چالش‌های حیاتی آب در استان اردبیل: از فرونشست دشت‌ها تا کاهش حمایت دولتی

چالش‌های آبی استان اردبیل؛ تهدیدی جدی برای کشاورزی و امنیت غذایی

عدیل سروی، مدیرعامل شرکت کشت و صنعت پارس، در نشست رئیس جمهور با سرمایه‌گذاران و فعالان اقتصادی استان اردبیل، به تفصیل به مشکلات حیاتی حوزه آب در این استان پرداخت. او با تأکید بر اینکه آب کشاورزی جدی‌ترین چالش بخش کشاورزی کشور است، هشدار داد که تداوم پایداری و تأمین امنیت غذایی بدون آب غیرقابل تصور خواهد بود. استان اردبیل با سه دشت مهم اردبیل، مشگین‌شهر و مغان، با مسائل متعددی در این زمینه دست و پنجه نرم می‌کند که نیازمند راهکارهای علمی و فوری است.

وضعیت بحرانی دشت‌ها: از فرونشست تا تخصیص غیرکارشناسی

دشت اردبیل: در آستانه فرونشست

سروی با اشاره به وضعیت نگران‌کننده دشت اردبیل، آن را یکی از حوزه‌های بحرانی توصیف کرد که در آستانه فرونشست قرار دارد. برآوردهای انجام شده نشان می‌دهد که میزان آورد رودخانه و نزولات آسمانی در این دشت ۲۵۶ میلیون متر مکعب است، در حالی که مصرف آب به ۳۹۰ میلیون متر مکعب می‌رسد. این اختلاف فاحش، تهدیدی جدی برای پایداری این دشت محسوب می‌شود.

دشت مغان: چالش‌های زیرساختی و تخصیص آب

مدیرعامل شرکت کشت و صنعت پارس همچنین به مشکلات دشت مغان اشاره کرد. او بیان داشت که نبود لاینینگ کانال‌ها و عدم لایروبی زهکشی‌ها، «نفس دشت مغان را گرفته است». علاوه بر این، پایاب سد خداآفرین نیز با وجود صرف هزینه‌های بسیار بالا، هنوز به بهره‌برداری کامل نرسیده است. سروی افزود که شبکه مدرن دشت مغان نیز با تخصیص غیرکارشناسی آب در بالادست زمین‌های سنگلاخی و کم‌بازده، از طریق ایجاد پمپاژها و انتقال چند صد متری، با تهدید مواجه است.

کاهش حمایت‌های دولتی و لزوم تغییر رویکرد

سروی به تغییرات در سهم دولت در سامانه‌های نوین آبیاری اشاره کرد. در گذشته، سهم دولت در این سامانه‌ها ۸۵ درصد و سهم کشاورزان ۱۵ درصد بود، اما اکنون سهم دولت به ۵۰ درصد کاهش یافته و تخصیص اعتبارات نیز به طور محسوسی کم شده است. او بر لزوم توجه به رویکرد توسعه کشت محصولات با آب‌بری کمتر تأکید کرد و خواستار تقویت و انسجام حکمرانی در کشور، به ویژه بین وزارت جهاد کشاورزی و وزارت نیرو، شد.

شورای پیشرفت استان اردبیل: گامی به سوی راهکار

در پایان، مدیرعامل شرکت کشت و صنعت پارس از تشکیل شورای پیشرفت استان اردبیل به عنوان یکی از افتخارات این استان یاد کرد. این شورا که توسط استاندار و با حضور مجرب‌ترین افراد در حوزه‌های تخصصی، به ویژه در حوزه آب، تشکیل شده است، راهکارهایی را برای جلوگیری از خروج آب‌ها از مرزهای بالهارود، دیک داش پارس‌آباد و سدهای هفت‌گانه گرمی ارائه می‌دهد. این اقدام نشان‌دهنده تلاش استان برای یافتن راه‌حل‌های علمی و عملی برای مدیریت بحران آب است.