آب شرب پایدار برای جمعیتی بیش از ۳۰۰ هزار نفر در شرق مازندران است. شهرهای بهشهر، خلیل‌شهر، نکا و گلوگاه در سال‌های گذشته با قطعی‌های مکرر و افت کیفیت آب مواجه بودند؛ اما با ورود آب ذخیره‌شده در مخزن سد، انتظار می‌رود مشکلات آبرسانی در این بخش از استان به حداقل برسد.

امید و نگرانی در میان مردم و کارشناسان

حسن قربانی، کشاورز اهل گلوگاه، می‌گوید: «سال‌ها بود که کشت برنج را کنار گذاشته بودیم چون آب کافی نداشتیم. اگر سد گلورد درست مدیریت شود، دوباره می‌توانیم به روزهای پرمحصول برگردیم.»

در مقابل، برخی کارشناسان هشدار می‌دهند که بدون برنامه‌ریزی دقیق، ممکن است مصرف بی‌رویه آب و کشت‌های پرآب‌بر، مشکل را دوباره به نقطه اول بازگرداند.

آمادگی برای افتتاح رسمی و برنامه‌ریزی برای رفع محرومیت‌ها

استاندار مازندران از پایان پروژه و آغاز برنامه‌ریزی برای رفع محرومیت‌ها خبر داد. مهدی یونسی رستمی، استاندار مازندران، در بازدید از پروژه سد گلورد اظهار کرد که بازدیدهای میدانی گسترده‌ای در مناطق روستایی اطراف سد انجام شده و نقاط ضعف و شاخص‌های محرومیت به‌طور کامل شناسایی شده‌اند.

یونسی رستمی افزود: «در حوزه‌هایی مانند آب‌رسانی، راه‌سازی، خدمات درمانی و سایر زیرساخت‌ها، اشکالات مشخص شده‌اند. طی دو تا سه هفته آینده، با تشکیل کارگروه‌های تخصصی در استان و همکاری مدیران کل محترم، برنامه‌ای مدون برای رفع این محرومیت‌ها تدوین خواهیم کرد تا بتوانیم پاسخگوی مطالبات مردم عزیز باشیم.»

وی با اشاره به پایان عملیات اجرایی سد گلورد، از تمامی نمایندگان ادوار گذشته، نماینده فعلی و همه کسانی که در احداث این پروژه عظیم تلاش کردند، قدردانی کرد. استاندار مازندران خاطرنشان کرد که این پروژه با حضور دکتر پزشکیان، به‌زودی افتتاح خواهد شد و امید است نقطه عطفی در توسعه منطقه باشد.

چشم‌انداز توسعه پایدار

بهره‌برداری از سد گلورد می‌تواند فراتر از تأمین آب، محرکی برای توسعه پایدار شرق مازندران باشد. با فراهم‌شدن زیرساخت‌های آبی، امکان توسعه صنایع وابسته به کشاورزی، ایجاد فرصت‌های شغلی جدید و افزایش ارزش زمین‌های کشاورزی فراهم می‌شود. اما این چشم‌انداز تنها در صورتی محقق می‌شود که مدیریت یکپارچه منابع آب، نظارت مستمر بر الگوی کشت و همکاری بین دستگاه‌های اجرایی در اولویت قرار گیرد.

سد گلورد یک پروژه عمرانی بزرگ و استراتژیک برای مازندران است؛ پروژه‌ای که اگر با مدیریت هوشمندانه، نگاه بلندمدت و مشارکت مردم همراه باشد، می‌تواند شرق مازندران را از بحرانی مزمن رها کند. این فرصت تاریخی نباید با بی‌برنامگی و برداشت‌های بی‌رویه از بین برود.