کشف باکتری‌های قادر به تولید اکسیژن در خاک مریخ: گامی بلند به سوی حیات فرازمینی

میکروب‌های شدیددوست: کلید حیات در مریخ

میکروب‌های شدیددوست (اکستریموفیل‌ها) گروهی از جانداران هستند که توانایی رشد و تکثیر در محیط‌های با شرایط زیستی بسیار دشوار را دارند. این موجودات، که مورد توجه اخترزیست‌شناسان قرار گرفته‌اند، نه تنها اطلاعات ارزشمندی درباره حیات در شرایط سخت ارائه می‌دهند، بلکه می‌توانند به عنوان ابزارهای واقعی برای تبدیل مواد غیرقابل استفاده به مواد اولیه ضروری برای زیست به کار روند.

کشف سیانوباکتر Chroococcidiopsis

مقاله‌ای که اخیراً توسط یک پژوهشگر ایتالیایی در ژورنال علمی Acta Astronautica منتشر شده، ادعا می‌کند که یک سیانوباکتر خاص به نام Chroococcidiopsis، که از رده باکتری‌های شدیددوست است، پتانسیل بالایی برای این کاربردها دارد. این باکتری معمولاً در بیابان‌ها یافت می‌شود و پراکندگی وسیعی در قاره‌هایی نظیر آسیا، آمریکای شمالی و قطب جنوب دارد.

توانایی‌های خارق‌العاده Chroococcidiopsis

پژوهش‌های پیشین در پروژه‌هایی مانند BOSS و BIOMEX نشان داده بود که این باکتری می‌تواند پس از گذراندن مدتی در فضا و بازگشت به زمین، DNA خود را ترمیم کرده و به حیات ادامه دهد. حتی پس از بیش از یک سال مواجهه با پرتوهای کیهانی، جهش خاصی در این گونه ایجاد نشد و نسل‌های بعدی توانایی‌های نسل‌های اولیه را حفظ کردند. همچنین، اعضای این خانواده قادر به تحمل دماهای بسیار پایین تا 80- درجه سانتی‌گراد هستند که نشان‌دهنده قدرت بقای بالای آنهاست.

داده‌های جدید حاکی از آن است که سیانوباکتر Chroococcidiopsis می‌تواند در خاک ماه و مریخ نیز به حیات خود ادامه داده و از طریق فتوسنتز، انرژی مورد نیاز خود را تأمین کند. آزمایش‌ها نشان داده‌اند که حجم بالای پرکلرات موجود در خاک مریخ، تأثیر قابل توجهی بر زیست این باکتری نداشته و مکانیسم‌های ترمیم DNA آن قادر به رفع آسیب‌های ناشی از یون‌های پرکلرات هستند.

آینده‌ای روشن برای اکتشافات فضایی و پزشکی

این یافته‌ها سازمان‌های فضایی را بر آن داشته تا بررسی‌های بیشتری روی میکروب‌های شدیددوست، از جمله Chroococcidiopsis، انجام دهند و نحوه زیست آنها در فضا و مکانیسم ترمیم ژنومشان را عمیق‌تر مطالعه کنند. چنین میکروب‌هایی نه تنها پتانسیل تأمین اکسیژن مورد نیاز در سطح سیارات دیگر مانند مریخ را دارند، بلکه ممکن است روزی از سیستم ترمیم DNA آنها برای درمان بسیاری از بیماری‌های ژنتیکی یا اکتسابی مانند سرطان استفاده شود.